Literarishe bleter · 1929-08-30 · 35 (30.8.1929) · p. Seite 684

74'םסר:>}ררשט ב7עםסר?.?ס. 35 (278) דיס 684 7 נדון ג? $ ז ם :>* ן / 5 ז} ד י ד מיסטעד דזשײמם נעסאאו פאדט אויל הבד־אבוח ( ד ע ר צ ײ 7 ז נ ג ) עפעם אי; א י״טי׳םער, א נרויםער •צטאט, ■— אין פאריז, ראנדאז, יעררי; — װאיט ער אים אװדאי אזוי ני־עט אפגעיאז;; ער װאיט אים נעפירט דעטארט א•; ״די־ע; קװארטאא, װאאט אױפנעפונע; א נע׳ענ־אק;, א כשר; ייד־ע; דעםטארא;, או; ,ױארט אים רארט ייכבר נעװען פיט ארע, ארע באטעכטע יידישע נעריכט; או; טאכאים, װאפ טעז װארט נאר דארט געקאנט קריג;... װאםי, װאם נויינט זיך עפעכ ױאר — ער האט דע; סיידן נישט ק״; יידיש הארץ, טר. דזשייטם נעכאאו, ק״; ״די׳עע ג׳עדה, — ני׳םט נעקוקט אוױ־ דעם, װאפ ער איז ׳עוי; עטרעכע צענדאיק יאד אפנערים; פו; ״ח׳; אט, אפיאו איצט אויך פאדפירט ער בארד טיט ױאר האקנואנע; א ה״ײי״ט; אזא, א ניער; יטנ׳ועם: — זאגט נאר, טייערער... עפעפ דערטא; איך טיך... ױיט א יאר דרייפיק צוריק, װע; איך ב•; געװע; אי; די ״פטייטפ-׳ץ, פיענט דארט ארויפנ״; ז״עד א גוטער יידישער ״פייפער״ ״דאם יידי׳צע טאנעבראט״... װ$פ טאכט ער איצט״.■ טיט עט־רעכע או; דר״פיק יאר צוריק, װען ער האט ארפ ױנ- גע־טא; נעװוינט א ׳עטיקר צ״ט אי; נױ-יארק, פרענט ער ז״ער ״נרייכך ר״ענע; רעם דאויקן ״פ״פער״... מען פאענט דארט דרוק; אזערכע נע״טטאקע ׳טטיקרעך — טט׳נ. זויונ איך א״ך, נעפ או; רעק אפ פו; ז״ די פינגער... גענזענע רעבעררעך; — װאם, ער גייט נאך איצט אויך ארויפ, זאגט איח•... דאם נע טאגעבראט. אי, אי, א... צא-צא-צא... .0 יא, טר. נעפאאו איז עפעם אי; $ט יענעם טאג נעװע; ז״ער אויפגעריינט, זייער צוגעראז;, זייער הייטיש. ױאר; איז, זיצנדיק אזוי טיט; רוקן אנגע׳עפארט א; טרוקענעם ־טטאם פו; א נ׳<ודר-בוים, דעטארט אויםגעקוטע; אויםצוהער; א םך, א פך פו; יענעטכ ראנגע או;, װאם אטת איז, אינטערעםאנטע דער- ציירונגע;, דעדצ״רונגע; װענ; זיך, װעג; ז״; רעב;, װענ; די ׳טװערע קאטפ; פו; זיינע ױננע יאר;, װעג; זיי; ׳עפעטערדיק; דערפארנ או; װענ; זיי; איצטיקער רײכק״ט או; תקיפות אי; דער װ״טעד כינע- זי׳טער ״טטאט, אי; ׳טאנגהאי. דארט — האט זיך ױאר דערװוכט פו; אים — אי; דער װ״טער כינעזישער ׳טט?1ט אויפ; ברענ פונם פאצ־פי׳ט; אקעא;, האט ער זיך אויפנעבויט, טר. נעםאאו, א רײכ; טזרחדיק; פאראץ - - א מין בודיפטי־טע פאנאדע.... װוינע; װוינט טר. נעפאאו אי; יטאננ- האי. פאריטטײט זיך, דוקא אינם א״ראפעיש; קװארטאר. או; אינע- װ״נ־ק איז ז״; פאראץ אויםנע׳כטאט טיט ארע טאדערנע איידא- פעי׳טע באקװעטרעכק״ט; — טיט ערעקטריע, טערעפא;, ׳עטראטענ- דיקע היים או; קארט װאפער, טיט ארעיריי װאנעם או; ה״םע ־םפריץ-בעדער, או; אזוי װייטער, או; אזוי װ״טער. נאר פון דרוים; האט ז״; פאראץ דעם אנבריק פו; א בודיפטיש; טעטפר. אבעד דער עיקר ׳עטארץ זענע; ב״ טר נעפאו נעװע;, װ״זט אויס, צװיי זאכ;: דער היפיםער װארד פו; באטבו-בייטער, װאם עד האט אר״; נעראזט פאדפראנצ; הינטער דעם פאראץ; או; דעד יא- פאנעזישער גארט;, װאס ער האט ז־ך געראזט איינארדנע; דורך ארטע יאפאנעזייעע גערטנערם, װערכע ער האט םפעציער אדונטער- נעבדאכט אז׳צז פו; יאפא;... — אך, מר. האקטא;, — האט ער נעפרװוט װער; ה״טיש און נעטע; קיצרע; ױאק אונטער דער פאכװע, — אך, טר האק- טא;... הערט איר, איר װארט נעדארפט אטאר אראפקוטע; טיך באזוכ;... איר װארט באדארפט אנקוק; טיי; יאפאני׳ע; גארט;... פיײארט א״ך, זאנ איך אייך, גערוינט די ראננע נםיעה, בערין; טי...*) כאט׳ם, צוריקגערעדט: פו; א״ך, פו; כאן-פראנציםקא יביז <* *) :איד־אמעריו *) גלויב םיר. (המ׳גך) עד רינט דארט איננאנצ; אדוטגעדינגרט טיט א ים פו; פאדב;, ט־ נעםאאד ארום און ארום אים — אננעװארפ; או; אננעריינט או; אננע׳צטערט קו״כהעך און קעברעך או; ׳כקאדט־ציעך טיט איעדרי• פ־י׳טע או; ׳כטעקנדיקע פרוכט;, — בור״בטינענע אנדעם;, פי־פודנע קאד׳ט;,;עיע טארער;, ברויע פרויטע;... דאם יטטארק- דויטע ׳םקיעה-ריכט, װאם פארט אויך ז״ איצט, טאכט נאך בורטעד או; געד־בטעד יעדע איינע פון אט ד• פאדבי, א ׳כ־ר, א?רר פא־-ו. קאם אװער,?אנדכטא;, — װינקט עד מפטיק צו ױאר; טיט זיי; פאדז״בטורעט אויגי העװ א; טי איי נוד טיים...*) ע־ צווינגט זיי; ״ראנדכטא;״, עד זאר זיך אנ׳עטאפ; טיט אט די איע פ־ישע פרוכט;, טיט װערכע ער איז איצט נעדיכט אדוט- גע־ינגרט. ד• דאזיקע קערבערעך, זעקערעך או; שקארט־צרעך װער; טטיכ ט־ט יעדעד טינוט ארץ גדעםער אי; צאר, — ׳כיוטפעדנדיקע ״דענעם, א-יננעױיקרט אי; װארעטע, װינטערדיקע פאט׳־-״ירעב; ט־טריע־יקע ייד; א־; װאטאײקעם, טיט קונרדיקע היטעלעך אויך די קעפ או; טיט װאטע-קנויטירעך אי; די אויער;; באדװעםע ױננ- רעך, ט־ט ראננע ארבע-כנפות; ביז צו די פיאטעם — די ארע האיט; נאכאנאנד א־; א••; אונטעדקוטע; אהער טיט שװעד-אננעראדענע קא׳םיקעם פדוכט;. או; טר נעםאאו קויפט ב״ ארעטע;—ער ה״פט ארעטע; אפװענ; אזא װאנ, װי פיפארט א־ם נאד אריי; יענע ט־נוט א•; קאפ — א הארבע קירא, א קירא, צװיי — אנידעדרײנ; עם נעב; איב אוי־ דער עדד דער ראנגעד או; דארער ױאר זעצט ז־ך אװעק רעב; אים או־פ; גדאז. נאד וװ זאר ער ״טוי; אהינטו; זיי; ראנג;, דא.־; קערפעד — אפירו זיצנדיק קיטט עד יםוי; אויך אויכ טיט א ־אד קעפ העכעד פא־ טד נעםאאו;. ער ׳צטייכרט צו אים אדונטעד א•; האטאק אדיי;: — זעט נאר, טד נעםאאו... װאפ, א־ר נ״ט נאד אי; די פ־וכט;-ביזנעםר נאד יענעד ניט אים אויץ דעם ברויז א קרונ;. א װי־םנדיק; יװנק: ע־ באד״ט, דעד דאזיקער קרונעד או; ־טװ״ננד׳קעד ײונק: — ־ עםט, ט־פטער, או; פדענט ני׳םט קיי; קאט׳םאנעם״ א■; א■; א װיירע ארים, — אביכערע ׳םטירעד פאדטדאכט, טיט א בריק יכוי; נייםט אויפ; ױאר;: — טידא־ץ ב״ ז״ ביי ארעטע; קויפ;... װאםי, ז״ דארפ; דע; קיי; רעב; נ־׳בט טאב;,׳־ א•; דע־נאך, טיט א טאדנע אזא, א ־םטיר;, א נערװעזן ראכ;, — א ראכ; נראט א־; דער װערט אריי;, װייר בשעה-טע׳םה קוקט עד אפירו נייםט אוױל ױאר;: — כא-כא... יענקערע קערבאפ... װער װײפ ־־- אפ׳טר בין איך דא אטאר אי״ן אמטגענאנגע; טיט אזערכע שװערע קאשיקעס׳■ — װאם ט״נט איוץ — קוקט אז ױאר טיט דעדיםטוינוננ דעם שאננהאיער כאנקיר, װערכעד דעדט א־צט, דובט זיך, טיט אביסר אפװעזגה״ט און צעטדאננק״ט. — װאם ט״נט איר טיט דעם׳' גא־נ־׳כט — קוטט בארד דער באנק־ר װידער צו זיך, הויבט־ איי־ אויץ ױאח ז״נע ברויע או; תטיד-פ״כטע אויגז. — נארנ־׳םט... כא-כא.. כיהאב טיך דערטאנט עפעם א טעשה... עםט, זאנט טען א״ך... עםט, ראנדםטא;, און האט הנאה פון דער װערט... כא-כא... אט האט איר א״ד ־ענקערען... עםט׳, עםט... די טיפע קנ״טש; אויץ זיין קײרעכדיק;, זאט; און אפגעפדע- םענעם רבנה-פנים ׳םטייכרע; אזוי צופריד;. אך, ער װארט איצט זייער ׳םטאדק נעװארט עפעם טון פאר אים, פאר זיין ראנדכטא;, עפעם זייעד נוט־ נאר ײאס קא; ער שוין פאר אים טו;, דא, אי; אזא העק, טשט״נםנעזאנטן אט, װע; ער װארט אים אננעטראפן *) קומט נאר צו, לאנדכמאן... ־אומ ויך בראקפירן!