Literarishe bleter · 1929-08-16 · 33 (16.8.1929) · p. Seite 646

, ^םער^רישע ב7ססחר נזם. 33 (216) זײס 646 א נעחא׳סטע חיהלע, װאס איז אן א ׳עיער נרעםער פון איר, דער טיצב אצ״ן בשעת-נועשה גיט ער זיך װויצעריש אונטער רי נאנצע צ״ט זינערייסן קוראז׳ס■; — ט׳א... טיא... טיא... טיא... רא... רא... רא... דער עוצם אין פאנסיאן מאכט דעם אנשטעצ פון געװאצטיקער באנ״סטערוננ פאר זײן הויך-קינםטרערישן און, דערעיקרשט, שכצ־ ד־קן טאנצ;: טען אפראדירט אים ׳סטארק, אים און זײנע נײע ״סטעפם״. אז אײנע פון די פריש-צאפאדיקע און בצאנדע מ״דצעך ־סטעיט זיך סוך-כא-םוך א״ן און פרװוט, מיט פארשײדענע אויס־ רײד;, זיך ארויסצודרײען פון נײן טאנצן מיט איפ, נעמט ז״ דע- מאיט דער באװוסטער פינאנציעיער מיזע׳ס מיט ׳סטארקײט און מיט חוצפה ער יסאקיט מיטן קעפי רעכטס און אינקס, װי א צעבאיעװעט אײזעיע, הנדיט זיך און נעמט זיך איבער און באיד חויבט עי אן קיאפן, ק־נדערי׳ס-ברונזיעך, מיט אײן פויסט אין דער אנדערער•. — צא טא יעסט׳■ רי פאננא מוז מיט מיר טאנצן... יאך װי< פון נארני־סמ װיםן... אז מען זאנט ענק: עץ זענט מײן ״נימאר״... צא טא יעסט״... (המ׳־ך קומט) רצחק פערלאװ / װ$רשע כוײגע אכצן שװאגען פון דעם ׳סמאאן ט״כ׳נ, פון מײן אײנזאם צעבן, ־סטרעקן-אויס די העלזער אכצן װײםע ׳סװאנע;. װי זײ װאלטן בעטן, װי זײ װאלטן פרעג;: װעט די נאכט זיך ציען לאנ;, נאך לאנ;? ביז װאנען? — -*•.--- - -~ י ־ ׳ ־־ *״- אך, ׳סװאנען מײנע װ״םע, מ״נע אכצן ׳סװאנעןן דאם שײנט אזוי מײן מארנן, דאם איז זײן ראזע טוי... סיװעלן אײביק ליגן, נעהילטע מײנע לאנען: א׳ן א ברײטן אומעט, אין א װאלקן נרוי. מײנע הימלען װעלן א״ביק זיין פאריסטעלטע און טר׳פן װאס-מער נרויקײט, טריפן װאס-מער צער — צו װעמען זאל איך רופן א׳ן אומעט פון די װעלט;, און װו זאל א׳ך דען זוכן צו תפלה-טון א הארל בי׳סט׳י אלײן געה־לט אין ראסע א,ײף די לאנען, און ׳סװענק מ״ן ראזן טרוים פון מארננם אין דעם גרוי- צ׳ען צ׳ריק די העלזער מײנע אכצן יסװאנע;. יסװימען זײ פאר׳סעמטע, ׳סטום-אומעטיק אזוי — ק- בענהשאפט ביהאב מײן בענקשאפט צעהאננען אויך דעכער, אויף קוימענם, אויף װענט. אויף גאלד פון קופאלן און קלויסטער־סע ׳ספ׳צ;. אנטקענן מ״ן צימער — ׳סטײ א־ך בײם פענסטער מ׳ט תפלה-פארכדאכענע הענט. מיט אויגן געװענדט צו דעם, װעמענס מאבט עס איז העכער... און א׳ך בעט און א׳ך בעט: אז דער האר פון דער װעלט זאל דערהער;, פון קלויסטערם, פון דעכער, פון קוימענם, פון װענט, װי עס האט זיך מײן בענקיסאפט צערערט און צענאםן אין נאלרענע טרערן... און אי אויםגעדריקט זײן אײנענע טר״׳סאפט, אונטערטעניקײט און באזינטק״ט... און דער היפ׳סער מאנסביל״סער עולם ארום דעם גרי- נעם טי׳ס קוקמ איצט אוײ־ פאן מיזעיסן אן אטעם און מיט ׳סװײגנ- דיקן דרך-אי־ץ, װאס יענער קאן רעדן מיטן װיכטיקסטן גאסט פונם פאנס׳אן א-ן זײן אײגענעם ל׳סון. מר דז׳ס״מס נעססאו, — כאט׳ס ער האט, קאנטיק, היפ׳ס הנאה פון ד׳ צערעמאנ׳עס, װאס מען פדאװעט דא ארום אים, — רירט ז־ך אבער פונדעסטװעגן ני׳ס׳ט פון ארט. ער האלט, אז קוים האסטו אננעהויבן אן ארבעט — דארפסטו צוער׳סמ אט די דאזיקע אנגעהויבענע ארבעט ערפאאניײך פאדענדיקן... — אזא פרינציפ האט עיי — ״סיײן פון גאר, נאר לאננ, — א״גנטיעך פון תמ־ד אן... א׳ז ק״ם האט ער ־סוין אנגעהויב; לערנען זײ, די ארומנעקל׳- בענע;רוי-הא־׳קע א־ן פי׳כעװאטע תלמ׳ד׳ם ז״נע, װי צו יספילן א פ־נארי - - װעט עיי יס״ן ני׳סט רוען און ני־סט ראסט;, ביז •ײאנען ע־ װעט עס ז״ גי־ינטיעך ני־סט אויסיעי־נע;. ־עמאלט ציט פאן מ־זעיס, װ■ א ט׳סע־עפאבע, צוריק ארײ; זײן קעפי - ״אס ,האיט זיך ד■ נאנצע צ״ט א־ן א׳ין זקנ־־סן יסאקיען ז־ין ׳־עכטס א׳ן ל׳נקס, װי ער װאלט ז־ך ז״עד ״סװאך געהאלטן או־־ דעם או־סנעט־וקנטן גארנלדיקן העלזל — ער צ־ט עס אד״ן צזריק צװ״סן ז״נע ׳סמאלע פלייצעלעך, װי א ט״סערעפאבע. ע־ טענצלט אודעק אוײ־ זײנע ראדע ,ה־נער״סע פיסלעך צוריק א׳ן טאנץ-זאל ארײן, א׳ם קימעי־ט סױ־־כל-סו־ זײער װ״ניק יענעמס אפזאג — א״ן געלעגנהײט, א געלעגנהײט או׳ף צו באװײזן אלע- מען א־ן פאנס׳אן ז״ן קענען רעדן עננל״ס. האט ער ראך ׳סזין נע- האט... און איצט, מיטן ״אמעריקאנערס״ אפזאג אנטײל צו נעמען א׳ן די טענץ. האט ער אויך א צװײטע געלעננה״ט: באװײזן אלע- מען דא, אפ־לו די ױננסטע ־סנעקעס, אז ער קאן טאנצן אזוי גוט, װי ז׳י — א״ב נ״סט נאך בעסעד אט װעט ער ז״ באלד באװײזן די נ״סטע סטעפס פזן ״באסטאן״ און ״•אװא״... — טיא... טיא... ט׳א... ט־א... מ־א ט׳א... רא... רא... רער עיק,- א׳ז: ײע; -אד־= פאד׳סטײן דעם ׳סכל, — דעם יסכל, װאס ליגט א׳ן טאנצן... סיאיז נ״סט נאד מוזיק — סיאיז אויך מא- טעמאטיק•. מען מוז קענען ביז צום מינדפטן, ביז צו א פערטל און אכטל טאקט אויסרעכענען די באװעגוננען פונם קעדפער... און פאן מיזע׳ס לאדט אײן צום טאנצן ד• סאמע ױנגסטע מ״רלעך און װ״בלעך: — פ־א״סע פאנ׳אן... ז״נע אפגע׳סװאכטע זקנ״סע הענטלעך קאנען אבער נ״סט פעסט אדומנעמען די היפיסע צעװאקסענע מײרליסע טאליעס, כאטיס ער קיאמעי־ט זיך א־ן ז׳י מיט אלע זײנע כהות, מ׳ט ז״ן גאנצן אלטן קעי־פערל. מ׳ט דער ׳סטאי־קסטעי־ אנ׳סטרענגונג פון זײן נערװן- ס׳סטעם און פון ז״ן מה באװײזט ער פונדעסטװענן פאי־ט נאכצו- ׳סלעפן נאך זיך ז״נע ה׳נע־׳סע פ׳סלעך-. עד מאבט דעמאלט א׳נ- גאנצן רעב א״נדרוק פון א ׳הילצעי־נעפ סאי־אט׳קל, װעמענס פ־סיעך א־ן הענטלעך בא׳ועגן ז׳ך דורך ספ־ענז׳ס־נעס די מ״־לעך טאנצן מ׳ט־ א־ם: ז״ קאנען ראך נ״סט אפזאנן ־־ א״נלארונג פון אזא ג־ו׳סן מענט־״ס, אזא באװוסטן ננ־ד א־ן באנקי׳־ נא־ ב־־סעת זײ טאנצן. באמ־ען זײ זיך פ־נדעסטװענן צ־ האיטן זײעדע קערפעי־ס נאנץ װײט פון אים: עס עקלט זי־ א־ן רע־ ־סטיל פון א־ם און פון זי־ן באי־־ר זײ מ״דן א״ס ז־ך צו טי־עפן מיטז מאכטלאז-הונגער־קן זקנ״סן בליקל פי־ן זײנע פ־־בטע אויג;, װעלבער פי־עסט זײ ניריק אי־ן נאכאנאנ־- און אז זי• רערפילן מיט- אמאל רעם באי־־ר פון זײנע ־סװײסיק-נאסלעכע הענט, ג־בן ז־י אזא צ־טער, — אט, װ־ א נאסע ז־סאבע װאלט ז־ך אנגעי—רט אן ז״ערע ע אקסלען. נאקעטע סיא־ז, קאנט־ק, פאר זײ א נעװאלט־קע אפקומענ״ס, דאס ראז־קע טאנצ; מ־ט א לעבער־קער הורבהלע, וו־ זיי װאלטן מורא נעראט. אז אט-אט, א־ן ע־ װעט נאך ז־ך פאנאנדער־ס־טן א־נגאנצן סאמע א־נמיטן פונם טאנצן... זײ האלטן דער־בער כמעט די גאנצע צ״ט פון טאנצן מיט א־ם פאי־מאבט ד־ או־גן; האלב-פארחליסט, ־סלעפן זײ זיך נאך נאך א־ם אין זײנע לאננע ־סמאלע מאלפ־יסע הענטלעך... פאן מיזעיס מאכט דעמאלט א־נגאנצן דעם אײנדרוק פון א פעלד-מילב, װאס יסלעפט א־ן אירע לאפקעס צו זיך אין נעםט ארײן