Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 30 (26.7.1929)
- Date
- 1929-07-26
- Page
- Seite 586 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801091--04670-4799861- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
? ס־1< $ררשפ בל2ם.ר ג?מ. 30 (171) * 586 ,ד,; קעס. הײ, ארטער, ני׳םט אױןש אזא נאר האםטו ןוננעמרןופןן עיי- טיעאװייע האט ישוין ארץ פון פריער ארוטנעקיערט... ערי-טיטאװייע װ״פט ײאם ער האט צו טון... —?פיי, — זאג איך צו אים, — איטערי א,ין דעריאננ אים א ׳שטוים אין זייט אר״ן. םאטע ב״פ ראנד זענען טיר דא; נענאננען... דרררר — וױ א יטטיין איז ער אראפ... נח-קוטיעער האט יטוין יאננ און טיט א יטװערער נע׳טפאנט- קייט, אויסנעהערט דעם טיטאײייטם דערצ״יונג. װען יענער האט אזוי פרוצרינג אױפגעהערט צו רעדן האט ער א ציטער נעטון, או; נאך איץ נעזעםן אױםנעדרייט צו איפ טיטן פניפ, קוקנריק אויך איפ טיט נ״פט פאריעטייענדיקע אוינן. — נו, און װייטערי■ — האט ער געפרענט. — װאם ״ײ״טער״ץ - האט אוטצופרידן איבערגעזאנט דער טיעאײי״ט. ־ - אראפ, און אן עק. דער יפ, זאג איך דיר, איז דארטן טיפ — אן אפנרונד די פערד זענען נענאננען נאר יעטיר, קוים מיט די פיס אי- בערגעטראטן. יטוין פון א צייט װי זיי האבן זיך אזוי נע׳עיעפט. לכתחירה האט ז״ אפיאו נעוױנדערט, װאם דער בער-הבית •עײ״גט און יאזט ז״ פוירן זיך אין טימן װענ. אין קיין חקירות, אבער. האבן זיי זיך נישט ארייננעראז;, אז ער טרייבט נייעט אונטער טם- תטא דארפ טען נייטט. זייער נאננ איז דעריבער נעװארן כסדד פא- טערעכעד צורעצט זענען ז״ גאר נעבריבן יפטיין נח-קוטיטער האט זיך דעטארפט א די־יי נעטון צו זיי טיט א טאדנער רציחה די בייט״ט איז נעפרײנן רעכטס און רינקם, און האט זיך אויםנעצױנן א־בער זייערע אוטבאיעיצטע ר״בער, װי א ברענענ- דיקע יעראנג. ז״ האבן זיך א ר־ם געטון פון ארט און אװעקיפפרינ- גענדיק, ײי פארכאפטע. עפ האט זיך נעדוכט, אז אט-אט ײערן זיי צוטראנן אוװ־ ־עטיקרעך נחס ארטע ״תבה״. די פאםאזיעירן אין װאנן האבן זיך איבערנעיעראקן דער, ײאס טיטן ישװארצן בערדר האט געיטריען אויפן בער־ענרה: — ׳עטירערן ׳עטירערן... טינזונע איז ער נעװארןן... נח האט א״ננעהארטן די פערד טען איז געפארן יעטיר און ׳עװ״ננדיק יעדער א״נער האט נעדדעטרט ביי זיך אין װינקר, אדער געטראכט ז״נע טחיעבות. ערי-טיעאװי״ט האט, װי פריער, נעבאט- קעט דאם ארטע טערק״עע פארקסרידר: ״אראן יאיירי, קיז טאיירי״. ׳כפיראן האט זיך נעטארט װי ער ״.זטופט אראפ — פרוצריננ, פון הינטען — דעפ אלטן ארטענער אין יפ-אפנרונט, װי יענער פאר- רירט דעפ בארן פון אונטער די פיס, װי ער דרייט זיך איבער אין רער רופטן, װי עד פארט אין װאסער אין זינקט ״װי א עטיין״— און פון אט ד■ ארע פאריטטעיונגען איז א ׳טיטעדער קעיט-יכטדע- טערע נעקראבן א־ם איבערן רוקן... הינטער איפ זענען נעזעםן ״יידי־ יכע נזמיפ״. זי׳ האבן נ״כט געטונקט זייערע הענט אין ברוט זיי האבן נאר חרכ נעטאכט ד• א״גענע יעטאט און אויםנעזוינן איר הונ- נעריקע באפעאקערוננ. און בי• ז״ן זייט זיצט א נוייעיעער נזר;, א גזרן טטיצ, א רוצח נפ׳ע... װער איז בעסערי.■ יצפי־־א, האט ביטער א יצט״כר נעטו;. — א נאר״צע קיציא: יעדעדער טוט וואם ער י*;... דער צװ״טער םארדאט, װערכער איז די נאנצע צ״ט רויק געיטראפן רעבן בער־ענרה, אנגערענט טיטן קאפ אן דעפ א״זערנעפ רוט, װאם ארוש דער קעמיע. און האט זיך אויפגעכאפט צופ םוף פון דעב טיטאװ״ג־ב דעדצײרוננ. האט אצ־נד איבערגעיציאנן דאכ ״•װ״נעני,״. — ערי-ט״טאװייצ, און װאם איז נעװארן טיט ארע אדטענער-.■ — ארעטען נעפטרט, — איז נעקוטען א קורצע ת״טובה; און י װי אויף קראדער צו טאכן דעם טיין פוז זיינע װערטער האט ער ארטענער, װי טיט א בעזים אויסנעקערט... ניי איך טיר ארופ אי- בער די ארטענ״צע קװארטארן און קוק אד״ן א־ן די הייזער די פארלאזענע — אפיטר האמ זיך נאך ײאם פארײאמערט, איך טיין, עפעם גריננם און גוטם. יטטאטעכ און בעביכעפ איז אוטעטופ נעײען נענונ. אבער דאם,'װאס איך האב געזוכט האב איך נראד אין ער- געץ נ״טט נעפונען. ד• ׳טכניפ, די טוסירטענעד, אין ז״עד טאטן אר••;, זענען דא נעװען פאר טיר... ניי איך אזוי ארופ א בייזער, טיט ר״דיקע הענט, און פרוצרינג טרע־ א־ך אן אין א הויז אויױ אן ארטן ארטענער: די בארד א ראננע, א װ״פע, ראס פניפ בראם, אן א טראפן ברוט, יטטייט א.ין טדײםרט זיך... א־ך האב זיך אזיט דער־ יטדאקן קוקנדיק אויף איפ ״ה״, קרער איך זיך, — אפיטר זענען דא נאך אנדערע כאהארטן — טען דאר■־ זיך היטן״. ארוטגעזובט א־ן אלע װינקערעך ■— ק״נער טער נ״טטא. טרעט א־ך צו צופ ארטן, נעפ איפ אן פאר דער בארד און;־ב א טר״פר אזוי, אז ד• צופוירטע צ״ן — װאדצרען ביי איפ אין טויר האבן אזיט א קנאק נעטון, און ׳טר״-אױם טיט א דונערדיקן קור: -— װ־ האפטו נעװאנט צו בר״בן דא אין ״טטאט, דו זון פון א צױנ׳■ באװ״זט ער טיר א פאפירר, נעחתטעט פון קאיטאקאפ, אז טהטת ארטק״ט און ׳טװאכק־יט האט טען איפ עררויבט צו בר״ב;, בתנאי. אבער ער זאר נ״טט ארויסגיין פין יטטוב. — - םיאיז א פאר״ט פאפיררן — דונער איך נאך העכער — דערפאר אר״ן קוטט דיר טיתהן און א־ך יטטעל א־פ צו א טעםער גר״ך צו דער נאז צאפרט ער כיי טיר אונטערן טעםער די ריפן ײערן ב״ א־פ װייפ. — נעפ נערט, — זאנט ער — גיבן ראז א־ך איפ אפ. און ער צ״רט ט־ר אפ פופצן נארדענע רירעם — גיב נאךן — זאנ איך, און יטטער איפ ײ״טער צו דעפ טעםער צים פניפ. טר״םרט ער זיך און יטײיינט זע איך, אז טער האט ער - א יױיב יואםטוץ — פרעג איך זאנט עי: - נײז. — א טאבטעי׳■ — נײז. איע אװעק. זוך איך אין יעטוב — ני״בצא ק״נעי. װ״זב אייב, א; אפית. טאך איך צי איב ״ װאב זאר איך טיט דיר איצטע־ טון, ארטער׳. דײ; צעטל איז פא־דט זאגט ער; -- פיר נדיך צרב קאיכיאקאב, זאג איך; - קיםי טיר גײען טיטן ברעג יב ער — פי; פארנט, איך — נאך ׳:*ב. װי געװייגרעך װע; טען פירט אן ארעבטאנט. קײן טענט״צן :*רוב זעט טען גי־עט - איך יזאב איט״צטן אייבגעקייב; אט דעב װיסטן װעג. רע־ ברעג איז א הויכעד א בערזיקער אפגעריב; --;; װאנט. דער יב אונטן. טריל — א; אפגרונט. דער ארטיטיעקער כייינער יבפאנט טונטער — כױינט, אט װערן ביר קוטען צוב קאי־ נאקאב - אװדאי א כאבארניק און זײגער א גוטער ברודעד — ויעט ער קריגן צוריק ז״נע אירעב, און א־ך ׳עטעקנפ אין די פיאט-