Literarishe bleter · 1929-06-28 · 26 (28.6.1929) · p. [Seite]

זעקסססר יץרנץננ פרײז 60 גר$שן פרײםיק 28 ׳ה.י 1929 ל־ביעראר־עזנז ףך,*ףףך ף— >דקוסםרידםע!—! ׳^ ' װאעשדיפמ פאר יליםעראמוד■■ פארידאג ^קדעעק^װאו־שיצ, טעאטנידאוןקונםט נ ח ם ן ע ײ ז י? /!7 ' ן אינטעדנאעיאנאלעד קאנגדעם פק די פען ־ קלובן באדינגוננען פאר זײער קויטור־עקזיסטענץ. די פע״ן-ב>זװענונג װעט דענ־אקראסיזידט װערן, זי װעס נװזן םון רײד אריבער צו ניעשיס, פון אבסטראקטע רעזאריציעם צו טנדעותדיקע טאט;. די קיענערע, יעװאבערע י־טעראטורן ניוזן און װערן די פע״ן־באװענוננ אויםנוצן פאר באפעםטיקן ז״ערע פאזיציעם, פאר פאר׳עטארקן זײער פראנט. ראס האט זיך נעיאזט פירן אויפ די יעצטע קאננרעםן, און ראס װעט דסתטא זיך יאזן הערן אויך אויפ רעס קאנגרעס. סיאיז קײן םפק ני׳טט, אז אויך דעס װענ װעט די פע״ן־בא- װעגונג טוזן גײ;. די א־נטערעקטועקע צוזאטענארבעט פון פעאקער און י!טובת רי פערקער איז ני׳עט נע׳טיקט, כי-זטן םאיז דא די אונ- טער׳טאצוננ און די אונטערדר־קונג םון די נאציאנארע ׳נאםונגען, פון די"נאציאנאיע יעפראכ;, פון די נאציאנאלע קורטורן םון פעיקער און װער נאך װי טיר, ״דן, יײדן דערפון אין א ריי יענדער, וװ טיר זענען טיגדערה״טן און װו טיר װערן באהאנדיט ערנער, װי ׳עט־ף-קינדער נ־׳עט נאר װאס אונזער יעאפן װערט ני׳סט נעיטטיצט, סובםיד־רט, נאר עס ג״ט א געװאיט־קע אויםראטונג-פאריטיק, אונ- זער ריטעראטור, אונזער טעאטער, אונזעד ־סור ׳עטיקט זיך אין דער עננער אופט, װאס טי׳סאפט פאד אונז גאנץ אויסגערעכנמ און בא- װוסטזיניק, און ני׳טט ק״ן קריינע רארע ׳ספירט דא אוטעטום דער ׳טריי- בער גופא פון רער הער׳ענדיקער נאציע. די ׳ערייבעד, װערכע נעטען אנטייא אין רער פע״ן-באװעגונג און װארפן זיך אונטער טטיאא אירע פאראאננע;, אירע פאסטואאט;. אט דאס װאאט באדארפט נאנץ קראר און ׳סארפ אװעקגע- ־נזטעאט װערן אויפן סדר-הױס םון די פע״ן-קאננרעסן. אויב םיװעט נייסט נע״יען אוי-ף דעס איצטיקן קאננרעס, װעב עם זיכער געיסען אויף דעס אכטן אדער נ״נטן קאנגרעם. דער איצטיקער קאנגרעם פון די פע״ן-קאובן װערט ארגאני- ז־רט בר״ט און טיט גרוים פאדאד איצט, זונטיק, זענען דא ידיעוה אז סיקוטען אן רעאעגאטן און ני׳סט-אפ־ציעאע דעאענאטן םון אויסטראאיע, אוננארן, איטאאיע, אטעריקע, בואנאריע, בערניע, ד״טיסאאנד, האאאנד, טיעעכאסאאװאק״, װנאסאאװיע, יידי׳סע םעק- ציע, איטע, אעטאאנר, נארװעגיע, עסטר״ך, עננאאנד, עםטאאנד, פארטוגאא, פויאן, פינאאנד, פראנקר״ך, קאנאדע, רומעניע, יסאט- אאנד, יסװערן, ׳ספאניע, — א 20 אענדער ם־ײעאן זיין א 50 דע- אעגאטן און איבער סס1 נייסט-אפיציעאע דעאענאטן-יסריפט׳סטעאער. ראם פראנראס פון איצטיקן קאננרעם איז; די איבערזעצונגם- םראנן, נייע ציאן םון דעס פע״ן-קאוב, פראגן פון ארגאניזאציע א.א. די פייעראעכע עםענוננ קוטט-פאר טאנטיק, דעם 24-טן ױני. אין װין קוטט איצט פאר דער ז י ב ע ט ע ר אינטערנאציאנא- אער קאננרעם פון די פע״ן-קיובן. דער ציא פון דער פע״ן-באװענוננ איז, װי באװוםט, צו יסאפן א דערנענטערונג צװײשן ד• יעריפטיסטע- רער פון דער נאנצער װעי;מ פאר נעטיינזאטע אינטערעםן און פאר אן אינטערעקטוערער צוזאטענארבעט רטובת די פעי,קער דער העכםטער ארנאן פון די פעין-קיובן א־ז דער יעריעכער א נטער- נאציאנארער פע״ן-קאננרעם. דער עריסטער אינטערנאציאנארער פע״ן-קאנגרעם איז פארגע- קוטען אין ראנדאן אי] 3^10, דער צװ־יטער אין ניו-יארק 24(11, יער דריטעו — א״ן פאריז 1925, דעד פערטעד — אין בעררין 20(11, דער פינפטער — אין בר כער 1027, דער זעקסטער — אין אסי.א 1028. או־ב בכ. ., פאר א .עטען, אז איצט דער קאננרעם דער זיבעטער, איז עס פאר אונזער ייד ׳סער ריטעראטור עריסט דער צװ״טער קאננועס. וױ באװוסט, א־ז די פואנע װעגן ב־רדן א ״דייסן פע״ן-קיוב דערר״דיקט געװארן אויף דעס פינפטן פע״ן- קאננרעפ אין בריםער (1027), זי איז דארט פארט״דיקט נעװארן דורך דעס פפעציער-דערעגירטן פאריטטײעד פןן ״דייסן ריטעראטן- קרוב א-ן װאריעע — יעא קעגינ. דאם עריעטע טאר האט א פאר- יעט״ער פון דער ״דייםער ריטעראטור גר״כבארעכטיקט אנטייר- גענוטען אין דעם זעקסטן אינטערנאציאנארן קאנגרעפ פון די פע״ן- קרובן אין אםרא (1928) — י. אפאטיאיסו. צו דעם ז יבעט ן קאנגרעם האבן טיר דא די דעיעגאציע פון אונזער ערן-טיטגריד — ־פרום איט, אפיציערע דערעגאטן — טרך ראװיט׳ש און זרטן רייזען און די ני׳סט-אפיציערע דעיעגאט;: ׳ע. י. איטבער, בער האראװיץ, ױםף טונקעי, נחטן ט״זיר, ז. םעגאראװיטיס, יהושע פעררע, און או־ך די װינער גרופע פון יידייםן פע״ן-קרוב: טיסה גראם, מרך כמיעיניצקי און א, ט. פוקם. אויב או־ף דעס פינפטן קאננרעס האבן מיר געהאט ביויז א ׳עייה צו םירן אונטערהאנדרוננען טכח אר״נטרעטן אין דער פע״ן- באװעגונג, און אין זעקםטן — ברויז א״ן דערענאט, האבן ט־ר אויפן זיבעטן קאנגרעס א גרופע פון 12 ׳סריפמ׳סטערער ׳שוין דאם אריין ניט צו א באזונדערן כאראקטער אונזעו באטייריקונג אויף דעס איצטיקן קאנגרעם. די פע״ן-באװעגונג בכרר איז נאך זי־ער א ױנגע, זי איז נע- װען ביזאהער ברויז א רעפרעזענטאטױוע. עם איז גערענן אין איר פיר ראמאנטי׳עם, ה־מרדיקם. אזוי איז עם געװען ביי די ריטערארי- ׳שע ״גרויסטאכטן״, ביי די פערקער, װאם זענען ׳סוין באװארנט מיט זייערע ריטעראטורן ס״ מיט עורם-הזה און םײ מיט עורם-הבא נאר אנדער׳ש פאסן-אויף די פע״ן-באװענונג די קרעגערע םער- קער, — א־בערהויפט די, װאם מוזן קעטםן און אויפקעטפן בעםערע