Literarishe bleter · 1929-07-26 · 30 (26.7.1929) · p. Seite 587

4ןײם 587 7?יסעדעדי׳שע ב?טםער נ?ס' 30 (273) ער געפרװוט צוער׳עט סאכן נרינג די זאך: — א טייערע סציאה — א מיטאװייעא. אאבט זיך אויס פו; ז״ן קאפ... װאט ארמ א״ך — איך ברעננ אײך קײז יפח שפירא האט גייפט געװופט, װאפ צו טון. עד האט ארײן נע- קענט די שװאכקײט פון זײן באדאקטער יעדן א״נעפ איז גר־ננ געװען אים א־בערצורעדן. ער האט נעזוכט דעם בער־ענרהפ קוק. נחפ אוינן אבער האבן אויםנעסיטן צו באגעגענען זיך סיט ז״נע. דעם זעצער איז פרוצליננ א״ננעפאר;, אז נח זאנט ראפ נלאט אזוי, ווייל פייפט״ט אים נייצט אן די סעיצה, און אין דער אסתן קען ע־ אים נארנישט העלפ;. פון צװייטן ציכוער פין דער אבפניא האט זיך נעהערט דעם ט׳פאװ־שפ הויכער קול — ספתסא האט ער װ״טעי דערצ״לט פון זיינע נכורות. נח-קוטיפער דאט זיך צוגעהערט סיט אן אויסדרוק פון אוסבאהאלפענער יפנאה אויפן סגויפסדיקן פנים. קוקנריק אויף אים האט זיך יפפירא נעיפטארקט אין ז״ן נעדאנק װענן רחובות. נח האט פאנאנדערנענוסען ד־ הענט װ־ א״נער װאפ זאנט זיך אפ פון צו יפפארן זיך סיט אן עק־פ;: — סילא, אויב איר װילט דװקא... און ער האט געבעטן דעם בעל-אכפניא צו קר־נן אן אײזערע פאר זײן פאסאזיפיר דער װענ פון ראסרע איז געװען א לאננער און געדר״טער, זאסדיקער אלעע צװי׳פן צװײ יפורות פון פרדפים א־־וס- נעפאנצערטע סיט א ׳פטעכעדיקער נעץ פון קאטקום-בויסער די אויפ- ג״ענדיקע זון האט סיט סארנן-ק־לע אוינן באיפ״נס דעפ טיפן זאסד פון דער אלעע, אין װעלכן עפ זענען ׳פװער נעזונקען די דינע פיפ פונם אײזל, װאפ דער זעצער איז אויפ א־ם נער־טן, דעם ראס- לער יפײנעצל, װאם האט אונטערנעטריבן דעם אײזל פון הינטן, דעם פארדאט, װאם איז געזעםן אויך א יפטײן, בײ דער זײט פון װעג, און גערויכערמ א ציגארעט. רער פאלדאט איז אויפגע׳פטאנען און אײנגעקוקט זיך אינם ריימער בײנאכט האט זיך אים אויכנעװיזן, אז דאפ איז א ׳פטרענ־ גער פריץ — א נרויפער םוהר אדער אפיפר, נאר א דאקטאר איצט אבער, זעענדיק די דעריפראקן-אויםנענלאצטע אוינן פון דעם א״זל- ד״טער און זײנע װײכע, פון נייפט ׳פלאפן צוקראכענע באקן, האט עד פארלוירן דעם בײנאכטיקן דרך-ארץ: — נוט סארנן, באװאדז״פאן — האט ער געזאגט סיט א ל־יכטער איראניע אין קול. דער כאװאדז״פא האט סיט ציטערנדיקע ליפן קוים ארוים- געיפטאסלט אן ענטפער אויף רער באגריפוננ דער זעלנער האט אים געראזן צו-רו און געסאבט א יפסועפ סיט דעם ״פײנעצל, דעם אײזל-טרײבער יפפיראפ יפרעק איז ביםלעכװײז צוגאננען געװארן, א־ם האט זיך נערוכט. אז דעם זעלנערם קול איז״א־פ באקאנט ־פפעטער א װײלע האט ער זיך געגעבן א דרײ אײפ צו א־פ ס־טן פנים און נע- פרענט: — האט ער ד־ך טאקע אפנעלאזן — דער טיפאײייפ? דער פאלדאט האט לאכנדיק א גלאנץ געטון סיט ד• װײפע צײן: ב״ אונז אין ״טאבור״, — האט ער גענוסען נעלאפן דער- צײל;, — איז געװען א ײד, סופא, האט ער נעהײפן, נעדינט לאנג — פון אנהי־ב דער סלהסה... איז ער נעקוסען אײנסאל צום אפיציר בעטן סיזאל א־ם לאזן פרײ אויפ א פאר װאכן — לויט דער צ״ט פון זײן דינםט האט אים נעקוסט. רער אפיציר א טערק ־■ זאגט ער א־ם, נעװײנלעך; ״סארגן•׳. געקוסען אויץ סארגן —דער אפ־ציר זאנט אים װײטער ״סארנ;״. און יערעפסאל, װאס ער איז געקוסען האט רער אפיציר געזאנט: ״סארנן״ א־ז דער ײד סופא אײנסאל ארײן אין אפיצירם נעצעלט װען דער אפ־ציר איז דארט נ־יפט געװען, און האט זיך פארנײגט פארן פלעקל פון געצערט. או; זײ איבערנעזאנט אויך אין טערק״פ: ״עדסענלער העפ קעםרילער״. ער האט נעפילט דעם אײנדרוק, װאם דאם האט געסאכט אויף די פארער, און האט שטארק הנאה נעהאט. װי ה״סט? — אזוי... אויםנעקוילעט... סיר פלענן זײ ארויפפירן פון יפטאט װיפ־ל זײ זענען נעװען. װי די םטאדעם יפאױ האבן סיר זײ נעטריבן, אין די טויזנטער... ארויפנעפירט הינטערן יפטאט און פא- נאנדערגעטיילט: די סאנסביל באזונדער, די װײבער באזונדער,- די סאנפביל פלענן סיר דערנאך אויםיפיס;, און ס־ט די װ״בער און ט״דלעך האבן סיר יפוין נעװוסט װאם צו טון... און אויפן ײעג, ײו סיר האבן זײ נעפירט, האבן סיר זײ צוביסיעך אויפפארקויפט א־ן די סוסולסענ״פע דערפער... דו, פלח״״ער האפ ד״נער, דו ווײםט נ״פט, װאם פאר א לעבן סיר האבן געהאטן דער צװ״טער פארדאט האט אבעד באלד פארלוירןדעם אינטערעפ צו די ארסענער עלי-ט׳פאװ״פן — האט ער נעזאנט, — איך װיל נײן אהײם פון ראסלע — קײן חדיד, א דערפל הינטער לוד... נאר אויך צװײ טעג װיל איך. — װילםט? — האט סיט אן אידסנ״פער פאסעלעכדיקײט איבערנעפרענט זיין עלטםטער. — עלי-ט״פאוו״פן — האט סיט א פלה״פער אײננעיפפארט- קײט נודנע געסאנט דער צװײטער סאלדאט. — האםט דאך סיר צונעזאנט, אז דו װעםט סיך אפלאזן פון ראסלע. — יא, א-ײב דו ײעסט מיר ברענגען א יפעפס — א נרויפן, א פעטן יפעפם... אן דעם יפעפפ זאלפטו בעםער נ״פט צוריקקוסען. — עלי-טיפאװייפ, פון װאנען זאל איך דיר נעסען דעם יפעפפ- סײן פאמערם הויז איז ארים, סײן פאטערפ יפטאל איז ליידיק, סײן פאטערפ םעלד איז קל״ן און סאגער, םיר האבן נ״פט קײן יפאז און ני׳פיט ק״ן רינדער... סיר זענען עלנדע פלחען... — נומ, גײסטו נ״פט. — אבער איך האב יפוין צװײ יאר נ״פט געזען מיין אלטן טאטן, ס״נע ברידער, די גאנצע ס׳פפחה... און איצט ײען איך בין אזוי נאענט פון זיי... — א נרויםע זאךן — האט זיך סיט ביטול אפנערופן דער ט״פאװייפ. — איך האב יפוין סיין סיפפהה נייפט נעזעען זיבן יאר און נ״פקיפה, םיהאט נ״פט נעיפאדט. אט װ־ דו קוקםט סיך אן... און ער האט װידעראסאל װוילױננער״פ ארייסגעיפפארט ז״ן געזונטע, ברײט-פארק״לעכדיקטע ברוםט. װאם נענטער צו ראסלע — און דאס האט געה־יפן אויך נענטער צו טאנ —־ איז סנחם יפפירא נעװארן אלץ סער אומרויק. דער פלאן צו פאדן ביז יפו אין קאספאניע סיט די צװײ פאלדאטן האט אים נאנץ װ״ניק געפרײט. און אין ־פו האט סען נעדארפט סאכן דעם זעלביקן קונץ װי אין ירו׳פלים — אראפנײן פון װאגן א יפטיק פאר דער יפטאט, און ארײנקוסען דערנאך אין יפטאט צו- פוס און אן זאכן, סעיפה היגער. װי װעט ער ראפ אלץ דורכסאבן פארן טיפאװ״פ אין די אויגן? און בכלל, אין סיטן העלן טאנ זיצן צװײ יפעה סיטן טיפאװ״פ אויל אײן באנק און לאזן זיך אנקוקן פון אים — סיאיז אויך קײן עםק ני׳פט. נל״כער איז, דאכט זיך, בא- צײטנפ צו יפ־ידן זיך סיט ״נהם תבת״ אין ראסלע, און פאדקערע- װען ׳פטילערה״ט קיין רחובוה. אין ראסלע האט ער זיך נעהאלטן אן עצה סכח דעם סיטן בעל-ענלה. נח-קוט״פער האט יפוין נעהאט דאם פאר-נעלט בײ זיך אין בײטל, און האט דעריבער נעקאנט זאנן זײן סײנוננ אן פנױת. פונדעסטײענן איז אים נייפט אננעיפטאנען די מעיפה, װאם דער פאםאזיפיר לאזט אים איבעד אין סיטן ײעג, נ״פט קוקנדיק, װאם ער האט אים נענומען אויף זײנע אחרױת ביז יפו. דערפאר האט