Literarishe bleter · 1929-07-12 · 28 (12.7.1929) · p. Seite 540

48?יסזדזןדי׳מע ב7סםסר נ*ם. 28 (211) זײם 40כ י רעיטיקז זײן קאראדארע.;אזיעע. דערפיז נע״ט זיך י״ די ז-ידעק־ ײאר; די אפהענטיקײט אגב• רעס קינסטרער־יעז עקםפעריניענט אי1 סײ י־ סטאד; דאס יססרעיז צי פ־עסעס טיט א נעזיכערטן נע־ יטעפטרעכז רערסאיג. דער אקטיאר ציט ארויס נעאס פיז טעאטער און ער טוז װירער ארײנציען נעאט. דער אנערקענטער ארטיסט טענהט — א•; א געװיסער טאם טיט רעכט -- אז ־אס פופאיקוס גײט צוריס איס אין טעאטער או; אויס ער נעטט נייסט קיין נדויסע פארדינסט גאזיסע, נעטט צו רער טעאטער־אונטערנעטער פ י ס ק א ט א ר: בײ די טאטיענטארע באדיננוננעז יצטיטט ראס נאר א׳ז א באנרענעצטער טאכ. אינדעראטת; װערט הײנט די הסנסה אויפגעפרעס; דידך רעס אויסערנעװײנרער־טײער; דירה־ גערט, ד• נאז־סעס פון רי סטאר;. ד• טעאטעד־יטטײער; או; נאך אזעאכע הוצאות, סעת פריער פאענט יטוין א דריטר פה א אויספאר- קו־פט טעאטער דעקז אאע היצאות, טוז טעז היינט קאאקואיר; טיט ררײ פעדטא. א•; טערב-טײא פיז סעראין סאקוטט טע; נייסט צי רינ־ ניקער פון ס״סז־וח״ ביז ססססו^ טארק א כען ק״ן טעאײער פא' יא־ אחוצרעס איז עס פארבונד; טיט אפואע אנדערע הוצאות, צווייט; ז״ באטרעפמ דער באויזער דירה־יסטײער <״א>.40 טארק. סיז ו״״יזו,־. טא׳־ק. נאך ט״ערעד װערט דאס טעאײער צוייסז ,פאסעק״, א ה ע ר ננ: יא, ראס טוז ה״נט אויך ראס פוסאיקוס האט סטאח איז נעטער אז די ץיל האהיר דיר אנבאדביד א; אײנענעם דעכ אבא־אט אר־ ײנ;: איי א י ה ע א־ר צקײב/ הנס אט די דרײ״ דעס סטאי •קעד דאכ נײע פ * ס ק א ט א ר: די סוטעס, װאס װער; יעדעס טאר סאצארט ס״ס איסערנעטען א טעאטער דורך א נ״עס פאכטער, װעד; אריסער־ נעװארפ; ׳סטענריק אויפ; אעצט; פאכטער. דאס ג״ט אזוי װײט, אז הײנטיק; טאנ קאסט רירה־נעאט סווס.ן־. טארק א; אװנט, דאס הײסט העכער א טיאיאז א יאר ציאיב רעס האאט זיך ־עד אונטער- ט ק״; דדײסטק״ט א־יפצובויע; פיסקאטאר, האט נייעט נעהאט האט זיך דװקא נעקאנט סאנ״ז אי פיסקאטיא־ דאס יעטיטט ט״אװ״ז איך קא; נייטט אויז אאע געסיט; עקספעדיטענטיר;, פונרעסטװענ; סאטראסט א־ך רעס אויפסו• פו; א; אנסאטסא פאר א״נעס פו; די װיכטיקסטע ציאן— ני״סט פאר רעס ע׳־יניטז — פון ט״ז טעאטער איז עטאעכע יאר אױס האיל איך צו האבז א פאטיהז אנסאטבי א י ה ע ר נ ג: אנסאטבא־יספיי טיט ױננע אקטיארן האט נעהאט א יסטא־קז ערפאאנ אה .,רעװאיטע אי; ערציוננ־הויז*) אוז ר• א־טיסטז זענעז ראי נעקוטעז ציס נרעסט; ט״י פו; אייך זעט אי־ עס װאאט ז״עד גוט נעגאננעז פ י ס ק א ט א ־ איז רעס פאי האבן זיך גאיקאעך צונויפנע־ ט׳־אביז סיוזיסעט או; אויפפירונג. פונדעסטװענ; איז פארא; א ר״פ־ ק״ט פון אקטיא־ וואס יאזט זיך ני״סט פארסייט; באויז רורך טעטפע׳־אטענט א־ז ױננט. ראס אוטנאיק איז, װאס דעיי סטאר װערט צי ט״עי באצאיט דורך דעס איידט ראס נעיסעפט אבער נ״סמ ־'1ר סיסאי איז נייסט דער דירעקטאר האסז א רעסט. צואיס יעס ״נע״סעפט״ צי פארס״גז רי ק־נסטאעדייסע קאנסעקװענץ א י ה ע ר נ ג: װאס װיאט אי־ ־ע;, פיסקאטארי.׳ ד• ראזיקע דידעקטאי;. .־עזיסיסע׳־;, איטיסט; האאט; ־אס ני״סט פאי סאדאק־ טעראאז. ראס איז ז״ער קונסט. פ ינראטאך גוט, אזוי װי ס״רע, נעיסעפט או; קונסט, זענע;, װ• עס װייזט אויס געקניפט או; נעבונד;, רארר טעז דע,ס ה״נטיק; טצס אװי א׳־וס סאצייכענע;: א״ננטיעך װאיט סאראיפט פ״ ״נע״סעפט״ נאר אזוי פיא יסטעקז אי; טעאטער, װיפא עס א״ נויטיק צו טאי; ״קונסט״, סעת אינדעראטתן װערט אזוי װ״ניק ״קונסט״ אר״ננעא״נט, וויפי עס איז סאויז נויטיק, צי טאי; א גרעסעי נעיסעפט א י ה ע ר י נ ג: און א־ך ט״ז, אז די אעצטע קאנסעקװעניז אי; קונסט ביעננט אויך יעס נעיסעפטאעכ; דערפאאג. אויס ד• עקא־ נאט״סע יםודות פון טעאטער זענע; יסו־ז אזוי יסװעד, װ• ׳סיעקאעך איז רא; די צענזור, וואס הויבט אויך א•; דער אעצטער צ״ט װירער רעס קאפ. זי ״.יטערט ראס ריזיקיר; טצר רעס טעאטע־־אנפירער רי רר״סטק״ט פו; ארטיםט צו יספיא; ריז־קאנטע ראאז, רי אינ־ ײ נונז. 21. דעי־דאנטן אי*ב (* רירסנעפירט — ר• נ״ע פא׳־ס פו; רער בירנעראעבער ־ראטע, ער האט נעאערנט און א־יסגעפונע• רעס פאייט״ס; סיוזיסעט איז דעי רראטע, ע־ קאט באהאנראט אקטיעאע טעטעס, װ• צ ב ר־ ייר;־ פ־אגע: ״נת; ההסס״, ״רי ״ד;״ א. א װ. נאך ה״נט װי׳־קז ־• פ׳-א־ באעטע;, װאס זענעז נעװעז סיסעתס אקטועא. אויפרירנדיק, א״ס זיי װעי; פא׳־נעיסטעיט ׳־יסטיק או; זאסדעך. אױזעריננ א־ז טאקע יסאעסט, װאס נ״סט נעקוקט רערוי־־ ױער; ד■ קאאסיקער איץ װירער א־ז איץ טע־ נעיספיאט א•; פאי- פעאיסטער פארס פ ״ ס ק א ט א -: ד• קאאסיקער יא; טע; ה״נט "״ײז נ״סט אפט״א; פ•; רעס צ״ט־ארע־ טענרענץ-טעאטע־ קאאכיקער אין טעאטע־ האיט נאך אנדערע ססות. פ ס ק א ט א ■־: ׳א או;, איי־ע־ ני־סט עסטעט״סע, נאר אויך יי עקאנאט״סע יסורוה קוטע; א•; סאט־אסט איוזעריננ טיר טוז; זיך ע׳־״״יט אויסאעדנע; ־עס איר־ ס־ת פ•; טעאטעי פ י ס ק א ט א ־ אט יאס טאקע יערנט טע; זיך ק״נטאא נ״סט א״ס אחיץ יעס העאפט עס אפיאו נ״צט א סך, װען טעז אע׳־נט זיך עס אויס רע־ עיקר איז רעי רע׳־פאאנ, סעז נאויסט סא־־ז א•; רע־פאאג;. אי; פיניעסטװעג; א־ז טע; פארװוניערט א־- בע־ ־עד; רע־פאאנ, אבער פינקט אזוי א־בער יעד; דורספאי א ה ע ר * נ נ: רערטיט װיאט א־ר זאג;, אז ראס קאפיטי ״סוח׳־״סע פירוננ סיז טעאטע־״ ברענגט םױרפ־יז; נ״סט נאר ־עס ר״נעס ק־נסטאע־, נא־ נאך טער יעס קאאר או; ניסטעי; ט־אסטנ־ ר־קן סיח׳־ פ ־ ס ק א ט א ־ ־א ־אס איז ראס אינטערעסאנטע יאס נעצייג פון א טאיער א ־•ר״בע־ א־ז פערע׳- פענו טוזן זיך אסע־ ־עכענעז ס״ אינזערע סװנות ט־ט ראס פא׳־נעס; אסעי ״סטענריק רי הער; הר־ט״קעי .א־זזע׳־יננ רא׳ס האט נ״סט צו רי ק׳־יט א; א״ד. ־• —עהטאר; פיסקאטאה אטה אק אפט זאנט טע;, א־ז נ״סט נעװע;. רע־ פ״׳־האננ פאיט פא־ט. אסעי פריעי איסע־ תער א־הע־יננ. ט־ז טע; איב אױיפצ־עז א ה ע ־ י נ נ: װאס נ״ט ־אס אי רי קייטיקער׳.׳ יס־יריק זעגע; ר־ נעזעייסאפטיעסע סאר־ננונגע־, װאס האס; רעריאזט, אז פון קויט זאי װע׳־; נעיסעפט פ־דהאטא־ ־א א•; פא־ט סר״סט ר• גי״יוננ קאסע־ ־אפא־ט או; קונסט-פ־א־והט נ״סט א״פנעיעזט. װע; עס הויסט זיך אוץ א־; א־ונט ר• פ״-האננ, איז איערער סי־ק^ װאס פאיט פ׳•; יעס טעאטע־-—עקניא־ ה״סט זיך א־ז טיס־ פו; •אי־ ט״זנטער טער טא' ־יער פ״־האננ. נא־ אויפי סאפעי פו; קאפ־טאי, וואס טוז ט־אגן פ־אצענטע־ איז פ■; אפא׳־אט. װאס טוז פונקציאנ•־; א•; בערא•; אי״ז יוא׳־טז ה־נ־ע׳־טע־ טויזנטעי רייר־קע יסטיר;, װאס יעי פ—ז ז״עיעי װעיט פ־יעי אויסנע־עסנט או; ס״ ארע אוט- ״סטענר; טיז ־עיכ־־יסט װע-. אז עטיץ. װעטעז טע; האט ק״נטאי נ״סט געזעז או; כיע; װעט נעװיס קי־נטאי נ״סט זעע;. זאיי קוטע; א•; זיך אנ—ע׳־זעצז אװ•־ ז״ פאר ר• ראװקע סאצארטע אדעי נ״סט-סאצאיטי׳ן יסטולז טרעט; איװס באטאייאנע; פארויס־סאצאי־ טע אקט־א־; װאס ר• נאזיסע פ,־; א •ער; א״נעב סאט־עפט פ־ז ו״>וו.׳״• סיז 2 טארק אז אײנט א ה ע ר נ ג: טיט אסעי א ט־אסט. אז אזא רעטפס״ סא־ ייטט פא־ א קאטי 1X10 סוון רארא־ פיסקאטאך א פאיס א־; א ס־טסאר פא־ רעס סאא־ ט״ס-אנא־ס״סן צ־נו־פיסטער פו; אונזע־ נעזעריסאפט סכײ סא־ זונדע־ס נ׳־ו־ס א־ז רע־ טהיך ס״ טענטיס;, װאס פאינעניע; ״ך ט־ט א קאיעקטיװ; האנטװע׳־ק, ס־ריד; א קינסטרע־״סע א״נה־ייז א־; א״נצ״טיק זענעז פאיאז ס־י;״ ־- ערנסטע עקאנאט״סע ס׳ה־ר־ת. װאס קאנע; נא׳־ געטארט ז־־ן איהער־נ; אפ־יו ר־ קיאס״סע פ־עסע א־ז געװארז ה־־נט א יסיאסט־פערר פא־; קאנק.ירענץ־קאכ״= צװייס; ־י ״סטא־;״. ד• אה׳־ױת רערפא־ ט־אנט נ״סט סרוװ ר• נאװה פון א״נצינע אק- טיאיז. נאר אויך ר• עקאנאט״סע סאױנגוננעז פו; ה־־נטיק; טעא־ טער רער סטאר טװ יסו•; צוא־ס דעב האס; רערפאינ, סד• צו בא־ :יעסנז