Literarishe bleter · 1929-07-26 · 30 (26.7.1929) · p. Seite 585

זײם 585?יסעדעדי׳שע ב?עססר נןם. 30 (273) * ײ א ג ן מ־ט ד• װערטער, האט מען דערקענט א־ן א־ב א טערי!. — ■ אז מען פארט זיך אן א נאנצע נאבט ארן מען װיא •ע־־אפן אפגעענט- ■ האט טרוקן פרו־דערן — צו פנערײנט ־ען :ײטט אױ איז ב נ״כט צו- ־ז, הוץ איעמע;, נעװען א װערכער נח־קוטיטער, פערט אז״כ־רן. בטיקע 2אב: צוױי אונ־זי , װאכ ער האט צו פיר; פײח יערקט־ רע׳- - האט באכ פאבקזדנע, - ־ד ־ז י״ א" -- כביר אי ט׳כאװײט. — דאכ נאנצע ראנד א־ז בײ א״ך װיכט און אזמעט־ק גאר קײן רעבן נ״כט. נאן־ ארעמען האט נח־קוט׳עער נ״כט געהאיטן פא־ קריג צי קרינן ז־ך מ־טן טיכאװ־־כ. ער האט זיך א דרײ נעגעב;, פון אײדר־ ק־־ט װענן, צו א־כ מ־ט א הארבער זײט א־ן נעפרענט: - און דו אר־־ן - פון װאנעט ב־כטױי — פון װ״ט;, ז־־ער פון װ־־טן... פון ־אזנאד ב־ן א־ך האכט נ־״כט געהע־ט רעב נאמען, בער־ןנרה-.■ כיא־ז װ־־ט פון ראנען ט־־ אין אנאדאר... בערג זענען דארטן אדוב — נ״כט װי א־יערע;... די דא װעק ז״ נ״כט דעדראנגען ב־זן קנעבר... דעב אק־ראה, דעב גרויכן בא־נ מ־טן װ־־כן קאפ, זעט מען פון אונז... און דער־ט—כע► א־רמאק, אונזע■־ ט־־ך, ׳כפר־ננט צװ״כן ר־ בע.־ג א־ן טארן װ־ א װ־רדע צ־ג... א װ״ב האב א־ך דארטן נעראז;, ק־נדער. א נאנצע מיכפחה... מ־ט ־ארן צוד־ק א־ז דאכ נעװע;. גוטעד ב־ודע־, א צ־־ט מ־ט ־אדן... — א־ז װאכ-זיכע בענקבטו? — האט בי־ט א פונק פון מ־ט- נעפ־ר געפ־עגט דער בער-עגרה ד־ פראגע האט ער געיכטערט גראט אזו־ ז־ך, װײר עכ האט ז־ך נעפאבט עפעכ זאג;. א־ן ת־ך נענומען א־ז א־ב נעװען קרא־ אז א ביענטיכ, װאכ א־ז פארװאגרט פון דער ה״ב, און אפנעד־כ; פ־ן דער מיכפהד, װאכ װארנעדט ז־ך ארוב ־א־ן דער פרעמד װע־ װי־כט װ־ ראננ, װו געטאגט נ־יכט נענעכט־קט, װו גענעבט־קט נ״כט נעטאנט — אז אזא מענטיכ מ־ז בענקע; און פירן ז־ך אומ־ נר־קרעך. ער ־אט נעװ־כט פון ז־ך, אז װען ער פרענט אן א־בער־ק; טאג פא־זאמען ז־ך א־; ־פ־, פרעגט דאב א־ב אזו־ נעמען צ־ע; אדײב. צו זײ; נעבט, אז ע־ ראט פיכוט נ־יכט געקענט א־־נז־צ; או••־ אן אי־ט. ־עי־־בע־ א־ז דער ענטפע־ װערבן עי דאט נעק־־נ; פ־נב ט״כאױ״ב, נעװע; פא־ א־ב אהר־ט־ן א־מגע־־בט — - נאך װעמען זאר א־ך בענקע;? - - דאט געמאבט דע־ ט״כא־ו״כ מ־ט א ב־טור א־ן דאט דע־ב״ וװ־ר־ונגע־״כ א־ו־כגע- יבטע־ט י־ ב־״טע ב־וכט, — ק־־ן טאטע־מאמע דאב א־ך נ״כט גע־כטארבן, גאט זאר ז־ך רע׳־בא־־מע; א־־ער ז־־ערע ניכמ־ה; — א־; ־אכ װ־־ב, — ע־ האט א קנאק געטון מ־ט דע־ צוננ, — נ־, די כחו־ד דאט מ־־ נ־יכט נעפערט ז־נט א־ך ב־ן א כאידאט; ע־ האט הויך און אאננ א נענ־ץ געטו;, או; דערנאך פ־נקט- יעך אראפנע״כפר״ט ז־ך צװ־יכן ד־ פאנאנ׳־ע־געיכטערטע פ־כ. או־פ; ־׳*ק פ־ן ו׳יאג;. גע־וען ב״ מ־־ גוטע צ־־טן, — האט ע־ אננעהו־בן פ־; דאכ :־־, און א־ן א מעד-בארעבטן טא;. — א״נמ־אר זענען מ־ד געיכטאנען א־ן קאראזונ־ א יכטעט־ר אזא... טראבעזונד דאכטו גע- דע״ט׳, נו׳ פאר טראבעזונד ל״גט טראבילרב ארן טראברוס ־- קאיאזונד או; פאר יזאראזונד — ארדו — ארע אויפן ברעג יב... -־ פא־־יתן ־אר אװ דאב געװע;, בעת ב־י דאבן רי ארניענעד נע- יא;ט... או; קאדאזונד איז יטוין רײן געװען דעטארבט. נײטטא ק״; ז/. ד א? ב נ י / ' ר ז ש ל ' ם א י ז (םוף) דער מיכאװ״כ האט זיך פאנאנדערנעזעצט ברײטרעך און בא- קװעם. יכפ־רא האט זיך ׳כרעקנדיק פאריכטופט טיפער אין ז״ן װינקר. ער האט פארמאכט די אוינן און נעםטארעט זיך מיט ארע מענרעכ- קייטן או־םצוזען ׳כראפנדיק, כדי דעכ ט׳כאװייכ זאר נארנייבט קומען אויפן געראנק אנהייכן מיט א־ם צו רעדן. דורך א ׳כפערטר פון אויג האט ער פונדעםטװענן נעכאפט פון צי־ט-צו-צייט א ננב־יכן קוק או־ף ז״ן נ״עכ יככ;, און האט נעזען, אז דאס א־ז א געזונט־ער, כר״ט-כ״נערד־קער מענטיכ, א געגארטער, מיט נרויםע און יכפיציק- אראפנעראזענע װאנסעם, ׳כמארן-נרויע ב״ ד־ עק;. די נאענטק״ט פ׳ינכ טיכאווייכ האט א־ם אננעפירט מ־ט א מאטערנד־קער אומרו- א־קײט. א־ם האט ז־ך געדאבט, אז ־עדע רגע קאן ער ז־ך ריכטן צו הערן: — אנו, װייז אקאריבט אדער די־נע פאפירן — ראמיך זען װער דו כ־םט? און אן עררויכענ״כ אױ־ א־ן ײעג אר״ן האסטו? ײער װ־־פ, מ־ט װאכ דאם ײעט זיך ענדיקי! און דאם נ־יכט רער;, דאם או־סמ־־ד;. ־אב מאבן ז־ך ־כראפנ- דיק, װאס דאם קאן דאך נ״כט דו־ערן א־־ב־ק — אפיכר א־ז ראם גאר א פאריכעד נאננ? מען װארט נעדארפט דײקא רעדן, און א םך, פאררעדן א־כ ד־ צ״ן. אכער ו־ער קען דאם׳׳ נ־אד איצטער, װען מען דאר־־, װען סיאיז אזוי נויטיק, האט כ״ ז״ איעמען אפנענומען ראם ריכון — אי כײ יענע דריי, פון הינטן, א־ ב־־ דעכ בער-ענרה.. ד־ פאסאזיכירן האבן א״נגעיכפא׳־ט נעיכװינן, דער װענ איז געװען א רויקער, א נראטעד רער קארטע■־ װ־נט, װאם האט זי־ דורכנעכאאזן ארוכ ־־ויבאים, דאט דא איננאנצן או־פנעדערט ד־ ׳'־בטיקע, ק־־ב-פארנעפרטע נאבט א־ז געװען ־כט־ר א׳־ן מאדנע װאר־כ. עם האט זיך גארנייכט נע־אויבט, אז םיא־ז עריכט דער טיכאװ״כ א־ז נעװעז או־םנעיכ־ראפן און זאט דאם פאר- ז־כט־קע ׳כװ״גענ״כ פון ד־ פארער צוזאמעו מ־טן מאנאטאנעכ קיאפן פון ד־ רעדער, א־ן ־־ יכטומע. בײנאבטיקע פערדע׳־ א׳־וב האכז א־־ד א־כ אננע־אנט אז א־מעט ערנעװ פון א טיפער ט־•־ דאבן ײד א הײב-נעטון ארטע, קינדער׳שע זכרונות, עס א־ז א׳־־־םנעיכװו- מעו א נ־גון פון א אאננ-פארנעם־ ד־־מ״כ ר־דר ער האט ראנג אױ פארט־ראכט נעזוננעז א־נטערן נאז ראם ארטע ר־דר ד־ װערטע־ זענעז נעװען אאע פרעמדע אװ נ״כט־פאריכטענדקעכע נאר עטירע- יע, א יכורה, ײאם האט ז־ך אפט א־בערנעהזרט האט מעז נעקאנט אײנהערןל — אראז ־אײר־. ק־ז ־א־ירי״ — הערםט די ־ערות? — האט יכט־ר געמאכט אײנער פ־׳ ד־ הינטעו״כטע פאסאזיכירן. — ײאם ארט דאם דידי• זאר עי יעי^הען, און יערהע־ א־• :״כט אויפהער;. ־עכ טיכאװײכ איז דאד סוה-כר-סװ= נמאם נעװארי צ־ ..יערהעז״ טר האײ אונעהייאײט דעם קוט״כער איז רוקןל — ־אפט א־־ד דער רוח. םיא־ז מיר דא א־״עטיק מיט אי־ד ״אײ ״״ ראר פאר א ׳כטומעניץז אײערימײ־ אײ־ א־־י אייעמעמ׳ ײ דאט דאם נעפר״ריז א־ו אראיי״ז איער נאיז פרעמדי אויסיכפראך און נאך דעם ראננערנ״כ, װאס ער האט זיך ועראנג^י־