Literarishe bleter · 1929-07-19 · 29 (19.7.1929) · p. Seite 568

?יכסרזזרישם ב?זזםםר גוס. 29;272) זײם 568 ׳ױ ד״ד י ש ר א? ד(ני//נ;ד?י/ נ י ם ע ס ש ״חברי■ — װער יצטעאט זיך וױדער י״ רער ארבעט׳■ — דער א״- נענער באסטאטסקי. אוץ ׳טפעטעד אז די גע;עריעאפטרעכע אויסגאבע פין די זיטורנארן װערט, צוריב ב־אטעריערע שװעריקײטן, אפנע־ יסטערט. נעטט ער איבער ד• אױסנאבע אינגאנצן ארײן. ײאם סיאיז ישװער פאר א נעזעדטאפטרעכער ארנאניזאעיע, איז נייטט יעװער פאר דעס ײירנער עקיטן באסטאטסקי. כיװארט נאר ײערן וױסן; װו נעטט עס אט דער באסטאטסיוי אזוי פיר נאכט־יטעהן פאר ארע זיינע פארצװ״נטע ארבעטך קינדעד־ ריטעראטור און רערנביכער און פארקראד־זאטרוננען און — אזיט ביז זיין דער ״ייד״טיםטיטער נעװיסן״ פון ק״ק ײירנע, אז טאטער פאי״עפרײט זיך, רטיער א קראננ, אז די אדער יענע יידייצע ניט־ נאזיע הארט ב״ אריבערנ״ן אויך פוירייט, קוטט ער נרייך טיט ״א ברױו אין רעראקציע״ ןאין ײירנער ״ײאג״) טיט אן אריארס... ׳ע. באסטאטסקי האט א באזונדער ריבע צו ״רעטענ״ען״ ןער איז, דאכט זיך, א פיאנעד או•■־ דעש געביט פון זאטרען פארקס־ רעטעני׳טןן, עד איז אי״ן, ט־ט ז״ן אוטנעהויערן פר״ס, א יעטיק ר ע ט ע נ ׳ט ׳ע. באסטאטסקי, ז״ט פותר אזא רעטענ״צ: װו נעטט איר צ״ט פאר ארע אײערע אוטצ״ריקע ארבעטן׳. א באזונדער קאפיטיר אין באסטאטסקים עקיצנות און רעטע־ גי׳ע־פריים זענען די ״נרינינקע בויטערעך״, ײאס ער ניט איצט אדוים אביסר װ״ט איצט טטקוס-הטע׳טה, באקוס איך ד• טעג צונעיטיקט א יאר־נאנג פון די ״בויטערעך״ באקאן זיך טיט זייער אינהארט און זע, װיפיר טי ם באסטאטסקי האט אין זיי ארייננער״נט. װי טיט קריינע טיטירען און ביי טעכנ״עע יעוועריקייטן האט א ייד אן עקיען ײוידעראטאא װ• אין ז״נע נעזאטרטיע פאיקם-טעיעװת) ״פון ײאנט נעצאפט װ״ן״ און אװעקנעיעטערט אן אויסנאבע, ײאס האט זיך כרר נ״עט צו יעעטען פאר ענרעכע אויסנאבן אין טערב־א״ראפע און נאך דערײיס איך זיך: רי ״נרינינקע בויטערעך״ האבן יעוין אויסנעהאיטן ד ר י ־ א ־ אין טירעטן איצטי אריין אין זייער פערטן יאר;א־ א טענטיע, װאס האט אן אנוננ ײעגן די נעװארט־יקע יעװעדיק״טין ב״ אונז פאר אזא ספעציערער אויםנאבע, קען פאר■ יעט״ן די בא־״טוננ פון אזערכע ״•טױן דר״ יאר אויםנעהארטן״. א־ז א״ך נאר וו״ניקץ זאגט עד אונז אז איז רעװ״ז נוטער ״נרינ־נקע בױטערעדי■ אויד א נייע ביעורה-. ער גיט אר״ש ײירער דעסץוננט־ז׳עורנאר ,הבר■־; און אז ׳ע באסטאטםק• זאנט צו, טענט איד איס נרויבזי כיװיר פאריטעײ־נז זיד פלי! ני״דיז ר.אהיי£עז, אז א ל ״ן א'* באסטאטסקיס ארבעט, איז א ז א פ נ י ט ד אז איז ז״נע רערנבירי-ז־ איז קיידיער-ייטעראטור ןיװענז ז״ז פארקראריסטי׳עער ארבזײ• ד.י״ איד נייעט אורטיירן) זענען ק״ז פערערן נ״עטא אװדאי זענעז ־א פערערז איז אפט נאנץ װיכטיקע און װאניקע. ארעי אױנאנצן אן פערעיז ןאיז טערצארן קעז זיין נאר דער־ יענייעי. װאס האט א״ן נרייסז. אוטפאסנדיקן פערעױ ב״ ײעטען סיפערט אדבעט צו יע באסטאטסקיס יעבח טוז טעז זאנז: הנה ער פארנעדיז זיד טיט א סד נעביטז. געהערט ער נ״זזט צו־ דונ יפו; יר־ךײידעי■ ײאס װארפז זיר אױ־ פ א ר׳ע ״ ד נ א.ר ט ק ס ט ע נעבייזי ארע ־אסטאטסקיס נעביטן זענען פון א ײ ן א ר ט. ארע זענען יעאפערי- ׳עע אניעטרעננוננעז נ״עז איז א ״ ז רירייוננ ׳ע. באסטאטסק• איז איז ז״נע ארבעטז א רעדער. און האט פאד זיד כסדד נאר דאי י ד י ׳ע ע ק י נ ־ אפירו ז״ן פארקראריסטי׳עע אריזײ• ־ארװענדט ער איז זייז יעיע־״ע-־עיציער״עער ארבעט. אפירי ױ;וצט ער אוים רטובת דעס יי־י׳ע; קינד כ אויב איז ׳ע באםטאטסקיס ארבעט איז פאראז טאזאיק איז זי אבער טער א קײאנטיטאטיװע ווי א קוואריטאטױויע און דאס איז װירער א טערה אין דער נ״עט-גרויסער נרופע פיז אונזערע קורטור־עק׳עניס נעהערט אים, ־ע באסטאטסקין, א״נער פון רי װיכטיקע פרעצערי ש. בזזםםאםסקי סיאיז ב״ אונז אטאר, כירעבן, אזא ־יספראפאדץ פאראן, אז זי פא־װונרערט פון א״ן ז״ט א טרוט״טעריי ״אין איע גאםן צו ד■ טאס; ׳, א•; י•; ךער אנדערער ז״ט אזא — באיע״דנק״ט, אזא ״עטירק״ט, אן אטתע ״דטטה רקהי; פונקט װי סיאיז אפט ׳עטארק-איבערטריבן ד• טרוט״טער״, אז סיגרירצט אזיע אין די אויער;, אזוי איז אויך אפט אוטפאריעטענדרעך, אוטבא־עבטיקט, אוטדעדראזרעך רי ״עטיר- קײט ןלןריבערגײן טיט *כטיל־״עװי״גן. ~*<ןכ נ״כט״באכיערקן. טיר ־אבן א•; אינזער טאדערנער הולטור־אדבעט האנט־ביי־ האנט טיט די *ערײערכ. טיט די כרעררײ רעהראטאטארה און ״אױט*' ׳עפרעכער״ — א קריינע נרופע נסתר־ס. ריוניקעס, װאס זיי אריין טוען ז״ער ארבעט אין דער ״עטיי באיע״דן, אבער טיט ברען. טיט עקיענ־ת, און רער עורס ארוס באטע־קט ז״ נ״עט. טיןרט ז״ װ״ניק אייס נייעט נאר פעטע. נאר אפירי טאנערע ״עריות״. און ד• באר״טוננ פון אט די נ״עט-באטערקטע, פאר־עוױנענע, עקיענות־יקע ׳עטיר־א־בעטעד פאר אינזער קורטור, איז רײקא נאד- גאי א היפיעע. סיװירט זיך אטאר זיך רעבטפארטיקן פאר ז״ און א זאג-טון ו״ דעס ארט;, נוטן, אויפריבטיקן פערז: ״נעזונט זארן זיין די הענט ט־ט טאזאריעסךי אונזערע נוטע, פרוכטבארע הארעפאיעניקעס, די פיר־פיצ גוטס ברענ־ גענ־יקע ״עטירע בויער די עקיענ יס ב״ אונזן — אזא נוטער עק״ען ב״ אונז איז ־ע ב א ס ט א ט ס ק פון װירנע כיזאג עס נ״עט ריעס טריצה אין נ״עט ריעס ברויזעי ראיעי־ תיבות־יעפירעריי: װען איך זע אטאר ז״ן פא־קי־צטע אינטעריעריפט ״•ע ב.״ אינטער א רו־ך איס נעפ־נענעס און א״סנעכאריעטן און ״עפעטע־ אונזעדע קינרעי צוגעטראגענעס פארקראר-טאטעדיאי דער״עפיר א־ך פא־ זיך אט ד• דאז־קע פאדקירצטע אונטעריער־פט: ״״עט״רע־ בויער״ סיװארנערן זיך ביי אונז נייעט־א״פגעזאטרטע א־צרות פון פארקס־קיוג״עאפט — נ״ט ארוס אט ־עי ״ע. באסטאטסקי און זאטיט א•; זאטרט, זאטי^ט און פא־עפנטיעכט, פאדעפנטי״עבט און אין ז״ן עק״ענות האט געב־אבט ־ערצו. אז פון א״טארידאק- טי״ען, ־•יז־ײבהאבערי״ען פאקיאד־זאטיע־ איז נעװאין אזא א״נעך װאס אן זי־נע ארבעטן קענעז זיך נ״עט באג״ן ק״ן ספעציאריסט;, ע־ האט נ״עט פייער זיך באװא־נט ־ ײ' סיטוען ב״ אונז אנדערע ט־ט ״הסבטית הנאוניס״ און ער״עט נאברעס צונעטיראטן צו ז״ן ארבעט :אד פא־קע.־ט: אפ־יער געטור און אויסנעטון אז אדבעט. א״ ער׳עט ״עפעטער באקוטען ״הסכטית״ פון אן ארפדע־ יאנדו• א א א טעניעיע האט רעי־זען, סיבויט זיף א ״ד•.״•• .״•ר או; ק״; יערנ- ביבע־ זענען ני״עטא. האט ער נענוטעז ״עאפן רערנביכער• איינעס נאבז אנדערז. ר,״ט קראםן און יעטופעס ציני נאך ציגר. טעטאדי״ע און טיט א היצבו;: סיזארן װאס װ״ניקער ״״פאיטז פאיברײבן. א טענט׳יע האט דעיזעך ני״עטא קיין ײ־״עע קינדער־ריטעיא־ טוך האט ע־ זיך :ייעט באננוננט טיט דעב. װאב א טך אנדערע טוע; אין דעס פיט: צינעבן נאך א , נעבעך״ צו ארע אנדע־ע בא־ דױערונגס־״נעבעבס״ אונזערע קינדעי פערט קינדער-ייטעדאט־ר האט עי־ א ר ״; נעניטען — רויט ז״נע בח.ית — ׳ע א פ; קינדער־ריטעדאטוך אין ט׳צ־ פון יארן: ביכערע נאך ביכערע, העפטר נאך העפטי — דעד טענט״ט האט ארי־ן, טיט איינענער אניצטרעננ־ננ און פיייס — א גאנצע קינרער־ביבריאטעק נעיטאפן פאר פיצרעןװקינדעך פאר ערטערע. פאד ױננט. װערט בא-;״ט דער ײדייעער קינדער־זיעודנאר ״נרינינקע כויטערעך״ — ײער ״.זטעיט־ זיך צו דער ארבעט רע־ עריעטעך וועד יספאנט זיך א״ז אר״ן און ציט אנדערע צו ױך■ — דער עק׳סן באסטאטסקי הױבס אן אדױכצדנײן דער ער״כטיער ײדי״כעד װגנה-זיכדרנאי