Literarishe bleter · 1929-06-28 · 26 (28.6.1929) · p. Seite 498

ל'סער>)ר'שט ב7טסטר גום. 26 (269) ל י י ע נ ט * (צן דער פםרבא?א;י1 פךן?ײענען א[ן?ײענער) און האנדלט זיך עפ װעגן נ א נ צ ן ז א ׳ן (ז״ן ערשטן טײצ), װאלט ער זיך ר.*רטייקט אויף אזא אופ;: ״װער פיינעלע-איטטדאי איז געװען, האט זיך ניך ארויסנע- װיזן״. ״װעד פ״נערע-איםכיראי געװען — ער׳עטער טייל, איינדרוקם- אינטענסױוקייט — 1 ״איז און ״האמ זיך״ — צװ״מער טייר, א״נדרוקם-אינטענ- סױוק״ט — ס ״ניך ארויסנעװיזן״ — דריטער טייל, א־ינדרוקס-א־נטענסױו- קייט — 2 2) װ־ ז׳םע שטעלט זיך פאר דער צוזאטענגעבונדענער און געק״טרטעד אלנעטיינער איינדרוק, ײי אזוי בינדן זיך צװישן זיך צוזאטען די אלע איר״ארי׳טע רעשטלעך פון רעאר-פארשוװנ- דענע ט״ר-א״נדרוקן טיט די אנהויבן פון די רעאר ינאך אוממיטיר- באר-װירקנדיקע איינדריקן? פאלגנדיקע גראפישע סכעמע גיט אויך דעם אן ענטפער; א״(זחק1- *.״גדריק,נ ״״ ײק *>. 033 / ״1* יו יי׳ן?י/ עד/ אײגדרוק #1 9ינז^י ייזיע ז•*/ *י<ט9<פױיק**^ דעזילטאט פ(ן פײ ,123 פ^פכש״ \2%*1+£ו\ ׳נילזו■ םיהייםט•; אין טאםענט פון דער פארבינדונג צװישן די באזונדערע טייל-א״נדריקן, װאם איז, באטת, א פארבינדוננ פון לעצטן (׳םטארקסטן) נריד פון םארג״ענד־קן טײר-איינדרוק, כיט דעם ערשטן נליד פון נאכנ״ענדיקן ט״ר-אייגדרוק, קומט ממירא פאר אן א י ב ע ר װ ע ר ט ו נ נ פון די אלע פריערדיקע אינטענסױו- ק״ט-נראדן פון די איינצהנע גיידער אין די טייר-איינדריקן, און בפירו׳ש אזא איבערװערטוננ, װאס רנבי די איינצלנע גרידער בא- ד״ט זי א דענראדירוננ, אבער לנבי דעם רעזולטאט פון רער צו- זאטענבינדוננ צװישן די איינדריקן, רנבי דעם ארנעמײנעם איינדרוק בארייט זי, פארקערט, א פאר׳טטארקוננ. אזוי װערט פון םריערריקן ״1״ (אין טייר-איינדרוק: ״נ״)—ס, פון פריערדיקן ״2" <אין איינענעד ט״ר-איינדרוק)—1/2 1, אבער דער ״1״ םון טייר- אי-נדרוק ״ב״ װערט דערפאר פארנרעסערט ביז צו ״1/2 2". צװיי זאכן מוזן דערביי אונטערנעשטראכן װערן: 1> אז די אלע אנגענעבענע ציפער-פארצ״כענוננען פון דער א״נדרוקס-אינטענםױוקײט איז נאר א רעראטיװע. בפרט; דער ,,״״ פון דעם מ־טרםטן גריד אין יעדן טייר-איינדרוק אױ פאקטיש ני־עט קיין נול, נאד א בא׳עטיטטער עטװאם. 2) או נייעט ביי א ר ע לייענער קומט פאר די פארטיירוננ פון דער אײנדרוקס-אינטענםױוקייט טצד די איינצמע גרידער פון די טייר־איינדריקן א־ן ׳נמענדיק ז ע ר ב י ק ן ם ד ר. דער אנ- געװיזענער סדר איז נאר א רפי-ערכדיקער, פלויז א דורכשניטרעכער, און יעדער איינצרנעי־ ר״ענער קען ז״ן און א־ז אין דעם פרט, אין הםכם טיט ז״נע אינריװידועלע פםיכא-פיזישע א״גנארטן, א טיענה הסדר: דער טייר, װאס איז ב״ איינעם ״1״, קען ביים צװ״טן זיין ״2״ און פארקערט, װאם סיאיז נונע דער רעראטױוקײט פון ״ט״, קען טען אין דעם זיך איבערצ״גן, צװייסן אנדער;, אויך פון דעם, ײאס ביי א טערערער איבעדחזדונג פון רייענען א״ן-און- רעטזערביקן טעקםט, הויבט-אן בא׳עיינפעררעך בולט צו װירקן אויך יענער גליד פון ט״ר-אײנדרוק, װאם האט פריער װי איננאנצן נישט 9 ןײם 498 ד׳־ר י ׳ם ר א? 311'ן ע ר?ין ו ו י מ ע ןן (כוף) גראפ״ע װארטן פ״רע פדאצעםן געקענט פאר׳עטערן װערן אזוי; 1) ר־ קראם־פ־צירונג פון אויפנעטוננס א י נט ענ ס י ײק ״יט ב א ״עדן ט ״ ר־ איינדרוק. ר א ״ נ ר ר ו ק ן ר י ' ט ז ״ ע ר ע ט י• ר זו׳זװ ״נז-דויו,(׳" ״יייײייו.^' 'ײייײ 5י) י״ ייי״ינו־יני גון די״ נז״רן1^3 ■דןודז ךד]ו7)₪ ־ז־]] ג ן ן־ז־וו׳־וךד־ 1>*וו *"י״ומןע■״״־ #9ר1יגדן /ױיעזןײו י׳־ײן *'***)01 י־ יי״לן 1*ין ) ךה. ־עדעד איינדרוק ט״למ זיך, לויט דער אינטענסױוקײט פון זיין אויפגענוטען װערן דורך רעם לייענער (און אין קינא: דורך דעם זעערן אויח דדײ טיירן. פון װערכע דער עריעטער טײר (דעד אנהו־ב פון איינדרוקן יעאפט א פאזיטױון א״נדרוק, אבער א פ־ר ׳עװאכעדן /צוריב אנ־עױירעכק״ט א הארבס פון דריטן טײר, רי טאי טעטאטייעע פארצייכנוננ איז רא אבעך פאדיעטײט זיך, נישט ק״ן נענויען פון דר־טן טייר, װערכער איז אוטעטוס רער עיקר דעד אקצענט פון ג א נ צ; א״נדרוק אלם אזערכ;, און דער צװייטער ט־יר, דער טיטלפטעך איז רער ׳עוואבסטער, זיין א״נדדוקס-קראפט י־אזט זיך במעט װי גאדנייעט אנזע;. פאיבינרן פארבינדן זיך צװי׳עין זיך נאר די צװ״ הױפט-טײר;.- -ער עריעטער ,רער ׳עװאבעדערן ט־ט דעם דר־טן (דעם ׳עטארקערןו. ד.-;ג, ז״ןידאיע ב״ ל־ער פארבינרונג איז בכר-איפן נאענט צו נייט־א־, ער ווירקט ז״ער וו״ניק כ״ט ז״ן געװיבט א״■־ רער וואג־ יעאר פון נעיעאפענעם ט״ר-איינדרוק. נעטען ט־ר ראב געיאנטע או־ף א קאנקרעטן ב־״עפיר: דער ל׳־ענער האט פא־ זיך א זאע: ״װעד פ־יגערע-א׳עטדא• איז נעװען — האט זיך ג־ך ארויםגעװ־ז; און או־ף אזא ײונדעררעכן אופ;, אז סיא־ז כראי צו דער־צײר;״. ןיערום-ער־כם, ״פונם יאד־ד״ , ער׳ע־טער ט־־ר, ,■׳ן-טער קאפ־טל). האנדרט ז־ך עס װענן רער באקוטענער װ־- זוערער א״נדרוקס-קראפט א־ן די -אטען פון א־ינצרנע װערטעד ןפ־ן די װערטעך ײאס װערן ׳עוין ־א אויפנענוטען אוטטיטרבאד פיז רי־ענעך און נ־יעט ארע װערטער װערן דאך אװפגענוטען), א־ז נ״עט דאס נ א נ צ ע װאדט. טיט אלע ז״נע אותװת, װערט נר״ך ט־ט דער זערביקער אינטענס־װק״ט או־פגענוטע;, נאר טער ני׳עט, יי־ טי־רן ז־־נע ןאיתױתן. פון װארט ״ײער״, רט׳עך ײערן או־פנע- נ־טען טיט א גע־ו־סע־ בירטקיימ נאד דער אנהויב; ״װ״ און דער הוף ״ר״ ןדעדבי־ ״וו״ א סך יעװאכעך ווייניקער בורט. ווי ״ר״). דאקעגן ״ע״ ןוו־ בכרר ר־ װאקארן פון א װארטן װערט כטעט אינגאנצן װי נ ־ ׳ע ט א־יפנענוטע;. טיר װארטן אין אט דעם װארט נעקענט, אויט אינזער אננעװ־זענער גראפייעער פארט״רונג, די בא- זונדערע טײרן פאריעטערן אזוי: וז ־דאס װארט לי׳ייט ז״־נע ז׳ומױמ) *ויפנעמזנגס־ אעטצגסיײק״ס