Literarishe bleter · 1929-08-30 · 35 (30.8.1929) · p. Seite 676

ליסער&רישס 2לזזססר נ1ם. 35 (274) זײם 676? קוקט אין די א-בערנעבכ־בענע כתב־ם פון דעם ױנגן אוטנעקוכרענעם כעטינאריםט און איבערראשט נעװארן פון רעם דר״םםן טןז;, נרויםן פאר״עסט און טיפן ארויםבייק אין ני״ע יצאפער־טע װעלטן, װאפ עם ר,אבן פארטאגט די נאך רויע, אבעד ביז־גאר אי־גנארמיקע דיב־ טער״םע פרוװן פון דעם ױננ-פאריצניטענעם דדאדאטורנ. — טער װי איץ האט נערעגט און גער״צט אין יענעד צ״ט אין יםטייטאנפ יטאפוננען דעד נאויה־טאטױו, װאפ איז ארודך אזוי װ־יטיקדיק אין אלע זיינע דדאטאטײםע פאעכיעם ראם א־ז רער הויפט־עלע״ענט ב״ ־םט״כיאנען א־ן אלע ז״נע דר״ רראדעפ. ד• טאםע און רער גאולה-דראנג, ד־ טאפע און דער נאולה־פפיכאז. די דעדרריקטע, פארקנעכטייעע טאכע װעדט גל״ך אויפנעציטערט, װי נאר ז־ פאדנעטט אויפל״זונג-רופ;. זי לאזט זיך פיר;, זי לאזט זיך נאר;, זי א־ו לייכטער אויפר״ץ-־עטאל. קאן טען טיט אט רעב ־כטאר ײונרער אפטו;, טע; קא; אבעד אויך אוטברענגע;, פארטי־ ריק;. און װ• נאענט, װ• א״גן א־ז עם נעװען אי; יענע אויפברויזנ־ ד־קער צייט, װע; טאכ; זענען נעװען אויפנערורעדט או; טאםן־ ענערנ־ע האט זיך נענאפ; װ■ די לאװע פו; א ׳םפייענדיק; וװלקא;. ביינויט יטטיינטא; א־ז נאך געװע; צי ױננ או; נאך װ״ניק רעיפאד;, און חוץ רעם האט דאם ארוטיקע לעב; צופיל געקאכט און געברױזט, ער זאל ־טוין רא;, א'! א1י!1—1019, קאנע; ־כאפן פארגאנצטעדע װערק פו; רע־ אדוטיקער װירקלעכקייט. האט ער דעריבער גע־םעפט רעם ־םטאץ פאי ז״; דראטאטי׳ם; ׳םאפ; פו; דעב אטאל, פון פארגאנגענע רורות. זיין ״בי־ם טויער״ איז ״א דראטא- ט״םער חלום״ או; ״צ״ט — טיטלאלטער״; ״טיםיה ב; װםך״ — א דראטאטי־םע פאעטע פון ״א פארנלװוערטער װעלט, װאם זאנט ערות או; פארצ״לט פו; ליליתעכ טויזנט״אריקעד העריםאפט״; או; ״ראם רויטע קינד״ פון א ציקל ״נאורה״, — פ־קוטט פאר ערנעץ אי; א טזדה־ראנד״ או; ד• צ״ט — ״די ביבלי־םע תקופה״. אט א•; ־ענע צ־־ט; או; תקופות האט ער אריבערנעװארפ; ז״ן ־םאפוננם- א־נטואיציע או; נעזוכט גע־םטאלט;, פיטואציעם פאד איר אנטפלע- קוננ. טיט רער צייט װאלט עד נעװיפ זיך טי־ או; ברייט אר״ננע־ ־םניט; א•; רעם ארוטיק; באר; און ײאלט געזוכט או; נעפונע; פא- טאפ, ר״דנ־םאפט, קאט־- או; פראבלעם אי; זיין צ־יט או; דור, װעל- כע ער האט נוט נעיםפירט ביי זיי; ױנג; עלטער. ער האט אננע־ ־םלאג; דעם ריכטיקן טא;, או; װאלט ירי־ספק װיימ אװעק, װען עד װאלט אזױ גיך ני־םט אװעק פו; אונז אויף אייביק.- ביינו׳ם ־םטייטאן איז געװע; א פאטאל קינד פו; דער רעװא־ לוציע, אויפגעקוטע; א־ז ער דורך די אויפברויזנדיקע כײאליעפ פון רעד רעװאלוציע, געכאפט א־ר ריטם און נעזאננ, איר ױבל או; ־םרעק, או; אריי; אי; רעם דעװארוציע-נעראנגר אוטנעקוטע;. זיינע דר״ דראטאטי׳םע פאעטעם זענען דער ליכטיקער אנ- דענק אויר זיי; א״גענעם ױננ; לעב;, װאס האיט אויפנעלויכט; או; פארלאים; נעװאר; אי; דעם טארננרװט פון דער רעװאלוציע. — פארלאג ב. קלעצקין, װארשע ערשם־ דער־םינע;: אברד־זם רײזען עפיזאוז פון מײן ל־עבז ער־גםעד צייד. אין די עפיזאדן פירט א. רייזען אדורך א ־טטיק יידי־גע קולטור־ליטע־ ראטור־גע־טיכטע. בסעט אדע יידי־טע ־טרייבער עלסערע און ױנגערע, װערן לעבעדיק געזזילדערט. אויך פיל רעײאלוציאנערע טוער גייען אדורך אין בוך. פרייז —.8 גילד;. אדיעם: 23!}1ע\6|3א ,3׳\\$23־ז3^\ ,"ז6זןםץ8״ .:2^64^3 י די אלע באג״כטערטע טיט׳םאפער פו; ביינז׳ם ׳םט״טא; האב; פארטיפט או; פארברײטערט ר• רראטאט״םע פאעטע. או; טער פון אי־ץ ראכ; עכ געטו; די כטודיאנט; גופא אזוי פיל הארץ או; נ׳םטר, ל״רנ־םאפט או; איטפעט ראב; ז״ אד״ננעל״נט אי; רעם פ־ל;, װאם א־ז כ״ ז״ רערװאקם; צו אדתער עבודה. רע־ פאד־ם־פיל, װי ער איז אנגעצ״כנט ב״ דעם!ם־יאריק; אנפנגעד כ. יםט״טא;: ״פינםטערע, ־םט״נעדנע פעלדע־, פעלז;- בע־ג. א פא־גלױועדטע װעלמ, װאם זאגט עדות א•; פארצ״לט פו; ל־ל־תעם טו־זנט־אר־קער רער־םאפט, װען די זו; א־ז ־ם־ו ארץ נעװאד;, װ־ א זאק, די לבנה דו־ט װ־ בלוט, ד־ ־םטער; — רער- ־םיראק; או; פאר־םװונד;: װע; דע־ טענט־ם האט ז־; צלם-אלר־ם פא־לװר;, א נעהארכזאטער קנעכט געװא־;, א קנעכט, װאם װײכ נאר זי־; זאך א־; ז•־; ראד די ־םװארץ-בלויע לופט א־ז פול פינם- טעד; ־םװ״נ;, װאם א•; רעם פילט זיך ראם אנקוטע; פו; א ־םטו- דעם. פו; ד• בערג-ה״ל;, פעלז;-־םפאלט; קוק; ארוים רער־םדאקענע טענטיםלעכע פנ־טעד״. א.ץ אט די געד־כטע ׳םטיטונג, ד■ היםכית או; די גאנצע ־םפלות פץ רעם טענט־ם, אץ רעדנאך דאם ־םװיינ;, װאם זאנט א; דאם אנקוטע; פ.ץ ־םטו־עם, — װיפיל ־םטא־ איז עכ נעװע; דא; פאר רער װנגער לייבט-אויפפלאקעדנדיקער אוידיטאריע. װ־פיל ׳םרעק, צװ״פי פיץ אץ ל״ר עם האב; רא; ר• טר״ע םטודיאנט; איבער- געלעכט ט־ט ד• טענט׳םן א; א צלם-אלה־ם, װעלכע פויזע; פו; די ה״ל; ארוים, אץ רעדיםראקענע װיל; ז״ עפעם או־פנעטע; און פאר- ־םט•; דעם רוף, װאם זיי האבן נעתערט... א צ־טע־ פלעגט איבעד- ג־ץ א־כער; לייב, אץ דעד־םיטעדט פלענט טע; װער; פץ די אוט- גליקלעכע פא־צװ״פלטע נעװאלט;, אויױ די פילצאליקע פדאבעפ, װע; ד־ טענט־םץ-קנעכט פלענ; װידעראטאל זיך ארו־םדוק; אץ קריכי אװ־- אלע פ־ד אץ ־םד״ע; אוטטענט־םלעך: — טרררד, — ראט עם נע־םר־ע;, טרדדח -- פונקע; זענע; צום היטל נעפלויג;׳ - פונקע; פ־יעת װי עטעץ װאלט ר״פנם פונקע; װארפ;; — װאכ קא; ראם זיי;1 — װאם זאל דאם זייןג קוטט א־װם א זקן אץ דעדקלערט־: -- די ער־םטע צװיי פץ ד• צ״כנם, פץ די צען צ״כנם. א ל ע; װאםערע צ״כנם׳. זק;: פץ קץ׳ — אץ אזוי װ״טער אץ װייטער. אץ װעט װער איצט גלויב;, אז אץ אט די קורצע םצענעפ כץ דער דראטאטייםער םכעטע-פאעטע האב; טענטיםץ געברענט אץ זיך נעהייליקט פיל הר־םים אץ חדיםים׳. איץ װע; טיפלענט רא; אד״נפאלז אץ אט רער םטודיע, האט טע; אלץ פאדנוטען ד• װילדע ױבל-נע־םר״ע; פץ פאלק צו לילית אץ דערנאך ראם קדענקלעכע, דוד׳םטיקע גארן-בענקע; נאך ט׳םיח;. דער ױננטלעכער בדע;, רי ל״דנ־םאפטלעכע איבערנעגעבגקייט פץ ־ער כאג״םטערטער םטידיע צו דער ״ט׳םיה״-אװפפירונג האט אנ- געהאלטן לאננ, אץ ר• התפעלות, התלהבות פא־ ב״נוים ׳םטייטא; א־ז נעװע; אץ ל׳םער טכתטא אזוי האב; ד• אטאליקע בדאםלאװער הם־ד־ם אויפנענוטע; די װונרערבארע םפורי־טעיםױת, פארגעטערט ז״ אץ אריינגעל״נט אץ ז״ אלדי בענק׳םאפט א,ץ התפעלות, וואפ ראט אננעפולט ז״ערע רעדצער. — -- דאם א־ז ראך טיםיה; ט׳םיהי אונזער אויםלייזעח א,ץ םך־הכל איז אט דער יםאפער פץ דער דראטאטײםער פאעטע ״ט׳םיח ב; װם־״ אץ פץ די אנדערע צוויי קורצע דדאטעפ ״ב״ם טויער״ אץ ,־אם רויטעד קינד״ געװע; קוים אלט ס2• יאר, װען ער איז הינטער קיעװ רעם 31 אװגופט 1919 פץ א בלינדער קויל אזוי-איטגעריכט אץ פר־צ״טיק געפאל;. ער איז ־םוץ נעלענן אונטער א בערגל פרעטדער ערד אץ קיעװער פאריםטאט סלאבאד- קע, װע; טען האט אץ ד• קיעװער ליטערארי־םע קר״ץ אד״ננע-