Literarishe bleter · 1929-08-02 · 31 (2.8.1929) · p. Seite 596

{* > * £ 1. ־ ־ £ נ 1< 1 £ 1 * *1. י ז״ס 596 קע; נעװעהטיקן אייער זײ:ע חלופות או; פא־עטײט, װי זײ ארויכ־ צוי.?־ז; װי טויבן, זײ ז$ר; צירקקע; א־בעד זײן דאך, צ״רקיען או; צור־ק זיך אופקערן אי; עטײנ ארײ;. נ־יצטא קײן פדיװאטער צ-״ער פאר; דיכטער, װו ער קע; זיך פיט זײן ריבע קײנ; ערןזפ;. נ״נ־טא קיי; פרױואטע קאפריז;: ״אט אזוי װיר איד, איך בי; קינכטרער און יקער װיכנ! טױ״׳גר איז רער סכןריפ בון .ר, אץ בטיע; ק נ פיענ. איך ב־ ־זיכ; פרן דו ׳טײנצ ט זי רי זון נ *ט , איץ סטקער; ק־נ ויך בי טויער א י באיניאפ;, האפ זי איך די זץ — נאר ארײ;, טער פענס צר טיר אין '־דיפן ירב דו בטער <ג פעני דורך פיץ :ות פיץ זו קװי : .ט צו און זי ״:״: א־ויכי. ז־ץ נר<ט. באפרײ פא; זיך אץ ׳א האב איך אק; פיי;' נייט אדט; ־*ט. ר א; אוי ארײ;ייטט אײנזיצן אויך איס לאזט ארכררו־קײט אוי;* האכן ער, אץ דיכט יאפאגמגע; סי1 ז קרײז וע;?ן ם גיעו איז ארוב א יזיצטר: יה בריט פאר א קקוי־הכ אץ קוקט פע; רוי א־כ נ־עקוקי. ה$*ט ׳ט א ־ אק י יכטע איוציאנערער ר פיטעד רעװ בער־ אויג;. ר<י אודעטי״עעד דעד כ ״ענ; גער־עדט װ ט*ר פיט רודך א ראקפעטינעד ריטעראטוד, או; א־ך ־אפ ארויכנעזע;, אז אוייף װי־װ״ט די יאפאגעד זענע; בברר נאבגיב־ק או; ראז; ז־ך באאײנפרוב; — זענע; זײערע רעװארוציאנערע דיכטער איננאנצ; אונטער דעס אײנפרוס פו; ראטנפארבאנר פיט פאדז־עטורעטע אוינן טוע; זײ עכ. איצטער בײם טײך פאכקװע איז געװען •:״; זיך צו באנע־ גענען פיט רעכ ערטעד; דור ׳בדיפט־בטערעד. ערטער הײכט דא דער דור ׳בריפט־ב־טערער, װא□ האט אנגעהויב; צו יטרײב; אי; דעד פרהפה-פער־אד או; האט זיך אד״ננערעבט אי; דער דעװארוצ־ע אר״;. א טײר יבדיפטיעטערער זענע; נאך פ־ט די װארצרע; אי; דע־ ארטער רוכ״בעד ערד און אטעפע; פיט טראדיצ־עכ, באטיט טראדי־ ציע איז איצטער קדאפאריע. — װי געפערט ד־ר רער אנבריק פו; דאנע; צו דער קדעפער־ דיקער פאסקװע, צו דעד ארטער פאםקװעע — פרעגט װאראנםקי. דאס איז דער אײגענע־ קריט־קער, װאכ האט אדויםנעפירט א.; באפעבטיקט די פאזיציע פו; דער ױננע. ריטעדאטור או; װאכ האט כפעט אץ צענטער פו; דער פאעזיע ארײננעיביטערט דעכ דיכטע־ כערנײ יעבעני;. רא האט נעװירקמ די ארטע פאבקװע, רא האב; געװירקט די רידעד װענן ארט; רוס״צז דאד־. יעסעני; איז גע־ װע; דער רעצטע־ נאציאנארער דיכטער, װאס האט פיט ז״; עפי־ רעפט״עער נעניאריטעט געכרענדט או; טדאד־ציעכ האב; װידער אויפנעבריט, װי זײפנבראז;. װער האט דע; נ״עט געיצטאכ; א-; די אר־בערגערעקט. װאכ א־ז פאר דער צײט פארנעקוםע;-״ א װערט- בל־פה... א *_ורה קרײנע א.; גר־עכערע פעי.ק<1׳ האב; ויך _אפ< ייט בו; ־בבאט־א פפיער אריזב, _׳..־׳] עו ־אבן א.; ראכ .־עכט א־בער רי א״גיענע פא.קכ־ביא□;; כי י צו הא_1 <*ב רעכט או פ; ־בר ב. פו; די אי.ב־ע טורע_*ב. , אכ ייר״כיע פאי״ק א ו ארוי□ פו; דעו־ װעי.1-־ פ׳.רופה נא, '_־<,׳ <עעפריטערט. נאי א־ך, אניעטאט צו יע־-ײן _׳ _ ניע.וא־בו<נ, _<■״ ו ק/יייבט צונויף רי א ו־־בטיק<ו , ב־ן א [ א ו א זוניק, <א__י ׳_אנ ג<יטטא<*ען בייכ ברע< טייך צ <• ם ק ו.־ <, ווא_ אי; פאםק,ויע, או, נעקוקט, װי אזוי דאש ,,אכיעו האיט זין־ נעפא/ו <- װעט או, א _יע ג<_ אטן ,־■ זונ־ק״ט, װאב חאט ז־ך פ,; א.׳ <ן ג<- גאב;. א צ־ט־עי א ו א ט־ע.~ רוכראנר ר<> כו.־ -ו., רקוי-הניה. ר<ו < ״עסטע,־ ט״יל פו; דיער זו; האט ז ך או ויכג־עדוקט פו; אונטעו דעט _,,ק־ער; רבנה־ד־כק או; ז זו״־קיײט פו; א;,אי״״־עד כאפו״ ט־עד זו, , •׳_י<די.<ך פא, רי אוינ;. פפ־כ ־עכ בר<נדי_. רי זו< קי ט א־ז א _א.ו־עני.עכ<, וואט ױופט א, וים אזפװ א•; ר־ער נאטור. ־עט איז גיע ו־ע; אויפ; צװו״ט; טאנ פו; פ״, קופע; א־; פאכ־ קי.ע, ,׳,׳<, ו יער י,ק,י ־הפה־פארברענרט־ער, גיע< א,ער ו־וב״ב< י_ו י ־ נע , פ. פירנ־אק, ר,א_ פיך ארויסג־ענופע; צי־_ נ־אטקווע, פון ,יואדע; פיע; קע, ארינ<רבריק, צ־ו דער ק, יעפיערדיקער כ־אנקװע או; ,־,־. <ט האב; או־,־ אונז נ־עװארט דיער ראפאנ־כט אגני־עוו או; ר־ער ק,׳ _־קע.־ װאראנכקי. רער באגדי,־.ז ״רוכיאנר״ איז פ־ער נ״ניט פאיא;. די באריפיע־ װיק־עס האב; א־ב אופגעכראכט. ״דאטנפאדבאנר איז א־צטע־ פא אנע;. אי; רעכ דאזיק; פאיבאנד א־ז ראכ דוכ״־ט־ע פא־.ק או־ן א״ננ־ע־כראכ;. די, װאכ ,האכ; פ־ט ר־עב ארט; באנר־,׳־ פו, רוכראני־ אדויכגעיואנרערט פו; ראנר, זײ געפינ־ע; זיך א•; אייראפ־ע, א־; גרוה א־נטע־ א; אויכגע״טטיערנט; היפר. ז״ זענע; גיעבריב; אונטיער א איפער רעי :עג;פעט ־או״בער;אכ; ר־םלאנר ןײ ך רקוי־הפר פי־ <י ־ך ר פאר־ זײ ארריכגע־אטערועט ארי האכ; יםראנר ן. טיט ר.י נרענע״1 *;רער, װאס װעבטערק׳ כ או; ״ט פעטערי .אװם, ראטאנ פיײפיעגע פין רי א־יפערגע־ האט פ־ע; ־וכראנר ײיט טדא;.; ארט; נאך אויפ האפ; די סאצ א- :רו־ב;, אז ־ ׳, װאם *גרײפעי 'י ״רעד ־ענ־עץ ד א־בעי־; ני םא־ט רעפאפע ארן ץ א ט־נע 1 טריט פ נייט א קוכיען :א־א" ־וארוצ־י־ע . רע רעו כ?א;ר ה<גט ארטע רר א;א;. רי א; אוד ט פרן איטפע טיט רעפ גי־סט פא־ביענקטע אויך ר־ ־אױס און ץ רעפ גרע;< איפערן *געגוטען אדיפע א ן ־<*_ < צ־ו ראך פץ דאך ץ רכנה־נעכט גע־ט א ־ואכ קרע: קאץ,; אייכ איר ריביטאפט רי ארט־ע רוכראנר האט פארנופ־ע; אריכ־עד ר־ער ג״ענעץ א דור ׳נ־ד־פט־טטערער, קראכיקעד, װאכ קענע; זיך נ״טט ראזיקע ז״פנבראז;? אנגעהויב; פו; רי פרארעטאדיינ״ע ד־כטער או; נעענדיקט פיט רי קרײזרעך אוי,־־ די פאבריקן נופא, װאס זאנ; אי־ויס ז״ערע פײנוננע; אויפ די גיעי־טריבעוע װאנט־צײטוננע;. בײ װא־אנסקין האט זיך יניפעטער אויך פארגנבעט אן אופעט אין רי א״נ; בנוגיע יעסענינע;. יעסעני; האט זיך א•; איציט־קיעד רוסראנד נ״נ־ט געקיענט בארויק;. ער האט געטרונקע; רעם װיי; פו; רעװארו־ צ״אנעד; יכו־פ־ק; כוכ או; איז אופנעגאנניע; אי; פאםקװע יענאר־ כענדיק פיט ד־עד נאז, גרױבנדיק, אז עד הערט דעם ר־ה פו; פערדי־כע יניטאר;. ער האט זיך אר״; ניענופע; דאכ רעב;. און שוין אריב־ע,־ צ״ע; ־אר פון דער רעװארוציע, און פונדעכטװענ; זענע; נאך פארא; פײדרעך, װאס ברענגע; באופע; צו ז״; קכד. רער־בעד איז א; אופעט יײ װאראנכקי; א■; די אוינ;. און פ־רנ־אק, װאכ אױ איבערצײגט, אז דאכ רוכײנ־ע פ׳;לק איז פעד אזיאט״ני, װי םיאװי־ע או; װאכ כײ ייעדער נעיעננהײט א•; יאפא; האט ער פיר א•; רעם געװארט א־בערצײנ; — ער ראט פיר איצטיער אננעװיזן אוי־ דער קרעפעז־יקער טײר פאכקװע א״ געזאנט־: — נו, פיםטיער היריניייין, האב א־ן דיר נ״נט ניעזאנט, אז דו װעכט קופע; צו אונז א•; פאכקװע, װעסטו ז־ך ״טפיר;, װי אי; אז״ע-.׳ דער פארכפורעטער אנניעװ האט אוי־ אזערכ־עס ני׳ניט נ־עװארט פככ־כ ויין• — ־ דאכ איז ׳עוין דײן ׳כװאכקײט באריב ארעקכאנדרא־ װיטינ־... אז איך האכ איצטער נעװארט אכפעםט; דעם ׳טטח, פון הארבכט זיבעט; יאר ביז צו פרירינג אכט או; צװאנציקכטן יאר — איז ראם פיר ארײן נעװען עװער. פאר פיר, װאס איך האי ארוים־ ניעװאנרערט פון רוםאאגד פאר דער פרחפה, האט זיך באזונדערם ארויכנעטײרט די צײט פו; דער ער׳בטעד רעװארוצ־יע אי; פינפטן א״כפאק ד■ רוםי׳כיע עדד א; א רוכראנד, װאכ נעפט אדונט־ער אונ־ טעי א קארפאק ארע אירע פערקע.־, װ־ ־טװאכע ה־עזערעך. — פאר װעפיע; זיננע; זײ רארט ז״עד געזאנג- ז־ענע; זײ עכ בא־נ־טראפט נעװאר; פא־ ,־ער נ״-ט-אויפ־יכט״קער באצװננ צו ײד;; בא״-יט־אפט געװאד; צו יני־־ר; אפאר דעכ טעב פו; נרות׳• ז״ענ־יק אין ־אריז, האכ איך נער״יענט אי; זי-ערע צי״טוננ־ע; טירו־׳ע־־ק־ע באטראכטוננע; װיעגן ר־עם ױנג; דור, װאכ װאקכט־אויכ א; דער ־וכיעער יב־ראך א■; א; רוכ״עער קורטור, או; א־ך האב גיעזע;, אז אי; נרות א־ז כ״ זײ די יני־־אך געװאק פארװאנריט אק ראנר, ־ונקט װי בײ אונז, בײ ײד;. א־ך נרויב נ״בט א•; יניטרא־, נאד א״נכ האכ איך געטראכט, געטיאכט או; נ״נט נ־עקענט רערטראכט; זיך, װי אזוי די ק־־רינכ, רי בונ־נכ ק־אצץ נאך ארץ ,- איטע װונד און קעניען ויך פיק גוט אלנטע־ ־ע־ פוריער רקוי־הפה, ב־עת רארט;, אץ ראטנפארבאנד, װו עכ האט גע־יאצ־ט רעד באג־י,־־ ״רוכראנדי, װי ־עכ ־ראצ־ט א; אנ־ געכיאזענע־ ־ענכע־ און װו עכ האט זיך ב־ז צ־וב פארברענרט װער; א; א־ט־פיזם ארו־כג־עריכ; פ,ץ צענט״ער פו; צ״קרא; אדויס א,ץ פרייצט איכער ארע באװיעגונגע; — נײ;, איך האכ ראם גי׳ניט בא- גר־פ;. װען איך בץ, נאך פיץ צװײ־יאריקער רײזע איבעד די פזרה־ רענרער געקופע; קיץ ־אריז, האי איך נעקויפט א רוכ״נ״ע צײטונג, װאכ נ״כט קיץ אנריעדער, װי פירױקאװ, רעדאקטירט זי אץ װו פיען ררעיניט• נאך צוכ טוױנטכטץ פאא איבער די פראו;, װאס האבן אזוי ״טײ; נעקאונגיע; אץ זיבעט; יאר, ביכעת איך האב גיעקוקט, װיי די א״ז-יבטיקיער אויך דער ניעװא רירן זיך ־אפערעך אץ ענגע־, אץ ענניער ־רעכ; זײ זיך א״נכ צוב אנרעק — דעפאאט, װ׳ע; אץ פא־ רינכק; פא־אץ, אריכיע־ ריע־ ניעווא, זיעניע; נאך אופניענאנניע, ״טכוו ׳< פץ א״גענ׳עם װאנזץ, די ראפאנאװכ. איצט״ער צו זיץ א ״ער־יייער אץ ראטנפארבאנד א־ז ני׳כט קיץ גר־נניע אויפנאבע. איצטיער איז דא א ׳נירײכיער, ני׳נ׳ט דעד, װאט