Literarishe bleter · 1929-06-28 · 26 (28.6.1929) · p. Seite 496

?'םםר8ר'שט ב?עםער זוכ. 26 ( 26) * זײם 496 די היגע דײט׳טע פרעםע וױיזט ארוים גמים פאר״נטערעסי- רוננ דעב יזאנגרעס פון די פע״ן-קאובן און אױך דער באסײאיקוננ פון דער יידי׳בער איטעראטור אין דעם קאננרעם. נעכט;, ׳טבת, א־ז אפנעהארטן;עװארן א באראטונג פון דער נאנצער ײדי׳פער דעיעגאציע צוזאטען כויט דער װינער יידי׳פער גרופע און סיזענען דערװעקס נעװארן א רײ פראנן, װאס האבן א ׳טײכות צום קאננרעפ. אין רי דעבאסן א־ז אנגעװיזן נעװארן אוי־ רער אויםערסמ-׳פװערער דאגע. אין וועצכער סיקומט אוים צו פ־רן ד־ ״די־צע קודטור-ארבעס אין א רי־ יענדער רער יידי׳טער ׳פריפט- ־בסעיער, האבן אדע א־יננעפונען, מוז ייך ׳בסעין אין קאמך. מוז מ־טהעדפן מיט זיין אויטאריסעט אויסצוקעמפן בעםערע, נינםטיקע- ־ע בא־ינגוננען פאר דעם װוקם פון דעב יידי׳פן עאפן . ווין, 23■ ױני. פאר די דעיענאסן זענען רעזערװירס כאדאנען אין צימערן אין רי בעכטע האסעין. םיװעין ז־י; א רי• אויפנאמען און סיװערן א־יננעארדנט פעכט-פאר־כסעדונגען און אויכפדונן צו באקענען ז־ך מיט די מערקװידדיר־יט; פון רער ׳עטאס װין און איר כביבה כיהאס ז־ך דא נעיעאפן דורך ד• װינער מיסנדידער פון 'ידי׳ען פע״ן-קדוב אן אויפנאם-קאמיסעט פא־ רי ײדי׳צע אנטיידנעמעד אין קאנגרעכ אין דעם קאמיטעס נייען ארי•;; מיטה גראס, ר״־ מ. כמיעדניצקי. א מ. פוקס, ד״ר רודאיי־ ניאנץ, ד״ר י. װאדדמא;, ד״ר דדד טויבעכ, ד״ר ז. פ. פינקעד׳עס״ן, ־צ־ק ״יד״ע־, מענדד זיננעד א אנד ד■ מיסגדידער פון קאמיסעס האבן באנעננס ד• דעיענאטן ב״ם בא;, פידן ז״ כפעציעד א־ן ד• ייד״סע אינכסיסוציעכ א.־ן עכ װערס נענר״ט א ספעציעדער פר־מארג;, זונטיק, ־עם ס3-טן ױני. ד״ר ם י כ א? 77 ײ כ ע ר ט װאס דארף מען טרן פאר ארנזער ל־־־יטערארישער ױג׳נט ׳כסער צו דרוקן זיך אין די ״< י.״ אזן פאר אד ע ״יענע״ יטזין אינ- נאנצן ני׳סט קיין אפהאיט צו אינטערעפירן זיך מיט זיי. אבער װו מען קאן, דערדאננט מען די ״ל ב.״ א ׳טטאך. די אײנענע מע׳טה: אזא טבע ביי אונז. אויך קיין זאמדביכער פאד ציטעראטור באװייזן זיך ני׳סס אויפן ב־כער-מאדק. די פרױואטע פארצענער און די נעזעד׳סאפטיעכע פארדאנן װ״זן נייסס ארויס קיין יסום אינסערעם פאר אזעדכע פוב־ דיקאציעפ און די התחיה פון רער אמאדיקער בעדעסריסטן-פאר- א״ניקונג ביים װארשעװעד ייטעראטן-פאד״;, װאפ האט ארויפ- געדאזן צװיי נרויסע זאפלוננען: ,*װאר׳סעװער אימאנאך״, ״װאר- ׳סעװער ׳סריפסן״ — איז אויך איבערנעריפן נעװארןי בדייבט די איינציקע פארם פון פובדיקאציע דאפ בוך. דא, פאר׳סטיימ זיך, איז דעד ״וננער ׳סרייבער בפירו׳ט באעװיהט ער׳ססנס, קדעקס ני־סס ז״ן יסאפונג אויױ א בוך. אמאד אפידו ני׳סס אין כמות, ׳ססענדיק ני׳סט אין איכות. און פעדערט זיך א ױננער ׳סרייבער אדויסצודאזן א בוך און האט נאך אזא צו-פרי נעבוירן בוך דאס אומנדיק צוצוציען די אויפמערקזאמק״ט פון א װייניק- פא־אנסװארטדעכער קרימיק — װערס דער מהבר איננאנצן צע- מייסט און האדמ זיך פון א־צס דהבא פאר א גרוד בי׳סראי (ענין עוזר װאר׳סאװםקי, װעמענס עריסטידיננ — אן ארבעס פון א טאדענ- סירסן דעבױטאנס—עפ האבן אין איין און רעמזעדבן טאג פינױ ציי- טוננען פאנאנרערנעבדאזן פאר א געניאד װערק.) צװייטנס, רעכנט ז־ך ב״ם אדויםנעבן א בוך דער פארדענער — װעד ער זאד ני׳סט ז״ן — יסטארק מיטן נאמען פון מחבר. בײ די זעדבע הוצאות איז ער ־סטענדיק נר״ט ארויםצוגעבן א בוך פון א באװוםטן יסרײבעו— אפידו א ׳סװאכערפ — װי פון א נייעם ׳סרייבער—אפידו א ׳סטאר- קערפ, — האדסנריק, אז דער קונה פון בוך איז אויך גיכער א בעדן אויױ אן ארטיקד פון א ״פירמע״. און דריטנם, האבן אונזערע פאר- ראגן אפימ ד■ בעכטע ני׳סס קיין רעדאקציאנעדן אפאראט, אן װעדכן א היינטיקעד פארדאנ — װי קדיין ער זאד ני׳סט זײן — קאן בכדד נ״סס נעמאאט זיי;. מיר דארפן ני׳סט גדייך פאדערן, אז א יירי׳סער פאראאג זאר האבן, װי יעדער ערנםטער דייס׳סער אדער פראנצויזייסער, א רע- דאקציע-אנפירער מיט א ׳סטאב דעקמארן, װאס ד״ענען אדער קוקן דורך דפחות רי צוגעיסיקטע מאנופקריפס;. מיר זענען בטבע א סך באיסיידענער אבער אפזאגן זיך פון דער פאדערונג אויף א ײ ן פאר- אנטװארטדעכן מענט״ס׳ קאנען מיר ני׳סט, װי אזוי זעס עס אויס אין דעראמתן בײ אונז? פון די צװייט,- די־יט- און פעדמ-ראנגיקע פארדאנן איננאנצן אפנערעדט דאמיר נעמען די פירנריקע יידי׳סע פארדאנן. אין איינעם איז דער רעדאק- סאר דער אנפירער פון פארדאנ, ער ׳סדיםט די אפמאכן מיט רי מחברים, ער פירס מיט ו״ פערזענדעך אונטערהאנרדוננען און אייננ- הענטיק די קארעםפאנדענץ, ער איז דער טעכני׳סער דורכפירער ביי א נרויסער צאד ביכער, ער איז אין ״נעבן-אמט״ דער רעדאקטאר עכ א־ז װידער נעװארן אביפר רעבעדיקער אין יאונזעד דיסע- רא־־יס װערסר. דאכ מאד האנרדס ז־ך נ״סס װענן ,נ״ע דיטערארי- ׳סע ״ריכסונגע;״, אפירו ני׳סס ײעגן פאדיסי׳סע ״״ססאנרפונקט;״. ראםמאר האבן אונזערע ״ױנגע״ אויפנעהו־בן א ויצעקױ דמאי דאזס מען ז״ נ״סס אד״ן אין היכד פון ריסעדאטורר דמאי זענען פאר ז״ סיר און טויער פא־יסראםן א, זיבן ׳סדעםע־ר און ד• ״אדטע״ האבן בארד נעענספערס: װער ראזס נ״סטן אדרבה וארדבה זאר ז־ך נאר באװייזן עמעץ מ־ס א ברעקד טארענט׳ א־ז מען א־ם מקרב, ררוקס מען איב און סאמעד סרעפס אמאר, אז מען היפערס איבעד א״נעם, איז רה דעיסן ביי ד״סנפ א־ז אויך נ״סס בעבער און װו א־ז ב״ אונז בכדד די מחיצהן װער איז ב״ אונז ״ארס״ או; װער ״ױננ״ר װי דאנג איז, מ״סס״נכנעזאנס, אז די ה״נסיקע ״ארטע״ זענען נעװען נאך ױננ, גאר ױננ, ממ״ס אין די ריסעראדי׳סע װינדערעתי ראכ איז עריסס דער אנהויב פון װיכוח ער װעס נאך אװעק װ״סער ד• ״ױנגע״ װערן ענספעק, און ד־ ״ארסע״ װערן װידער ענספע־;. און עב װעס אװעק א כדדה פון סענות און מענות, מען װעס ז־ך נוס אר״נזאנן, נרינסידעך אויכזידרען, ווי אונזער ׳ססייגער א־ז. און בדײבן װעט װ■ געװע;. װי ׳ססענדיק ביי אונז און אין אדע זאכן. װאדט אפיער ז״ן א ־ו׳סר, מען זאד זיך צוצוקן מימ אפענע או־ג;, אן ר״דניסאפס און כעס, צו דע־ דאנע, װאכ האט זיך גע- ׳סאפן אויפן ״דיסערארייסן מארק״. געװים זענען גערעכט די ױננע, אז ז״ האבן זיך נייסט װו צו דרוק;. ז״ פא־גע־ן נאר איין קדײניקייס: אז ראפ נעמדעכע איז מיט די ארסע. דער ערנכסערעד ׳סר״בער, װאכ האט פארענדיקט א נדעכע־ע דערצ״דונג אדער א פאעמע און חדיסט זי צו זען אן אפגעדרוקסע — דאכ איז ׳סוין די טבע פון א יע״ן ׳סר״בער — געפינט ני׳סס קײן א־מ פאר אידי נאך מיט א יאר צודיק האבן מיר פאדמאגס אזיס צװ״ ח־ד־ס-ז־סורנאק פאד דיסעראסור: ״ד• עפאכע״ און ״די ײדי׳סע ײעדס״. די עחססע האס געדעבט דרײ, די צװי־טע נ״ן חד־סיב, עכ ווארט נעװיפ זיין א־נסע־עםאנס צו באמיכטן די פיבות פון זייער אנטיסס״ן און פארג״ן. אבער נייסט דא איז דאכ ארט דערויױ. זינט די דאזיקע זיסורנאק זענען אונטערנענאנגען, ׳ספ״זט מען ׳טר״בער און דעזעד בדויז מיט ב׳סורות-טובות װעגן באנײען ארסע און ארו־כדאזן נ״ע זיסורנאדן. אבער מער װי הבסחות זעט מען דערװ״ד ני׳־סט קדענערע זאכן קאנען נאך נעפינען א תיקון אין רי ״דיטע- רארי׳סע ברעסער״. איז אבעד, ער׳ססנם, דאכ ארמ ׳ססארק באנרע- נעצסי צװ״טנפ, דיגס ׳סוין אין דער טכע פון א װאכן-צייסוננ, אז זי קאן נייסט ז״ן אזוי איבערקאייבערי״ס, װי א הוחס-זיסורנאד און, דריטנכ, קוקט מען פון פאריס״דענע זייטן צודיב פאר׳סיידענע טעמיפ מיס א קרום אויג אויף די ״ל ב.״ אמת, דאם דעצטע איז פאר איינצמע פענט׳סן פון יענע ״פאחס״דענע זייטן״ ני׳סט קיין