Literarishe bleter · 1929-09-06 · 36 (6.9.1929) · p. Seite 698

ןײם 698 7?יסעדיאדי׳שע 120273 11ם. 36 (279) התפעאות פון דער װארעטער אויפנאטע פון טעאטער-עורס. דען פיענט איפ טמ׳ע נייכט אראפיאזן פון דער בינע. האט ״כיניןע״ נעװאיט *זפדאנקען דעפ עויכ, ער איז נעװעזן טטיע ביז טרערן נע- רירט פון איעם. אויז־ דער בינע, בײ א הײסן טאטענט, האט ער נוט נע׳כפ־יט. ער איז צונעיאפן צו פינקע און אראפנעיאזט דעפ אטתן פאט־ט, אז פינקען זענען נעפיויג;. דער גאנצער זאי האט געהייכט. איע זענען טט׳ט נעװעזן אויפער זיך פון כינקעפ נוטן ׳כפירן. דעדפאר האט אבער פינקע נעהאט צוטארגנפ די אטתע נע־ ׳פװאיענע באק, אז טיהאט איפ קויפ דאכ פניפ ארויפנעזען. עט- יעכע נעטרייע פארערער האבן נעטוזט יויפן טיט איפ צו א דאק־ טאר... אדופ ,זס)׳!—19110 פאדנרעפערט ז־ך די עטינדאציע פון פויצן. דער אנטװערפענער יידי׳פער י׳פוב פאדנרעפערט זיך כסדר ײדײט טעאטער יכפירט טען יצוין אפטער. אויך אין בריםי יטאפט זיך א ייד־׳פער ״פוב און אויך דארטן הויבט טען יעוין אן צו פרווון יעפירן יידייפ טעאטער די צאר פארערער פון ײדייפ טעאטער װאקפט או־ך כסדר. אין זאי דא דערטאנט װערן צופ נוטן דער גומ-באקאנטער טייאטער־טוער א־ן אנטװערפ:, נח יארדבערנ, װאם, ׳עוין טער װי צװאנציק יאר, ארבעט עד אוטדערטידרעך צו פארזיכערן און געזונט צו טאכן ײדייע טעאטעד אין בעיג־ע. זיינע פארדינםטן זענען באטת גרויפע אוי•־ דעפ געביט. אין ד• יארן א190 —סךסו קוטען יפוין רעגויער ײדי־עע טרופעפ, װינטער־צ״ט, אהער צו יעפירן. טיזאטיט יטוין צוניך א נרויםן עואפ אויך א פאריפטערוננ. או־ך דאפ ײדי׳פע אנטװערפן צעװאקפט זיך. פאראנען ׳עוין ײדייצע קורטור־געזעי׳עאפטן, װאס ׳פטעין ׳עוין צו־ זאטען אײנענע ״אקטיאדן־טרופעפ״ ט־ט דראטאטיעע סעקציעם. דער י׳טוב צײיט ׳צוין דאן ביז א ציען טויזנט ״דן. דאס איז א זײער אינטערעםאנט קאפיטר פאר זיך. אבער ראס געהערט ׳עוין צופ ײדי׳פן טעאטער אין בערניע טיט צװאנציק יאר צור־ק. דאקטעריזירן דאפ ׳פפיצן און די ככיכה ארופ דעפ טעאטער פון יע־ נעד צײט א־ן בערניע. געװעזן אין אנטװעדפן דאן א יכטיקר רעקװיזיטאר, װאפ האט פארטאנט טט׳כ;אנצע ״אוצדות״. פון די אה׳כורו׳ט-קרוינען ב־ז צו... קײזעררעבע נאפארעאן־קיײדער. טיפרענט איפ רופן ״נםתר״. קײ־ נער האט נייפט נעװוכט װ־ עד האט געהײפן, קײנער האט אויך ני׳עט נעװופט, װען ער איז פאריפװונדן פון ׳כטאט. עפעס אײנעפ איז גערוננען זיך צו דערװ־כ;, אז ער איז געװעזן א יעופטער אין װאריכע, דאפ א-ז געװעזן א געטרײער טענטיכ פאד די ארטיפטן. ער האט זיך טט׳כ טקריכ געװען פאדן טעאטער האט טען נעיאזט זײן טאכטער ״יכפ־דן טעאטערי , פרעגט ער ארץ נעבן בהנפ. פרענט טאקע זײן טאכטער אפט יצפיר;, הנפ זי האט נ״עט נעקענט םיטויר עפענע;. אוי־ כאצארן פאר רעקװ־זיט פרעגט קײנטאר נ״צט זײן קײן געיט... ער פרעגט טט־ט טיט טרערן דאנקע;, װען ט האט איפ באטיט געראזט קראפן א־ן פויק בײ די טוז־קאנט;. זײן טאכטער א־ז, צו ארע צרות, נאך נעװעזן א טאוכע אויך. האט טען זײן טאכ־ טע־ אטאר ״נעפירט צו דער חתונה״, האט זיך דער ״נפתר״ הויד ז־ך צעװ־ינט דאן, העבער װי ארע א-ן זאר, און האט טכדט, פאד פדײ־ יטיער נייטט צעזעצט די פויק. צוטארננכ האט ער די אר־ טיפטן פארזאדגט טיט פפעציערע פעטע צוב״כנפ... ד• יע־׳טטע ײדי׳טע טרופע האט ז־ך באװיזן אין אנטװערפז ארוב 1090. עפעפ א״ן אדטיפט־;, — א נעװיפע אננא העיד, — האט נאי־ יטטאדק או־פנענוטע;. דערנאך איז געקוטען א טרופע פון גיטפרפ טעאטער אין רעטבעדג. אכער גאר יטטארק האט אויפגענו- טען טר״טרעדכ טעאטעד, װאפ טיהאט עפעפ אין יטטאט געדופן נארדפאדנפ טרופע. צופ אפפארן פון טרײטיעדפ טרופע איז אװעק דאפ גאנצע ״ד״טע געפר כאגרײטן צופ ׳טי־. אדטיפטן טיט ז״ערע פארערער האבן זיך ־ארציק נעקויטט. בײפ צעיט״דן זיך תאבן עט־ רעכע ארטיכטן געטוזט ״׳טפירער״ט״ ז־ך צוזענענע;, און דערבײ בײפ ־.״־, ״אפזאגן״ עטרעכע נוטערן. דאפ האט יטטארק אויפנענו־ טען בײפ עורם, נעטר״כט און אויך פאררײכטעיט דאפ ־טװערע צע־טײידן זיר... געיטפירט האט טען ״כינקע-פינקע״. כינרע איז ארײן אין יעיצשעד ׳/))זניזנע / ״ ן ו ע ע ש ט ע 8 (פןן צ'קל .ד׳ײעי׳שע קװײםן״) געװען עפעם — װי זאנט טען דאפ — איך װיימ אטונה אפ־טר, װען דאפ הארץ איז ה־ים. בטהון אפ׳טר, װען מען רעבט באה״ביק, : טען האט א קוק אויה דעפ, װאפ קינ־גט א״ביק. קיין נפיפ האבן דעטארט ני׳טט פארפערט, װאפ דארפט א־ר מער׳ כיהאב אפנעיעבט מײן װעיט — א ײד א תפ, א פראפטער חײ־וקיפ, און דאך — נעהאט א נפ מן ה׳טטיפ. װאפ הײפט א נס׳• א טופת אײה דער װאח א טע׳טה יטוין פון פינפאונפערציק יאר, און דאך, ב־ז הײגט צו טאנ, װען איך דערטאן עס, פז-רגריפט זיך טיר צו טאנצ;, בנאטנותי מיט פינפאונפערציק יאר צוריק, מײן פרײנט, בין איך געװען א קבצן, פונקט װי הײנט, א ױננער טא;, א היפיטער בער־מ׳טפחה און דאך — געהאט א יאך אין דער טעדכה. אימיטטײנפ נעזאנט, מײן ׳טוםטער״טער ברויטן א גאנצע װאך דאם ׳טטעטערע איז טויט, נאד אײן מאר אין א ׳טרי׳שי, אין א דינםטיק, בײם גרויסן טארנ די צװײ גירדוין פארדינםטו, 8 $ ד ש ע איר פרע;ט, װי יא;ג דען יטרסצערט, ריבער ייעמ עטע־טע, ־טריץ א י$ר זעבציק, אויב ניעט טער זעכציק יאר טעז יצטופט רי;אר, כיע; צ־ט די רראטװע: נאר א חידויט, אז יער ביענטיט איז אריכגיעטאטערט״; ־בעט טע; ׳בו־; — זעט איר — רורך א בריר. זאר באטיע ז״ז טראבה פרר און פיר, איי־ דער װאך ראב ניעכטערע קארטאפי אז ט״ז װייב זאר ראז; רויק *עראפןי װ״ר ט״; ארטע,;י*טט פאר אייך געראבט, *יאט א טבע — קנ״פט זיך ביי דעי*;אכט. *עא,;ו — ׳עא, בהטהי ק״; בז־ונות: רער ״ר פאר*צט״ט: א װ״ב באראר־ טזונות... נו, אויב נייטט די׳ ראן קנייפ איך בי־ך אלײן. א יטוכטער-הא*״י — פון רעדער, נ־יטט פו; יטט״;. איך קאן ני*טט זע;, דין פרײנט, װי אויה דעד ערטער — א יטװאבע־ טענטיע — דעד ביסן ברויט פארפערט איר. נו — זאג; גוט — איז ק״; דאר גייטט נעװען. ' אװעק דאס רעבן, װײסט נ״טט וװ און װע;. פונדעסטװעגן, א־ר הערט, די ארטע צײטן װעא איך א־יױ קײן פאר אויף די נײע נײטט פארבײטן.