Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 36 (6.9.1929)
- Date
- 1929-09-06
- Page
- Seite 703 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801099--04793-4799978- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײם 703 ׳טטיק צײט םארזונקעז, האבן זיך די קארטן־שפירעד ענדאעך אוט־ נעדר״ט צו די פאננים, — אונונעדרײט זיך טיט ברונזע או; אוט־ צופרידענע סראםיאך אוכונעדרײט האבן זײ בלויז די קעפ; די הענט יערע זענעז בײ ארעדען נאך אלץ םארבאיבז אויםן נרינעט ט״ם. ױי םריער, — די רעכטע הענט אןיך די קארט;, או; די אינקע — אויױ די קופקערעך און ז׳עטענים נערט, װאם אעבן זײ די צװײ פאננעס, בײדע הארטנדיק דאם רעננרעכע נרויע פא־ םירר, יעדע בײ א באזונדערן עק, האבז א ײײרע אננעקוקט אײנע די אנדערע כײט אננעבראזענע טינעס, יעדע װארטנדיק, ביז די צװײטע זאר אפי׳אזן איר עק םונם פאפידר, כדי ז י זאר עס קענען רײענען פאר די נעפט. נאר אזוי — װי קײנע פון זײ האט גייעט געװארט אפראזן איר עק פון פאפידר, און אזוי וױ זײ זענען נע- װען איננאנצן צי רײטיש און צו־נוט דערצוינן צו דעדראזן צו א םקאנדאר, האבן זײ םו״־כר־םוף בײדע גרײכצײטיק אויםגעהויבן אין דער הויך דאפ דאזיקע פאפירר, ײאם איז נעװען א קאברנראדע פון פארט־סאאיד — און האבן בײדע אײנצײטיק פון א־ם נערײענט נער״ענט האבן זײ עס טיט אזא וואזיענעם און אזא רײדניםאפטס־ ראזן טאן, פונקט װי זײ װארטן דא פארנערײענט זײער אן ערנםטן און זײער א װיכטיקן דאקוטענט, — א נעריכט־אורטײר; ״יעיך ״רארד פארטערםטאןי׳. — הײנט, 3.15 נאבטיטאנ, נע־ קוטען אהער ביערום צופריען פון טארםער. 4.15 נאבטיטאג נײט אפ די יםיױ נאך ׳עאננהאי. גריםן ארעטע;. דזיעײטם נעםםאו״, אויפ א װײרע, אויץ א ט־נוט ברויז, זענען די פאדזאטרטע בײם נר־נעם טייםר געבריבן זיצן יםטיר, ט־ט טײרעד פונאנדער־ נעעםנט םון ארעטענם פניטער האט אין אט דעד טינוט ארונטער־ נעקוקט אזא טין באנײםטערוננ, אזא טין נצהון, פונקט װי יעדער א״נער פון זײ פערזענרעך האט דא נובר נעײען װיכטיקע יםטרויכ- רוננען פון צײט און רוים, — פונקט װי יעדער פון זײ פעדזענרעך איז איצט, םאטע אין אט דער ט־נוט, ענדרעך אננע- קוטען קײן פארט־םאאיד... אבער ברויז א״ן טינוט אזוי. באיד אײנצ״טיק האט פון ארע־ טענם טײרער גצחונדיק אדויפנעפרארט א ױבר־נעיעדײ: — פ״-יט... אט דאם הײסט דיר אן אטעריקאנער... — אי... אי אי . — אט דאפ הײםט דיר נעברענט א װערט... און אט דער או־םדרוק פון באנײפטערוננ און נצהון איז יטוין נייעט ארונטער פון קײנעטם פנים אפירו א יעטיק צײט יםפעטער — ער א־ז נ־יעט ארונטערנענאנגען אפירו דעטארט, ײען טען איז יםוין בארד װידער נעװען פארטיםט אין די קארטן. געיעפירט האט טען װידער זײער פר״םיק און ז״ער אזארטיים. כאטיע זײער רײטייע און זײער אײננעהארטן. און אייםנעקוקט האט עם, װי טיט דעם גוםא. טיט אט דעם א־צטיקן םר״סיקן און אזאר־ טייםן קארטן־יטפירן ז״ערן ״.;טעין ייי א נר־הט־ד, פסרא״ביקן ז״ תהריטדיק דעם זכר פון יענעם װונדעררעכן און ר״כן באנק־ר, װעי,־ כער האט זיך געיאנט אהער צוריב א װיבטיקן ענין פון דער װײ־ טער יעטאט אויפן פאציפי״םן אקעא;, םון ׳עאננהאי, — ז־ך נעיאנט אהער, קאן טען זאנ;, איבער אקעאנען, איבער א םך טדינות און רענדער, א טהרך אזיט םון װאםערע העכער צען טויזנט טײר?ישעדזןדי׳שע ברזזםסר נום. 36 (9^2) און עקםריוםױוע געםט, מיט װערכעד מען דארך װיסן ײי זיך צו באנײן. — םטרײט — פרא׳ש... — פור האוז... — ראיא פריאים... נאנצע טענ און נאנצע נעכט האט מען דא איצט נעישפירט אט די נײע שפירן — און םיאיז נעװען, װי פרוטע ײדן זאנן פאר־ דבקהט תהרים נאך דער נ׳שמה םון א היטובן נפטר, פון א זערטע־ נער עררעכער נישמה און ױאר האקטאן דרײט זיך דעמארט דא אויך ארום אין און אדום פענםיאן. ער דרײט זיך ארום װי א ״בעזריודניק״: אײנעי ארוין אן נעזער׳עאםט, ער טראכט װענן עפעם, ער טראכט... — האט זיך גע׳שרעפט אהער א מענטש — האט זיך גע־ יטירעפט אהער טויזנטער און טויזנטער מײרן, האט ז־ך געיםרעפט א־בער ימים און רענדער... און מיטאטאר םאדקרעטט ױארן דאם הארץ עפעם אזוי ישטארק, — װי פון אן א״גענעם, ישטארק־נאענטן װײטיק. א מי־ נוט פארט אים אײן, אז אפישר װארט ער, ױאר, טאקע געדארפט פונדעםטװעגן אין אײנעם פון די נאענטםטע טעג צופארן אהי;, אין אט יענעם קרײנעם ׳צטעטערע בײם װײםר, ק״ן ױנאװצע... כאטיט םיאיז אים קראר, ױארן, װעמען װיר ער דא א־צט אײננט־ רעך הערפן, — װעמענם װײטיק װיר ער דא רינדעדן•. דעם װײטיק פון יענעם װײט־פאר׳שוװנדענעם שאנגהאײר באנקיר, אדער נאר— זײן אײנענעם?... און מיטאמאר, אין א קירברעכן אײנט, װען טען האט אויך דער װעראנדע זײער פארטוענערהײט געישפירט אן ״אפען פויקער״, האבן זיך אויך דער ׳םװער פרוצריננ באװיזן פאננא זאישא און פאננא טארגאישא, — די ארטע מוידן, די פאנסיאן־אויפזעערינם. זײערע רויטע פנימער, נעריכט באיטאטן טיט זומער־יטפרענ־ קערעך, װ• ראבנם ברויט טיט קימר — כאטיש זיי האבן די קרי־ען ק״ן באזונדערן רײץ און אפעטיטרעכקײט ני׳שט צוגענעבן... — זענען נעװען איצט פוא מיט פײעדרעכן און ױם־טובדיקן אויסדרזק. ריינער האט זיך אבער א־צט אויף זײ ני׳שט אוטנעקוקט. אזוי פאר־ טיפט זענען ארע רארטן נעװען אינם קארטן־יטפיך װארים אויױ דער װעראנדע איז די אײננעיםראסענע רופט צװי׳שן די ארומיקע שטעקנדיקע קריך־פראנצן נעװען איצט פ.יר און איבערפורט מיט די צו־שטירע אױםנעיערײען און אויסרופן פון די קארטנשפירער — נעניטע קארטנעפירער, װאם קאנען נאך. נייםקשה, באהארטן און קאנטרארירן זײער אויפרעגוננ ביעעתן ישפיר;, — או־םנע׳טריען און אויםרופן רײט־שע, ײאם באהרטן און פאר־ שטיקן הינטער זיך אן א שיער קארטן־ר״דנשאפט. — איך פאם צו פאניע טיזעם... — פינף דאראר אויױ דרײ... — נערעקט — און נאך טיט צען — און ײאם זאנט א־ר, דראגא פאני? די פאננעם, — אויפנעפוצטע, און אויםנעשטראצרטע. םיט פ״נע זײדענע שארן אךיפגעשראנענע און אויפנעבראזענע ארום זײע־ רע קעפ, .װי שוים, — האבן ב״דע געהארטן צװישן זיך, יעדער פון א באזונדערן עק, עפעם א ר״נרעך נרוי פאפירך אז זײ איז םוױ־כר־סוף נעריננען איבערצושרײען אט יענע טויבע פארטוענקײט, אין װערכער דער עורם איז נעװען ישוין א -־ד-_ — —■ ■ ■ — פ א ר ר א נ קאאפעראטױו װארשע עי־שמ דןי־שעען; ערשם דעדשינען קנוט ד־ןאמסוז ד־ז ר ב ג ע ר ב. האלפערז י ז א ש א ל י מ א ו דראפע אין 4 אקםן און 1 נילד — פרײז 6 בילדן — — פרײז 2 גילדן — ב2!>1׳\\6|3א ,3׳\\823ז3^\ ,"ז6ו1ם׳<3״ .2^6ין5 23 1>1ע\6(3א ,3׳ו\823ז3ז\\ ,״01161^8״ .6162ין5 **־ נעלם׳ < ק. א. 13196 פ*ר נעלם: 13.196 .0 * .ק