Literarishe bleter · 1929-07-26 · 30 (26.7.1929) · p. Seite 588

4?יס^ד^ר־שע בלסםסר גס. 30 (273) 0 1"ס 588 פוז ײדישץ װיםנש. אינםטיטוט םעקציע איז רומעניע פאיאיארן, בעת דעפ יאזוך פון זלמן רײזען אין רומעניע, איז אגםיגםאנען א פעקציע פון ײװ״א אין בוקארעשמ מים אפםײלונגען אין םשעינאװיץ, יאס און אנדעיע. די סעקציע האם ןןבער ארויכנעװיזן א גאנץ *םװאבע םעםיקײמ, םײלװײז צוליב דער קראנקהײם פון אײניקע פאיווא־םונגכ־מיםגלידעי־. אין א גיויכע,* מאס איז דא אויך שולדיק געװען דער װאל־פיבער, װאכ האם ארומגעבאפם רומעניע נזןך דער איבער־ קעי׳ענײם, װי אויך דער הונגעי אין בעכאיאביע, װעלבער האם איינגע־ ־צלונגען זײעי פיל ענערגיע. איצם רײענען מיר אין די ,,םשערנאװידער בלעםער״: נאך לאנגע פארהאנדלונגען און צוגרײםונגס־ארבעםן, איז דינכםיק דעם צ־־םן ױלי פארגעקומען די קאנסםימואירונג פון דער םשעי־נאװי* צעי א־םײלונג פון די ״פיײנד פון ״װ״א״. די ח״ה ד״ר בעינפעלד און כורקעכ האבן רעפערירם װעגן דעם אויפםו און באדײםונג פון װילנייר אינסםיםום. נאך א דיםקושיע, אין וועלבעי עס האבן אנםײלגענומען די ת״ לערנער, ד״ר דיאמאנד, שװארצ־ מאן און אנדע־־ע. איז געווײלם געװארן א קזומיםעם פון 7 פערז^ן׳ װעל־ בער וועמ אנפיין מים דעי איבעם. דעי קאמיםעם האם באשיאסן זיך צו װענדן צו דער עפנםלעבקײמ װעגן מאםעריעלע הילןנ און זאמלארבעם פארן ייװ״א. צו די ײדישע כארז אוי ארהעםטערז דעימים מאבן מיר אייך באקאנם, אז בײ דער געז. ״יידײםע בינע״ אין װא״שע איז געשאפן געוואין (אונםעי דער לײםונג פון ח' ד״ר סאיאמאנאװ( א כיוזײו־אינםטרוקטאריאט, וועדבעי האם זיך געשםעלם פאי זיין אויפגאבע צו קאארדינירן די אדבעט אין די •םוין־עקזיסםירנ־ דיקע באין און ארקעסםערס* און גלײבצײםיק דארם, וװ אזעלבע זענען נײםם פאיאן, זײ צו גרינדן. די אלע מוזיק־קרײזן און בארן װעם דער אינסםױקםאריאם קומען צו־הילמ מימ ארגאניזאציאנעלע און םאבמענײםע אנווײזונגען. ארע םוזיק־קרײזן, בארן, ארקעסמערס קןונען זיך ״גוין װענדן נאך מאםעריאלן: װי פראגיאמען פון אוונםן^ פיאגראם־נומערן און נאםן; אויך די דראמקרײזן קאנען שוין באקומען מוזיק־מאםעריאלן צו פארשײדענע םעאםער־אויפפירונגען. צו דעי אויבנדערמאנמער ארבעם זענען אנגאזשײמ געווארן םסע־ ציעל אײניקע חברים־אינסםרוקםארן, וועלבע וועלן אנפירן מיט בארן און מוזיק־קיײזן אויף די ערמער. װעגן אלע ענינים פון מוזיק־אינסםרוקםאריאם זיך גלײך װענדן צום סעקראםאייאם (װארשע, דזשעלנע װ. 23(. יאנקל אדלעד סיזי #ין זײס 582 לענדײםעי גיופע י, הגם ער װאגם זיך םײלמאל צו גאנץ דראסטישע מא־ םיװן: ווי ״ײדן אין מיחץ״. זײער פיל ליריזם האם זײן בילד פון א ״ײדײדן מצבה־קריצער״. ער איז א קינסםלער, װאס איז בײם אנהויב פון זײן •בםרודלענדיקן ־באפן; א מענםש, װאס לעבם מים זײן צײם. יאנקל אדלער פױוומ זיך מאנבמאל אויך •םריסם׳דםעלערײד; אזוי האם עי דער ער־םמער געברענגמ קײן פוילן די בשורה װעגן מארק *דאגאי, און אנגע״םריבן װעגן אים — דער עייםםעי־ — אײנס פון די *םענסםע אימיקלען. אדלעי איז אויך א באגאבםער יעדנעי, און ער פיאקלאמירם מים פיל איבערצײגונג די ײדי״םע קולםור־װערםן. מיר װעלן זיבער ני״םם אײנמאי נאך האבן די געלעגנהײמ צו הערן און צו דערצײלן װעגן דעם דאזיקן ױנגן קינסמלער. נ. חאט געזאגט צו אינ: ״יא, נעק, יאז כײך פרײ אזיץ א £אד יאר איך האב יטוין געניג געדינטי״ רער פרעקר האט גע״טװיגן. דעי ײד האט געפי־עגט; דו ראזט טיך אפ׳־״ — דער פרעקר האט גע- יט־וינ;. דער ײר האט זיך נאכאטאר פארנײגט, האט א־ם אפגעגעבן נכ־ר, ױי טען גיט אפ א; אפיציר א,־ז אי-־עק פון טאבור פון יענער צײט זא:; טיר רי כארדאטן: ״כעט נייכט קײן י־״עות כײכ כעק— נעכ עכ כ״כ פרעקר פו; ד״ן געצערטן״ אבעי־ ער װעט דאך דיך נאכיאנ;, ערי-ט״באװייט: — האט געזאגט יטפי־א. ער האט זיך אװדױיק ארוטגעקוקט כיקאן רא נאך ז״ז א *כײנע ־תזנה!... א,־; עי אויך רערבײ!... דע־י זערנער האט ביטרע א יכט״כר געטז;: — ־ע־פאי ראב א־ך ראך איכ גע־אגט אז איך בין גאר פ־ן הדי־ װאכ הינטער לוד, פון דעד אנדעדעי־ זײט... און ארײז כין א־ך גא־ פון זרנוגא, דא, כײ רחובוה... ויאכ, באײאדזיכא, טנהכ •עפירא איז נעריטן װײטער א כארי־קטער א :ריװ א י; רעדא יציע איך בעם געבן אים פא- די פאלגנדיקע עםלעבע ״םורות: אין פאי־יקן נומעי ״לים. בלעםעי״ איז אפגעדױקם אן אנאנס מים א ג-אםו-אציע פא- י. בא״םעװיכ. מאך איך אויפמערקזאם, אז יאיםעװױ איז בלויז א ליםערא-ײםע- פסײדאנים און קאן ממי-א נײםם אנגעגעבן װעין בײ;**אםויאציעס צו ״פאמיליען״םמהוה״- י. יאעעװיכ ווילנער פאולאג םון 3. קלעזקין מתנו־ת פאר דער יוגנט פײן געדרוקש און פראכטפול נעבונדן 1. מעשהם פױ פארצײטז פ. הײלםערין מיט א פודע אייגינעדע צ״בנונגען. א י נ ה א ל צ: א) דעי־ םדך און דעי־ בערדער. י) דאם ׳דפי־ נעדע. ג) •גדםה־המדבב איידעם. ד) םיצית דער דעריייזער. ה) מעה אין פדין. ן) ריוים אויך װאכעי. ז) דאפעד־ װאװניק (קינדער פיעםע. — פרייז 3.50 זד. ח. דאס בוך פוי דזשאנגל. רידיאײ קיעליננ פון עננלייכ ל. דופירא. רייך אילוכםרירם. א י נ ה א ל כ: א) פאונל״ם ברידער. ב) קאאכ יאנד. ג) װי רי •ביעק איז גע־ופען. ד) א פינע־, א כינעי. ה) פארפלייצכ פון דזידאננל. ו) דעפ^קינינם אנקום. ז) רויפהונפ. ח) דעם פריליננ דורכלויף. — פר״ז 6.50 זל. \\ איבער מדברױת אױ װיסטעניש יאפאן פא־ ױננ= פון הענר־ק כיענקעװ־טיט. ״דיע •םלפה ראזענבערג. — פרייז 11.50 זל. פעטער טאמס שטיבל. י*״ן ״,ר •״״ העריעט בימיגער בטאו. באאיבעפ א. ײפקינד. פיפ א פו־ע צ״םנונגען. — פײיז 11.50 זד. אובטער דער הערשאפט ״ין די קאליפז פון '. נ, אר־אװסקי, יידי*ב *ב. רײזען. היםםארי-־י רא־ פאן פון איאב״םן לעבן אין 9־םן ׳ארהונרערם. ־ פ־ייז 7.00 זל. — אין א פרןזכט-באנד נאך בי 2,25 בילדן — הויפםפארקויף 1^גג\^31^ ,$231x73ז3^ *יזשז/ס/ןע״ 23. ..