Literarishe bleter · 1929-09-06 · 36 (6.9.1929) · p. Seite 701

9?'30ר$ר'שס בלעםסר נזם. 36 (279) 4 ז"ם 701 גאנץ יאר נאר הײנטיקע נאכט העייעע יאיט איװ6 יעי װעיאנ- ע אר: יענע־ באזונדע־ער ױ״טובדיה-אױפנערענטעד טודא -י; דע־ נאנצער יעצטר ױאך, װעז רר נעסטאו האט אויױ זיך פ־יױויאיק גענוטען די עוביא אויםצואעינען די פאנםיאז־נעטט א פאי נײע אטעריקאני׳טע קארטז־יעפיאן. ױאא וױא זיך פאיב״יעאײכז יעם טוטאדיק; עואננ און ארויי• צו זיך אין ציטער נאי טי נעםסאו ראט איב דא באטעיקט. עי פאדאאזט גאײך ראס קארטן-׳ספיא און אאזט זיך נײ; צו ױאא;. זײן פואע און קײאעבדיקע פיגור, װי א ביר-פעסא, קײקאט זיך קענ: אים ט־ט זיכערקײט א.י; נױיםער צופרידנקײט: ער האט סו־-כא- סווי באװיזן אויסצואערנעז זײער װויא ר• ה־נע נעסט א פאר אטערי- קאני׳סע קארטן-יספיאן... —- אט׳, נרינע — פאט׳סט ער נוטברודעדי׳ט ױאא; איבעד; אקסא: כדי ראס צו טיז רארי עי זיך אפיאו אנ׳סטרעננעז, זיך אביםא א הויב-טון, װייא ױאא איז היפיס ביסא העבער פר; א־ס. — אט׳, גרינע הױת... װאס האבן ז״ ביז איצט נעוװסט, ט״סטיינס-נע- זאנט, פון א ״רענעאער-נײס״?*) דער עאפענטב״ז פון זײז נאקעט; ־סארב; נאאנצט איצט איז רער נאכמ טיט א טיז באויאעבקײטי; זײן געזיבט איז אוסטיק או; זארנאאז. אבער ז״נע אוינן... ג־יסטנעקוקט אויץ ז״ז באר־טערייסער זעאבסט-צופרידגקײט דערקאנט באאד ױאא אן זײנע אוינן, אז עפעס איז ער איצט דוקא זײער ״סטארק באזארנט, דער דאזיקער באנק־ר פון ׳סאנגהאי. און ריכטיק: ױאא דערםיאט באאד, װי טר נעססאום פוכקינקער ארעס נאיטיסט זיך ארונטער זיין איינענעס. ער פירט א־ס אײעק אוױי א יספאציר אוײ־ ר■ פארק-סטעז״סקעס, ײאס באייבן זיך איצט אינס אבנה-איכט און כרויסטיסע; אזוי סודותדיק אונטער רי פים טיט זײערע נראװא-יסט״נדאעך. — סיאיז נייסט גוט׳, אאנדסטאז — פארטרויט זיך איס טר נעםסאו נאייך, אן יסוס הקדטות. — הערט איר, סיאיז נייסט נוט... איך האב ז״ער יסטארק טורא, אז איך ײעא נייסט קאנע; טאכ; די נויטיקע ״קאנעקיסאנס״...*.) — נו. פארט טעז אװעק טיט א טאג-צװ״ פריער — ײוז איב יסוין ױאא נעבן אז עצה — יעדן אװנט נ״ט ־אך אפ פו; װאר- יסע נאך פאריז דער אינטע׳־נאציאנאאער צונ... — יא — קװענקאט זיך און קנייטיסט זיך אאץ דעס באנ- קירס פואער אכנה-פניס. — כיװייס... כיװאאט אװדאי טאקע אזוי נעדארפט טון... טאקע נעטעז גאײך טארנ; און אװעקפאר;... אבער פאריסט״ט איר טיך, טארנ; האב איך דאך גאר געטראבט צו פארן א״ר כ-האב -אבות... , אויך קבי א׳ן ט״ן יסט׳עטא. ױנאװצע — ק״ן ננט- דאך אײ ין איך יאיב דעס ב יעם דערצײאט... צו טוין װענן ד יאר דער רעצטער ז דאך טארגן א■ ער םיז טאננהאי... נעקוטען אה׳ אער נע- וט עפעס איר הא נעט״נט: זאגט איר? ב־האב הא? װאס טאנ, זאנט פ.יז צו העח עפעס וארט נא־ עס, אז ער דערו הײסט ראך ואא ניז אים׳־.■;ר דא פ דעױואיט? זיטע פאר א ליײ :;.. איז װאס־ ױאאן יו״ט :ײנעריי;נדיקער איץ װאקכ — נעיטוױגז טיט גע־םװינן, - האט דער ױננער גאאדענער הארן פונס ײואד האט או־ך נע־סײינן, עס האבן באויז םודותדיק וערערט די דין-צעיסטויסענע נראװא-יס׳טײנד־ אעך אונטער די פיכ א״ — טר דזיס״טס נעססאו. — יא, אבער איר פאריס׳טײט... — עד האט אזוי בעטנדיק אר״ננעקוקט איז ױאאס פניס א־״;, פונקט װי דאס אאץ ־ואאט זיך באויז אן א־ס, אן ױאא;, נעװענדט. — א־ר פאר״־״ײצ א,ך כיז נייסט זיכער, אויב עס ײעט ט•■־ נעאיננעז צי טאבז ר• נסיעה אויױ קבר-אכות אין א״ז טאג — אהי; און צוריק... טע; קא; דעז זײז זיכעד טיט די הינע כאנע;, װאס: און װי איז, אז ביײעא פאר- יספעטיק;, הא? ײעט טיר דעדנאך אײסקוטעז ז־צן נאנצע צװיי װאכז אין פארטי-םאא־ר.. איך האב. װ• א־ך האב א״ך ־סוין נעכנזן דערצייאט, איב ס־סטעס אי; אאץ א־ך א״ד טטיס אויך דעס . און דערצו האב איך נאך א ׳סיפס-קארטע א״■־ דער ״אארד פאר- טערסטאן״ — א־ך האב זי נאך נעקויפט א•; ׳סאננהאי, א־׳־ע־ איך האב אנגעהויבן ט״; רייזע... ױאא האט יסויז טער ני״סט׳ נעפונעז פאר נויטיק צו נעבן יע־ נעס װ״טערדיקע עצות. ער האט יסוי; נא״ך פאריסטאנע;. אז טר נעססאו ײעט נאך טארנן אפפאח ק״ז אויסיאנר. א־ז װאאט ער. ייאא, זיך נעטעגט ניין א״נן רו־ק •סאאפ;; עד איז ־אך נעװעז אזוי ,) רינ״יעער •דפיל; **) ־ארכינדונגען נײט. עס דערטראנט זיך צו אים, דאם דאזיקע זיםע נעזאננ, אין ׳סטיקאעך און צויטן אויפן רוקן פון א זוטער-באנאכטיקן יסטיא װינטא. און סיאיז קאאר: דאס זיננט עס א ױננ טײרא אין בענקע- נײס אין דער נאכט אר״ן. די ׳סטים איז ז״ער זים... זי ציט ױאאן אזו• יסטארק, װי דאס נעזאננ פון א יסטיאן און קאארן װאסער־קװאא, װאס טורטאט אאיין אין װאאד און ער אאזט זיך באאד נ״ן אינם אנטקעננדיקן, געריכ- טערן טייא װאאד; ער אאזט זיך נ״ן נאכ; זיסז ק־א, װאס דער- טראנט זיך צו איס אט אויטער און דײטאעכער און אט פאדהיאט און פארװי׳סט. ער באאנדזיסעט אזוי א־ן זיגזאנ; איבער ברעקאענדיקע צװײ- גאעך, איבער טרוקענע יסייסקעס. צװי׳סן דעס אנװוקס פון קאײנע יאדאע-בויטלעך איז קוסםעס פיז צעירי׳טע פאאנ־צן איז איצט האאב- טונקא. נאר באאד דערזעעז זיך איס דורך די נעדיכטע בויײער באויע דורכאויכטן, װי באויע װאסער-פאעקן: פונקט װי דארט װייט, אויך יענער זײט בויטער, ײאאט נעװען א היפיסע, א באויע אזערע. און ױאא קוטט טאקע װירקאעך אן צו א װאאר־זויס, טוקט זיך פון איס ארוים און באייבט יסט״ן א נעפאעפטער אונטער זײנע פים ציט זיך נארנייסט ק״ן אזערע, נאר א ^היפיסער און א ברײטער טאא. ער איז פון אאע זײטן ארוטגערינגאט טיט װאאד, דער טאא, און עי איז ז״ער ׳סטיא. ער קוקט דעריבער אוים, װי א טאא, װאס איז אפנעזונדערט פון דער גאנצער ײעאט —• א פון-לאננ יסוין אויסבאהאאטענער טאא, װאם א־ז אפגעט״אט םון דער גאנצער װעאט. אונמן, אוײ ז״ן גרונט. אױ דער טאא באדעקט טיט פייכטן גראז. אויד אים באאנדזיסען איצט ׳סװייגנדיק ארוס א צאא בהטות — באאנדזיסען ארום איינציקװײז. אין אאע זײט;. יעדע פאר זיך. יסטיא און ׳שײײננריק, װי באנאכטיקע רוחות. עטאעכע בהטות קו- טען אן אנטקענן פון פאריסידענע ז״ם־ן, הויבן אויך ו״ערע קעפ אוי בא״בן אזוי פארנא׳ײערט ״סטײן א״נע קעגן דער אנדערער אינס אבנה-איכט. זיי באייבן יסט״ן ׳סװייננדיק און אז אז א״נציק ריר, — באטראכט; זיך טיט נרויסע פ״כטע אוינן. פון ז״עדע פ״כטע טייאער יסאאנט א באויע פארע קענן דער אבנה נאר פון װאנעז דערטראנט זיך דאם פארט אהער דאס זיסע טיידא־נעזאננ? און איצט הערט ער ׳סוין אויך, ױי פון צ״ט צ־ צ״ט ניט עם אזא,יסארפז כאטיס א יסטיאן קנאא — װי ראס גע- בוידן-װערן פון א ױננן דונער פאר א געװיטער צואיבן ׳סװאבאעכז יסײן פונם ױננן טואד און צואיב די היפ־ יסע יסאטנם, װאם די ארוטריננאענדיקע ײעאדער װאדפן אויפ; טאא. נעטט עס ױאאן א ׳סטױןא צ״יי, ביז װאנע; ער דערזעטיענראעך אויפן קעננאיבערדיקן זוים פונס טאא א היפיסן דר״עקנדיקן פעאז, ײאס יס־סט אדויס פונם װאאד אין טאא ארויס. אויפן דאזיקן פעאז טייאן זיינע באיקן באאד אויס עטאעכע פאעקן — װײםע און נרויע פאעקן: קאנטיק, דאס זענען די פאעקז פון דעס זינננדיקן טײדאם פניס און םון דעס ײייסז טיידאיסן קא״דא דאם טײדא ניט פון צײט צו צײט א קנאא איבערן טאא טיט א היפ- יסער בייטיס — הייסט עס, אז דארט זיצט א פאסטויסקע, ײאס פא- ׳סעט ב״נאכט דאס פי פון די ארוטיקע דערפער יסטיא זיצט זי א ײײאע... א בואטע ״סאדפע פינור, װאס יסנײדט זיך ארײן אינס באוי פון דער זוטער-נאכט און אינס אבנה-איכט, װאס איבערן אייננעיסאאםענעב טאא. יסטיא זיי״־ט׳ זי ױ װ״אע, אוט- באװעגאעך. באאד באנייט זי װידער דאס זיננע;. װאס זי האט אוי־ א טינוט איבערנערים; — די יסטיס דער פאסטויסקעס איז אזוי פדייס׳, און אזוי קאינננדיק, אין אזוי קאא־ אט װי דאס גיסן ז־ד פון ײאםער-יסטרעטאעך פון אן עטער ארוים, װאס הענגט איבער א טיפן ברונעס — א באקאנטע טעאאדיע... אװ ױאא דערקענט י אאד די טעאאדיע פון א פאפילערן צױייסן קאבאי־עט־איד, װאב ע, האמ טאקע אפט נעהערט זיננען אין ײאריסע: — יסע באיע סאטא ספאטיס, ניע ײיעס דאיא ט״ס׳ענא... אז ױאא קערט זיך אוס יספעט אין אײנט צוריק אין פאוסיאן ארײן און דעמענטערט זיך צו דער װעראנדע, ניבן אויץ איס טיט- אטאא א האנא א סך טוטאדיקע און ׳סניידיקע קואות טען ׳ספיאט דארט איצט אין קארטן, װי יעדע נאכט פון א