Literarishe bleter · 1929-08-25 · 34 (25.8.1929) · p. Seite 666

לישעדיאדי׳שע כ7סססר 013. 34 (277) 1"ם 666 נעװעז עפעס א ׳םטיקא יאריד, גרויע פויערשע סערכ״עננעם א•; די נרויםע היצן. היז׳שערײ פון פערד. האאאבאיעס אויםגעיסטעקטע איז דער אופט, געקװיט׳סערײ פון חזיריס, סיט אײן װארט; — סיהאט דארט נעהער׳עט א גרויס געפ־אדער ײדן או; ״דענעס, קינד או; קײט, ױנג און ארט, האבן דארט צװי׳ס; ארעטע; ארוטנע׳עטאיעט און געיאנט זיך, או; םיאיז נייעט געװען צו זען פון ראנע;, װאס ־טט״ע; ז״ רארט אזװ ארוס א נאנצ; טאג, או; װאס טוע; ז״ דארט םויל-בא-סו־ אזוינם או״5 טיט ז״ער אדוט׳עט״ע;. פון דאנע;, פונם אויפגעהויבענעם ׳םטיק זאטדיק; װאאד-זוים, האט עם אויםנעזע;, װי א; א ׳םיער טירב; װארט זיך דארט נעראיעט אי; א״ן נרויםער קופע ט־סט; או; אט די, אט ־ענע טיאב ניט פון צ״ט-צו-צ״ט א באפ צו א ־םטרויערע — או; טראגט ז־ך אויך גיך אפ, א־ידער עטעצער רו־בט עס ביי א־ר צ־ צור־ק או; א־בער ארעטע; או; ארום ארעטע;, אין דער לופט און העבעד — יבטויב, *טסויב, *צטו״ב דאט ארץ איז נעױען :עכטן, היינט אבער יטט״ט יטוין דעד טארק א פופטער און א ריידיקער, װי געװײנרעך אין א װאכעדיקז :אבנײטאב. עס הזיפן זיך אויץ אים אײנזאם קו״קערעך פערדייט; טיכט. עס װארגערן זיך אוײ־ אים אײנזאם אן א יטיער איבעדגערא- זענע יטטרויערעך, א װאםער־פרוטפ *טטייט יתודדיק אינכײטן דארק 5. אוי■־ טארג; א־ז נאך א איכט־קערער או; נאך א זונ־קערער טאג — אט פונקט וױ ־עדער טאנ ײאאט ז־ך דא אױסנעפ״נט קעג; צװײט;; אט פינקט װ־ ־עדער טאנ װאאט זיך דא געבד־היט קעג; דעם פר־ע־דיק; ט־ט טער ױם-טובד־קעד אויפגעראטטק־־ט, ט־ט ט׳ער װאיד־קער פי־־ר און ט־ט טער ט־טן-זוטערד־ק; ב־יענד־ק; ד־בט. ױנגװארנ, פאראעכװ״ז, ג־־ט נא״ך נאבט־טאנ אװעק ט־■־ א־; ־אר־- טיק; םאםנע-װארד אר״;. טען װערט -ארט םארבראנדז־עעט. פאר- אוירן... עך. א־ז אט ־ענע ׳עעה־ פאר׳עבורט ר־ח פו; ױנג; צעה־צט; פרויעז-א״ב א סך טער װי די ריהות פו; םאםנע-בײטעד, צעגר־טע אי; דער זו;. טעז װ״םט ני׳עט פין ײאנעז אץ װי אזו־: א־נם פאנם־אז האב; אנגעהו־ב; ארוטג־י; קאאנגעז, אז טר נעסאאו איז נאך איי־ז א; אאטער קאװאא־ער — א ׳םט״נר״כער, אאטער בחור ־וננע פ־־- ׳ע־נקע ט״דאעך, קוים ארויס־עפראצנד־קע פון נעפאדיקע ק־נדה־־טם- ־עאאן, ׳עװעבן און ־עװיטען אאע װ״אע פארב״ די װע־אנדע. װו עס זיצט א־צט טר נעסאא־, א פארטראנעגער און יעפ־אט א־; קארט; — זיי יעװעבז פארב״ א־ן ז״ע־ע אויפגעבאאזענע זוטערריקע און טר־פט פו; זיך נאיא:א;ר טראפנס ײאםער, טר־פט, טד־פט... טר־פט ט־ט א־־נזאטע, אפגעזונדערטע טראפנם. און נ־־בט װ־־נ־קער א־־נזאם קוק; או־ך א־צט או־ס ד־ עט- אעכע ״ר;, — הו־כע אזעאבע או; א־ן אאננע פאריעטױבטע קאפא- טעם, — װאס דד־יע; זיך רא ארום א גאנצן טאנ, דר״עז ז־ך ארום אן ציא און א; אויסקוק, אט פונקט װי ער, ױאא האקטא;, האט זײ געדענקט א־ן אטעדיקע נאך פון ד־ ק־נדהײט-־אר; אן — גארנייעט האט זיך דא, ה־יסט עס, געענדערט פאר דער נאנצער צ״ט, גאדנ־׳עט... םיי דעד טארק או; ס־• דאס נאנצע ־ג־טעטא אינ; עפעס אזו־ וו־ פארהאיםט — נ־־םט סע רעבט, און נייםט סע יםטארבט... װארא- נעס פאיעז טהנותװי־ז א־בער; טארק או; קדאקע;; ז״ אאזן ז־ך פו; צ־־ט-צו-צ־יט אראפ, דער׳סרעק; ז־ך אבער אפנ־ם פאר די פאטערעך- ארוט־עפאצ־רנד־קע הויכע י־דן אץ די קאפאטעם ב־ז די פיאטעס, װ־ פאר ארוטג״ענדיקע סטרא׳סידאעס - אץ זײ פאיע־ װידעד אװעק ט״ם אז אוטצופרידענעם קרא-קרא, זײ פאיען אבער נייעט אװעק צו-וו״ט; ז־י פארבא״ב; פונדעסטװעג; ערנעץ דא ארוכ־עט אץ קדי־זאע; ז־ך אאץ די נאנצע צײט א־פע־ז טארק, — ז״ דער- װארט; פאר ז־ך א בעםערע ־טעה, א ׳טעה. ײעז אט די ארוטביאנ- דזיטענדיקע יטאטנס װעא; ־;■■־; דא או־ך נ־יטט ז־ץ... װע; או־ך אט ד־ סט־איטידאעס װעא; פאוצאיננ אװעקפאא;, אץ פץ ז־י װעט װעד; פונקט אזעאכע אוכ־באװענאעכע הויפנס, װ■ די קופקעאעך פערד־־ם ט־סט אויפן טארק. ־א, יטעהן א־; יטעהן ז־צט רא אזו־ ־ואא האקטא; אא־ץ כ־־ם װאאד-זו־ם. ב־ז ר־ ז.ץ רע־גד־־כט א־ד ׳טטאדקםט;, א־ר זונ־קסטץ פ־נקט א־•■־ רע־ באענרנר־ק-יאו־עד יט־םא א־בער; קאפ: אץ יטוץ נא״ך נאבדעם, אץ א קורצעד װי־יע ־ארום, ײערט ־טטארק קאנט־ק א־ר נוינז־זיך צו טערב-צו — די ברוץ-נעיאטעטע אאנקעס, טאך- פארװאקסענע, װערן דעטאאט אזוי אוטנעװײנאעך א־כט־ק, אזו־ רויט און באוטיק... איז דעטאאט קערט ער זיך אום אץ פאנס־א; א־־ץ, ױאא האקטא;. אז ער ני־ט דורך דורכ; װאיד אויפ; װעג אהי־ם, האאט ער ־• גאנצע צי־ט רעם קאפ אראפגעאאזן. פונקט װי ער װאאמ געפרװוט אי־ענע; רעם כתב פץ די אוראאטע נאדא-יטיכטן אונטער זי־נע פ־ס, - דעם כתב פץ די צעװאדפענע סאסנע־יטי׳טקעם, װאס א־נ; יטוץ רא װער װ־־ס פץ ײי אאננ.;אר טיטאטאא רערהערט ער, װי טע; רופט א־ם. טע; רופט א־ס אזוי האפערדיק אץ אוםטיק: אט-אזוי-א, אץ אזא ם־א;, רופט טע; נאר אויף עפעס א פרײאעכס, א ׳טטחהאע, א הואיאנקעאע... אז ער הוייט אויף דעם קאפ, דערזעט ער טר נםאאץ, װי ער אינט אזוי קא״די׳עך, ײ־ פאאטעראעך אופט־קע א־יננעטונקט אץ באוכועז־פוך. זײ יטװעב; פא־כ־• הץ אץ צור־ק, אץ באט־עז זיך אאץ צו ציע; אוײ־ ז־ך ט־ נעםאאוס או־פטעיקזאט־״ט נאר דער ־טאננהא־ער באנק־־ איז א־צט ׳טטארק פארט־פט אי־ "־ב־אז א פאוקע־ ט־ט נאך א״נ־קע געםט — ז־ינע פא־־ם־קע אץ ־אריטט־קע תאט־ד־ם א־ז ד־ ני־ע ״אטעריקאני־טעי׳ קארטז-יטפ'4;, װאס עד קנעאט דא איץ טיט ז״ ׳טוץ זי־ט עטאעכע טענ ר־ פר־יטע א־; צאפאדיקע ט־־דאעך -- אי־ניקע פץ ז״ נאך פיטוטע ״באק-פ־־טיעך״ — װארפן הונגע־־קע אץ בענקנד־קע בי׳־קז א־־פז נאאנציקן אץ עאפאנטב־־נערנעם קאפ פונם ׳טאנגהא־ער אאטן בוזור; ער נאאנצט ארו־ם, דער דאז־קעד קאפ, אפיאו דורך די זוניק-נעפאעקטע האי־-יטאטנס װאס עס װא־פ; או־־ל דער װעראנרע רי א־וט־קע קר־ך-פאאנצן. נאר אך, װאס קוטט ארו־ס פ.־; רעם אאעטעז.. דער א־־ננט־טער פץ דעם דאז־ק; ה־פ״ט; עאפנב״נע־נעם בא^ ־א־ז ר־ נאנצע צ״ט אזו־ יטטארק פארט־פט אץ ד• קארטך ער זעט נײטט דע־־יער די פארב״יטוויעבנד־קע פד־- יטינקיע ט״ראיעד־פאאטעראעך■ ער פ־אט נייטט זי־ער זעאטענעם פר־א־נגר־ק; רופט; עד באטערקט נ־יטט ז״ערע הונגער־קע ־אץ ׳טטאבטנד־קע באיקז; ער הערט נ־יטט רעדיבער ד• הארצר״סנדיקע א.ץ םענקגר־קע ז־פצ;, װאס זיי סועז ז־פצ; א־; רעד יטט־א — יעדע פא־ ז־ך אץ עטאעכע צוזאטע;, — אד. ײע; טעז וואאט געקענט ט־ט אזא א״נעם התונה האב;... טעז װאאט יטו־ז נעװעל נאיקאעד אויפז נאנצז יעבז. — אד. א־ועקפאדז טיט א־ם אץ רע־ װ־־טעי נאיקאעכער אטעה־קע.. ײאס פא־ א פא-־ב״הערע פאנטאז־עס קאו יטוץ דעי א טענט־־ט האב;? ד־ יטטאט ׳טאנגהא־ א־ז ־טו־; רעט־אאט פאר ז־י נ־יטט א סך טער װ״ט א־ז נ־־טט א סד װײניקער גא־קאעך אץ ר״ך, װ־ ד־ ־־־כע או; :׳6־קאעבע אטער־קע... װאם א־ז רער ה־אוק? אב־ אװעי- פאד; פץ ראנעז... װײט, װ־־ט פץ ראנעך — ק״; אטעריקע — זאא זײז קייז אטעריקע... ק״ז יטא־־- הא־ — זאא ז־ץ ק־־ן ׳טאננהא־... או; ־ואא האקטאז דר״ט ז־ך דא ד־ נאנצע צ״ט ־ארום, װ־ א ז־־ט־קער א. ער קוקט ז־ך צ־ דעם איעטעז צו נאר ־ט־טא־ק - נאך וו־... נא־ ע־ יטװ״נט ער ט־יטט ז־ך נ־יטט. אז בסך-הכ־* א־ז ער רא ־אז אורח א פיעט־עי גאסט . עי נ־ט באו־ז פוז צ־־ט-צ־- צ״ט א יטטיי׳ז א פ״ני׳עכז יטט״כא, ער ייאזט זיד ענדאעד א־יר נ״ז אץ װאיד אר־ץ א־־נער אאיץ. אװי, טדאבט ער וועט א־ס ז־ץ בע- סער א טארנע־ טענטיט. א ט־ט־־קאװער פא־יטו־;. בהרחבהדיק אויסנעצויג; אץ א קאא־רט-ז״דענעם אריענטאאייט; האטאק. טר נעסאאו אאזט ז־ך א־בערטדאנן ז״ין האטאק ה־פיטע עטאעכע טאא דורכן טאג. איצט האט אים זיץ קאפריז פארטראנ; אץ א װ־־טעדז װאאד-ײ־נקא, היפ׳ט װ״טאעך פץ די איבעריקע נעסט. (הס־־ך קומט) אץ ־ענעס נאנצז נאכטיטאנ א־ז ער א־געאעגז א־; װאי^ד אי5״: אויפז נא^רענעם רויט-צענא־טז זאטד — ב״ ־ענעם יטט־ק װאי^ד-זוי־ — ב״ יענעס יטט־ק װאיד-זו־ה. ויאס האט אריבע־- נעקוקט א־בער; נאענט; ״־י־טז יטטעטי׳ ער פאעגט עס ־אך ס״- װי טץ יעדז נאכטיטאנ, יעדן נאכטיטאנ עס פאענט אװי יטטאיק ציעז צו זיצן רא נאכאנאנד א־ן נאר- נ־יטט נ־יטט טון — באויז קוקז. אט איז דא נעכט;, צוס ב״׳טפיא,