Literarishe bleter · 1929-08-16 · 33 (16.8.1929) · p. Seite 645

זײם 645 * , ליסער־ןרײסזנ ב?עסעד נזס. 33 (276) זען דע□ דאזיקז נײסטן אטעריקאבייטן טאנץ, דעב ירעק-באטאש. אין ״בערסקיע אקא״ ׳,■ טא יעסט נאייאדנ־עייעי טאניעץ,., צודניז — װערץ אונזער אדעריקאנעמ א, טען סטאר־ באן דאסקא- נארע טאנטיעי,״ נאר טד נעססאו װ־י ז־ך א גאנצן אװנט נ־יסט יאװ״זן אפייי אין טאנץ-זאי. ער ז־צט דאיט די נאנצע צײט אין װ־נקי װעראנדע, י״ א גדינעס ט־יער און קנעיט נאך איץ א־ין מיט אײניקע נעסט— אזוי נער, איסע און אזו■ ׳סטארציק-פעט, װי עד ארײן — די יסװעדע הורה פון א פינאקר. — װ״ס איך װאס — קנײטיסט ער אומצופרידן זיין ק״- רעכדיקן רבנה-פניס צו רי יטרוח־ס, װאם קומען איע װײרע אונטעי איס א״נצוריאין צוס טאנצן — װײס א־ך װאס״ טאנצן נאי... צו ריי יעס א־ז עי עס אזוי װײט נעפאין אהעי אין דער ״ארי קאונטרי.,, ידי צו טאנצן דא יזיעעז׳.■ עי א־ז נעקימען אהעי זיך אפ־וען, איז עי נעקוטען... דעמארט יעיקט מען צו דעס ׳עאנגאיעד באנק־ר דעס װיב־ טיקסטן נאסט נאך איס אר״ן — א״נעס, אן אננעזעענעס װא״עע- װעי פ־נאנציעי פאן מיזעיע, װאס האט או־ך עפעס גע״עעפטרעבע פאיב־נױננען מיט יעי זעײיקעי י־יט״עעי קאיאנ־אר-באנק, װאס יעי װײטעד ׳עאנגא־עד באנקיר ד־ אויפזעער־נס פונס פאנכיא;, די פאנ־ זאיעא און פאנ־ מארנאיעא, באטיאבטן ז״ ב־־דן דערייער, י־ דאז־קע צװײ װיבטיקסטע נעסט, כמעט װי ׳עטיקרעך קרוב־ס, װי מהותניס פון א״ן צד דע־ יאז־קעי פאן מיזעיע א־ז אפירו אומגעפער א־; ד־ זער- ב־קע ־אי;, װאכ דער ״עאנגא־ער באנקיר. ער פאימאנט יעוין אבעד זי־עי א; ארט או; זײעי א צעקנײט״עט פנ־ס, פו; װערכ; ד־ הויט הענגט אומעטוס אױנטער א־; טאיבערעך און אי; זעקערעך. און א־נגאנצ; איז ער אזוי קר״;, דאי או; אי־ננעהויקערט — קויס-קויס, װאכ עי הארט ז־ך או•־ ד־ פ־כ. אז ער פױװט ברײבן יעט־־; באט״ע א קר״נע װי־רע אוי־ א־־ן א־ט, הו־בט ער ז־ך גר־־ך א; יעאקרע; הי; או; צור־ק, װ־ א דאד ״עטעקערע, װאכ א; אומנעזעענע האנט פױװט עס אװעק״עטער; ״ארײ; ■ אינמ־ט; יעטוב, — עס דוכט זיך: ־עדע מינוט, אט-אט, או; פא; מיזע״ע פאירידט זײ; נרײכנעװיכט, פאיט אנידער אוי־ דער פאדראנע או; בר״בט יעוין אזוי רינ; — אומבאװעגרעך - טויט. דעדפאר אבער פארמאנט דעד דאזיקעי פא; מ־זעיע א פאי ׳עטאיק-רעבעד־קע נרו־םע אוינ;, װערכע זענע; תמיד פײכט, המ־ד װאכעדד־ק און פײבט; זײ באװײז;, אט ד־ או־נן, אויף א; א־מנע־ װ־־ניעבעי רעבנכ-רוםט. דא א־ן פאנכ־א; טאנצן אפ־ױ ארע: עס טאנצ; ־ונג או; ארט, עס טאנצן ױננרעך או; זקניס — טאנצ; ס״ ב״טאג און סײ ב״נאיט, נאר ק״נער פו; זײ א־ז ני״עט אזא פרי־סי- קעד טענצער, װי דער דאז־קעי אײננעפארענעד מענט־ער — פא; מ־זעיע; יעד; אװנט א־ז ער דא אי; טאנץ-זאר או; יעדן אװנט טאנצט ע־... אהא, ק־ינער קען ז־ך מ־ט א־ס אין יעס נייעט פאימעסטן — ער ראזט במעט ק־־נמאר נייעט דודך קי־ן אײנא־ינצ־קן טאנץ:.״ פאן מיזעיע דוקט ארײן ז״ן פראטיעיק קעפר צװ־יען ד־ צװײ או־פנעהויבענע פרײצקעס זײנע, װי א טיעעדעפאבע. עי יעטופט װוירעיייע איי־ן אין רי קעשענעס וײנע ראננע, דאדע, האייקע הענטרעך, װי ב״ א מארפע. עי באװענט ז־ך קויס אויף זײנע הינעי- פיםרעך און פארט ־עדע רנע יעיער נייעט אוס, װי אן אונטערגעהאק- טעי יאד נאר עד מאבט זיך פונדעסטװענן גרו־ם קוראז״ע. ער קנאקט ביעעת-מעיעה וקנ־יע אונטער מיטן ציננר עפעכ א דזיעעו-מאטױו: — ט־א-מיא-טיא-טיא... טא-רא-יא-יא . ער דעייעירעפט זיך ענדרעך צוס ׳עאנגאיער באנקיר און ראדט א־ם א־ין מיט א נאיאנטן נויג א־ן טאנץ-זאר אר״ן. — מר נעססאז, ױ אי מאסט קאדד־עררי א־נװײטעד*) — כייפעט ער איו־ס אין זײן האדטרעכן ב־כערייען ענגרייע — קומט און באװ״זט אונז עפעס, כער... א פאי נײע ״סטעפס״... א װײרע ווערט איוס גרינעס טייע יעטיר. םיהעדיעט דארט איצט אין דעי ר,יפט אזא מין פײעירעבק״ט און װיכטיק״ט, אט פונקט װי דער באװוסטער פ־נאנציער, פאן מיזעיע, האט מ־ט זײן טיפן פארנויג, אײנצײטיק אי נאראנטן א־ הכנעהדיק;, אין אט דער מ־נוט איננאננען קאפיטור־דט פארן װײטן, במעט רענעניאדייען ׳עאנגאיער באנקיר; מיט אט דעס פאינוינ האט דער באװוסטער פינאנציער נעטון אר־ן: ער האט אי אנערקענט יענעמס העכערקײט *) אלבע ה״ם *) איר זענם העפלעכםם א״ננעלאד;. יעטאנען נעדיכט א״נער הינטער די אנדעיע; מען האט אריבעדגע- קוקט א־־נער א־בער דעס צװי־טנכ רוק;, מען האט זיך נע״עטויכן ארוס ־א־ס, װי אן עולס א־בעדגענעבענע הכ־ד־כ אדוס א גוטן ײד די יענ־קע פון די געכט, װערכע זענען געװען אמנאענטכטן צו א־ס, האבן זיך ־עיעי מיט איע בהות באמ־ט צוצוצ־ען זײן אויפמעיק- זאמק״ט, האבן א־ס געהנפעט מ־טן בר־ק און זיס צוגעיםמ־־כרט צו א־ס: — פאניע נ־עס־ע — האבן ז״ פאיפוירייטט ז־ין ענגרייםן פאמ־ר־ען-נאמען — פאנ־ע ניעסיע... װאס טויגן א״ך א־יערע אמעױקאנייכע •כפירן... אט, ראזט אונז, מירן אײך בעסער אויס- רעדנען א ״טעיעפאן״... — פאן פאזװאױ, פאניע ניעסיע... סיאיז נ־״״יט אזוי הארב, פאנ־ע ׳םאנאװני... פאן בענדזיע ראכקאװ... יםא — א זעקכ-און- זעכצ־ק קענט איר׳■ נו, א ״טערעפאן״ א־ז כמעט דאכ זעיבע... נאי מר נעססאו האט ויך נייםט געראוט ד־נען, זײן ריסע־, ערפנב״נעינעי קאפ האט נעגראנצט א־נס פאינאבט מ־ט מעי ה״ם־בות, װי ארע אניעיע ריסע קעפ איוס א־ס נ־יםט נאי זײנע פ־־כטע ברו־ע א־־גערעך, — דוכט ז־ך, אפ־רו ז״נע ה־פיםע אפ- ׳םפי־ננענדיקע או־עדן, װי ב״ אן א־יזי האבן נעקוקט א.־־־־ ארעמען פו; אויבן אױנטעי: מיםטײנכגעזאנט, א ״טערעפאן״... אן א־־נפאיי... או; איע הינע קאיטן-יםפ־ר;, — זײ ״םטאמע; נאך א־ו־א■ פון קעניג כאב־עכקיס יצ־יטן״. -- אט ראזט א־ס ־־ ער װעט ז״ אויסרעינען א; אמתע ״נײס״. א פ־נאקי״ איער גאי — א; ״אפ; פו־קע־ר״, הא: וואס-וואס: סיאיז. זאנט א־ר, װ־ א; אקעי װײכ א־ך װאכ — ס הו־בט ז־ך נ־יםט אן... או; אױס אט ־ענער צ־־ט האט ז־ך עכ ױאי האקמא; אומנע- קעיט אהי־ס דערזעענד־ק א־ס איו־פנײ; אויי דעי װעדאנדע, א־ז מי ע־ האט ױאין ז״ער הײמ־ים או; ז־־עי פאימ־יאי א װונק געטו; מ־ט א; או־ני אויפ; ז־ך ״םטו־סני־ק; עויס א־וס א־ס א וװנק נעטו;, װי יםוין צו ארטן, איטן באקאנט;. דעי דאזיקעי וװנקעיע מיט א״ן צוגעזיםמויעט אוינ האט בא״םײנפעייעך געמײנט: ניינע, הא׳.׳ פיא־ס... מיםט־־נכנעזאגט, װאכ װ־־כן זי־, י־ יאזיקע הױת פון א ״יענעיעד גײס״... אז אך-און-װײ... אבער א־ן יע־ הו־ך, און זײער פיײנטירעך האט עי ז־ך גע- ־ועניט צו ױאר;: — נו. א־רט ־א־־ך כאפן א פ־נאקר, הא. קאס א;, כטעפ רײװרי*ן... קומט אי־״ן, מר האקמאן, יאכ װאכעי א־ז דא א מהיה... נאך יער ר״כער פי־־ט־ק-צו-נאכט־קעי װעט״םע-ע : צוקעי א־ן ראזים־נקעכ, פון געיי״םטע רעבעדרעך פון געפירטע הערזרעך ארן נע״םטאפטן גענזנכ, — אין אװנט קומט פאי יאכ טאנצ;. פון א פ־אנ־נא, א פידר און א טיאמפײט װערן א־ן אװנט, י-י♦** רוױי; קר־סקערעך, אזוי װײטער, צוס טאקט ־.יר< יא כמעט יעדן אװנט געטאנצט די מאדעדנסטע, די נײסטע דזיםאז- טענץ. ב־י ד־ װענט פון טאנץ-סארא;, או־ף געבעטע יםטוין, זענען ־עמארט או־סנעזעצט די ױננע דאמען אדן פיײרינס פון פאנס־א;,׳ ז־י ז־צ; יםטיר און מאניירעך און מאכן דעס א״נדױק פון טויטע דעקאיאצ־עס אוי־ די װענט, — װאנט-נעמערן פין פרױען א־ן ארעי- רײ קאסטױמע; — זײ װארט;, מען זאר זײ ״נעמען״ צו א טאנץ. אזוי איז עכ יעדן אװנט, װע; מע; טאנצט. נאי הי־נט בא- מעדקט זיך צװיים; עױס ב״ יי װענט א ׳םויםקען ז־ך, א כודע; ז־ך. רי טי־טע װאנט-נעמערן ב״ ד־,ױענט האבן זיך פאנאניעינעיםאקרכז, פאנאנדערנעהוידעט זיך, װי פו; א דודכגעראפענעס װ־נטי קאנטיק, מען דערױאדט דא עפעס גאד װיכט־קס און א־מנעװײנרעכס -- מען װעט בארד זען, װי אן אמתעד. אן עכטעי אמעריקאנער טאנצט... — אך, אמעריקע... אך, אמער־קע... טיםעקאװע: װי אזי־ טאנצט מען עכ דזיםעז דארטן, א־נס װייטין אמעי־קע, א־נס אמתן דז״םעז־ראנד׳■ אך, אמעריקע... מײדרעך מ־ט הונגעריקע באיק;, װײבאעך מיט־ ביענענד־קע אוינן ניבן איבער א״נע די אנדעיע א װ־כטיקע ביםורה.׳ — מען זאנט, אז ער ײעט דא הײנט טאנצן טיםאררסטא;, טען פאן אמעריקאנין... א ״ברעק-באטאס״... האט ׳טוין די פאני נע- לעבעדיק. (*