Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 31 (2.8.1929)
- Date
- 1929-08-02
- Page
- Seite 597 (sequence 3)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 69% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801092--04682-4799872- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײם 597 ליסעדזןדי׳סע בלעסעד נ?ם. /3 (274) אנררעיעװן אין הויז און עם קען איעדע טינוט אר׳ינקו״ע; א דװאר- ניק, צ■ א פאיליצײסקי און דערטאנען, או איך האב ״פארבקאנ- דזיעעט״... עד װעט כייך אננעםען פארן האנט און אפיטר פארן קאינער, װ■ עס איז נעװען דער פאאיצ״אייטער ׳שטײנער, און מיך ארו־ספירן פון יעטוב. װאס װארט דעטאהט יעאניד אנדדעיעװ נעטון? טענרעך, ער װאילט ז־ך אנירערנעשטעדט אין א פאזע, טראני׳ס־ אויסנעצויגן די רענטע האנט צו ארעסטירטן היר׳עבײן און זאנ;: — א, דאם איז ראך װאנזיןן און אפיער װארט עס אין איס פאר׳עטארקט די פיראזאפיע, אז א װערעס-קנויר איז די נאנצע טענט׳טהײט? און אפיטר װארט ער זיך נעװענדט צום פאריצ־יסקי און נע- בעטן פאר טיר, ער זאר טיך כאטיט ראזן אויםטדינקען די גראז טיי, אדער ער זאר באטיט ראזן דערענדיקן ילעזן דעס דריטן אקט פון די ״יםװארצע ראסקעם״, בעת רארענצא ׳טטייט בײ זײן אײגענעס ארון, װו ער ריגט א טויטער און באװײנט זיך ארײן... אין אזא באנענענ״ם איז נערענן עפעס טראנ־יםס. עם איז ביז א־צטער נאך נייטט נעװען קײן פערעםפעקמיװ, אז טען זאיל יענע צײט קענען באטראכטן אין איד אטתן ריכט; אז טען זאר קענען באטראכטן רי ראגע פון א ײדייטן ׳טר״בער, װאס האט דעמארט אין פעטערבורג נ־׳םט געהאט דאם רעיט ארויםצוקוטען אין דער עפנט- רעבקײט טיט זיין ׳טפראך. איצטער, אז איך בין געיעטאנען אין ראטנפארבאנד, בײס ברענ פון ט״ך טאםקװע, אין קרײז פון פאדיםטײער, פון דער א־צ- טיקעד רוסייםער ריטעראטור — האט גע׳ם״נט די זון פון אויבן. טיר זענען ארע נע׳שטאנען א־נטער רעם ט״ר פון דער זו;, װאס האט זיך ארויםנענריטיעט פון אונטער דעס טונקערן דיםק. עם איז נעװען די נארטארע אטטאספער צװייםן אונז. איך בין מיט מ״ן יםפראך געיםטאנען אונטער דער אײגענער זזן. ני׳םט נעװען ק״ן ׳םוס סתירה צװייםן אונז. איך בין נעיםטאנען אויה טײן ערד, בײ מײ; טײך, נעבן טיר —• טײנע קאירענן. אין ראטנפארבאנד באװײזן זיך איצטער נ״םט די יםטערן ב״טאג, אז טען איז אין קד־יז פון די דיכטער, קינדער פון דער אקטיאכעד-רעװארוציע. דאם האכ א־ך נאך בעפער געפירט דעם א־יגענעס אויפדערנאכט אין ריטעראטן-קרוב, װאס אין ״הערצען-הויז״, וװ איך האב נעהאט טיין באנענענ״ם טיט א רײ רוסייםע יםר״בעד א־ן דיכטער איך בין דאדטן נייםט נעװען קײן פרעטדער נייםט קײן אינטערנאציאנאיןער — נאד א פאריםטײער פון דער ײד״םער ריטעראטור זײערער א קאיענע. אין ־אטנפארבאנד איז אויפגע׳םטאנען א דוריםטיקער דור, װאס װארט אויפן נעדרוקטן װארט: דער איצטיקער דור רופט רעס דיכטער ״טאװארייםטים״ און פארראנגט, אז דער ריכטער זאא קוקן דער נײער װירקרעכק״ט נרייך אין די אוינן. װענן רעס װעט מיר אויפקוטען ברײטער צו רעד;, װען א־ך װער באר״כטן די הויפט-יםטרעטוננען אין דער םאװעטייםער ריטע- ראטוד איצטער האב איך נאר געװאאט איבערנעבן ט״נע א״נענע געפירן, בעת איך האב טיך באנעננט טיט דיכטער, װאס האבן זיך נעיםטעאט אינטער דער באפרײטער זו;. יאר. דאם א־ז נעװען דעד קרוטער סנאפ ׳םטרארן, װאס האט זיך פון ערגעץ דורכנעריםן אין א װינקר פון אונזער רעב;. דעטארט איז ט־ר באקאנט נעװען אונזער אײגענע רעװארױציע, װאס אפ־רו די בעסטע פאד׳םטײער פון דעד ארטער דופראנד האבן זי ני׳םט גע- קענט. דעטארט האט דאם ײדי׳םע פארק געגנבעט די גרענעצ;, װאפ פירן פון רופראנד. פאר טירא־ז די דער׳ם״נונג פון אונזערע טיריאנען אין אטעריקע געװען פאד זיך אר״ן א רעװארוציע, או, עס האט אפנעװארפן די צײט פון פיין זייז אין דוםראנד אוװ־ א װײטן יםטח צוריק. די װערט-טרחטה האב א־ך איבעגערעבט אין רער ױנגעד אטעדיקע. איך האב געװארט, אז טען זאר טיך קוטען רעקרוטירן אזן איך װער זיך אפזאנן צו נ״ן, דערקרעדנדיק, אז א־ך װ״פ נ־״םט, צור־ב װעטען איך באראױױ זיך נײן ׳םראגן. א סך פון אונזערע דיכ- טער האבן זיך ט־ט זײערע טהיםבות געפונען אין װ״טן און נאענטן עבר. איך האב זיך איאפנעראוט צו דעד ייד״םעד פארקםטיטרעכ- קײט און או־פנעדעקט די בעסעדע באראקטעד-יםטריכן ב״ די פארקם- טאס;, און אז איך האב אויפנעהויבן מײנע אוינן און געװארט אריבערקוקן װײט אריבער דעב אטראנטיק און באטראכטן זיך אריי; אין ט״ן אטאריקער געיםטארט — האב איך ז־ך געזען יםגייין ביי דעד נעװא אין א הארבפטיקן פאדנאכט, יוען די נעװא האט אויפ- נעזאטרט די אײז-יםטיקער, װאס האבן ז־ך געטראנן פון די ראדאגא- אזע־עס, און נאך א ואך: צװייםן טיר און דער נעװא האבן זיך אויך אויפנעיםפרײט די יםורה פאנראטע;, װאס האבן נאך ׳םארפער פאר- יםטארקט די װײען פון דעד רעײארוצ־ע. דיכטעד זענען דיכטער, װען טען זאר זײ ני׳םט אױפװעקן; דיבטער זענען קרײנע קינדער, װאס האבן ריב צו זויגן דעס אײגע- נעס פיננער, און בעת קיינער זעט נ״םט, דערקרײבן זײ זיך צו א װאנט און ברעכן אריס ׳םטיקרעך קארך און <צײגן א־ן טויא אדײ;. דיכטער זענען קינרע,־, און צו דעם, װאס רי מאטע ניט צום עסן, פערט נאך עפעס. דער ״עפעס״ איז דודיטענטאר. דער עפייס איז דאם, װאם קען אטאר זײן ענרעך או־ף גיפטיקע ׳םװאטען כליט דעס גיפטיקן רויט נעפארבט. אטאר האט די רופייםע דיכטוננ אין ז ו ען נע״אט, אז ז־ ״םפײזט ארע פערקער, װאם געפינען זיך אונסער דעם דוס״ם; קאר- פאק. איצטער באגײסטע־ט רוסי׳ם פאקטיים נאר דאם רום״םע פארק. אוקראינע אנטײיקרט איר ׳םפראך טיט נרוים רײדניםאפט. װײסרוסראנד טוט דאס זערבע. און מיר ײדן באדארפן אויך טון דאם אייגענע. דער רוםי׳םער דיכטער איז אין די ראטען פון זײן א״גן פארק, און ז״ן טאסקװע א־ז דער צענטער פון זײן באגײםטערוננ. איך בין נעיםטאנען בײם ברעג פון טײך טאםקװע און האב אין דער אײגענע צײט געמאםטן דעס יםסח פון הארבפט זיבעטן יאר, בעת איך האב בײ רעאניד אנדרעיעװן נעטרונקען טײ טיט נעפדענרטע קאריםן און או־םגעהערט זײן פיראזאפיע, אז א װערעס- קנויר א־ז די טענטיםה״סי; א װערעם-קנויר, װאס צו אים ׳םפרײזט א דיז און װעט טיט זײן יםװערן טראט דעס קנויר צודריקן, — דעטארט, װען איך בין נעװען אונטער דער פורער רקױ-חטה. אנ- ררעיעװ האט דעטארט ט־ט טיר א םך נערערט װעגן דער ײד״םער ריטעראטוד, װאפ איז געװען אין איר רעכטן אויפבאי. איך פון מ־ין ז״ט האב דעטארט אןיך א רנע נייםט פארגעסן, אז איך זיץ בײ נרצט או־יס די געלעגנהײט באױמטע װערה אזן םאדשא&ט זיך מאלוסים גאולויס __ 7 גדויםע פענדעד 2440 זײטן #נשטאם **־מןגילדן פלויז פאד 24 גילדן מים ■ןןרטןן (אין לאנד) 26.80 גילרן. אין 7 טראכטיבענדער 37.80, אין אויםלאנר (םיס פון־יםןן) 4.50 דןןלאר. אין סראכש-בענרער 6 דזןלאר• דע■ הי.חת-סײיז איז גילסיק בלויז 2 װ^כן! ,28 9**1ג)%8 ״ם צ 5״ 8!וו!)11א)6ע: