Literarishe bleter · 1929-06-21 · 25 (21.6.1929) · p. Seite 488

ליסםר&רי&ס בלפסטר נ*ם. 25 (268) זײס 488? י צ ח ק ם נ ג ע ר װעגןן מײן אײגזײטיקן גדום פון דומעגיען פאדעז־זבארדג״ער־תקופה געפאק דער שװערםטער אקצענט םרן נ•••; רעפעראט (אפ״ער א־ז װיכטיק פאר פאטא־עאנםקין צו וױםן, אז טײן נרום א־ז נ״עט נעװען קײן סתם קויטור-כראניק, נאר א רע- פעיאט, װאם האט נעזוכט אנצוטאפן ר• נײםטײקע יטײכותן פון איע קיטעראר״עע נרופעם, װאס האבן זיך טאניפעםטירט אין רו- טעניע דער טדינה בײ די ברענעס פון רער טינע). איך האיט, אז טײן רעפעראט איז נעײען סוביעקטױו גענוג און אב־עקטיװ נענוג. יעדנפאים נ״טט די אביעקטיײיטעט אפיטד, װאם י. באטאיצאנסקי טײנט. אזעיכענע פארטאנט נאר א נאם- ראטטערן, ײעטען םיא־ז איצאײנם, צי נעבן אים הויערט א נברה, צי סיקניט נעבן אים א קדוש. װענן אריהו טײטום װאם איז א באקאנטער העברע״םער ־יבטער און א צופעאיקער ײד״צ-׳שרײבער, װערן טיר געװאר פון י. באטאיעאנםק־ס ארטיקי אז ער געפינט זיך אין רוטענ־ע. און טררבי גאאדנבערג, דער נאיװער יידער- און פראזע-יצדײ- בער, זאי דא דערטאנט װערן צום גוט;, הגם זיינע װיכטיקערע ארבעטן זענען גע׳םריבן אין העבדע״ע. חבד '. באטאיםאנסקין איך פאדער אויף צו צ״כענען דאם פארטרעט פון דער ייד״שער ייטעראטור אין רוטעניע אביעקטװוער און גרינטאעכער, װי איך האב עס נעטון. צײכנט איר די איניען. דעם י־טם און דעם םך-הכי איך בין געיםפאנט אויף דעם רעזואטאמן אװדאי האט י. באטאיםאנסקי פארדינסטן פארן יידיען קוא- טור-אעבן אין רוטעניע. אװ־אי איז אטת, אז באטאיםאנפקי האט נעיםפ־אט אן אננעזעענע ראאע אין געזעא׳צאפטאעכן אעבן אין רוטע- ניע. און אטת איז או־ך, אז באטאיםאנםקי האט ״נערעדט, געישריבן און נעזונגען״ ני׳שט אין די קרעטיםטעם, נאר אין די סאאאנען, אבעד באטאיםאנסק• פארגעסט, אז דער חיאוק פון א־ם צו זבארזיטערן איז נעװען רעד: זבארזיםער האט א־טפראװיזירט און נעזוננען א״נענע אידער, און באטאיםאנסקי האט נעזוננען פרעטדע, טא װי קען טען פאדיםטײן די פרעטענציעזע ־םטיעאע אין באטאיםאנםקיס ארטיקא: ״כאטים איך האב געטון דאם אײנענע, װי זײ״ (װאם נאאדפאדען און זבארזיםער)? אז טען בינדט אין רענאט באטאיםאנסקים נאטען טיט ײדיים — טעגאעךן באטאיםאנםקיכ פאפואאריטעט אאם אגיטאטאר פאד ײד״ם אין רוטעניע איז א בארעכטיקטע. אין דער געיםיכטע פון דער ״ד״םער קואטור-באװענוננ פארנעטט אוטבאדינגט באטאיםאנםקי אן אדט אאם זיםורנאאיםט און אג־טאטאר, אבער װאס פאר א יםײכות האט עם צו דער ײד״ם־יםעפערייםער איטעראטור אין רוטעניעי בא- טאיםאנסק־ס איטערארי׳םע טעטאטארפאזע הויבט זיך עריםט אן אין ארגענטינע, װי און װאם. ײינצ־ק דערגײט צו אונז, כדי טיר זאאן זיך קענען יםאפן א ביאד פון באטאיםאנםקים איטערארייםער קאריערע. צװייםן די טאטעריאאן פון דעם רוטעני׳םן איטעראטור-היםטא- ריקעד בארבו יאזארעאנו, װאפ יםר״בט, אגב, די נעיםיכטע פון דער ײדי׳םער קואטור-באװענונג אין רוטעניע, געפין איך דאטעס און בא- טערקוננען, אז דער עריםטער, װאם האט געקאאפט אויף דער גאאד- פאדען-רעװיזיע אין רוטעניע. איז געװען דער פאעט יעקב יםטערנ- בערנ אין א םעריע ארטיקאען האט ער אין יאר לוסו אין רער רו- טענ״םער טעאטער-צײטוננ ״םצענא״ אויפגעהויבן דאס פראבאעם און יםפעטער בײ דער עדיםטעד אויפפירונג פון ז״ן רעװי ״ציטעם״, האט ער, ארויפפירנדיק דעם יםאטן פון גאאדפאדען אויף דער ב־נע, געהאאטן א רעפעראט, אין װעאכן ער האט אנגעזאנט די נאאדפאדען- רעסטאװראציע, װאם א־ז נאײכצײטיק, צי יםפעטער אביםא פארנע- קוטען אין רוסאאנד ״ווײטע —פטאנצן און נאענטע באצױנגען, — פארענדיקט באטאיםאנםקי זײן ארטיקר איך כא£ אןיף די װערטער און חזר זײ איבעד א יםאד, װאס ׳. באטאיםאנפקי א־ז פאדװאדפן געװארן אין דער הײסער. ײײטער ארנענטינע. װען ער װאאט נעװען טיט אונז, ײאאטן טיר אים פארהיט, און ער ײאאט זיכער נ״םט דער־י• נאננען צו א סך אבסורדן און סטיא-אאזיקײמ און דער עיקר צו ז״ן אנפאא אויף טיםה נאדיר אין דער ״ביכער-װעאט״. יאסי, 22 מאי. אי; נד *ןן ״ריט. ברעטער־׳ רופט זיך *פ יערןב באטאיעאנסהי אײ־ ט״ן נדוס. װאפ איך האכ איבערנעגעבן אין פויאן װעגן דער ״ר״םע־ דיטע־אטור א־ן רוטעניע. דע־ פארטירעט פון דער ײד״םער איטעראטור אין רוטענ־ע איז נ״םט אנטפרעקט געװאדן ט־ט דער נויטיקעד אביעקטיײיטעט, טײנט ־. באטאיםאנסקי, --- א ס־ט;: אזוי פיא און אזוי פיא פאר- ״םװיגענע נעטען קורם-בא װעגן דעם ענ־ן פון דער גרופע ״א־כט״, איײער װעא- בע־ איך בי;, װ• באטאיםאנםקי ט־ינט, אדורכנעפאוינן, װי אן עקם- אין ד־ ״איט, באעטער״ נר ג קען טען אעזן א בקיצורדיקן בא־־בט װעגן טײן רעפעראט א־בער ךער ײד איטעראטור אין דו- טעניע, ׳־. באטאיםאנםקים פעאער, װאם ער יםעפט אאע זײנע א־נפארטאצ־עם פון דעם כיז נאר בקיצודריקן באריכט), ײו סיװערט או־ם־ר־קאעך באטאנט, אז ״ד• ער־םטע איטע־אר״םע םיטפטאטען פון רעי נײע־ צײט זענען נעװען די •םריפטיםטעאער, װאס האבן זיך נרופירט אױם דעם זיםודנאא ״איכט״. אינםפירירט פון נאציא- נאי-ראטאנט״םע ׳םטיטוננען, װעאכע האבן קיין רעזאנאנם נ״םט געפונע;, א־ז רער זי־םורנאא גיך אפגעיםטארב;״. אז איך האב די נעטען פון יעקב ני־אפער און טאטעפ פריד- טאן יא ־ערטאנט אאם די רעפרעזענטאטױוםטע פון יענער נרופע, קען '. באט״םאנםק• אעזן איי טײנע נעיםפרעבן טיטן װיאנער ״טאנ״, אעטבערנער ״פריטארגן״ און אנדערע צײטונגען. אויב סיאיז דורך א ציפאי א־ן א ביז-נאר קיײנעם באריכט פון די ״איט. באעטער״ ארו־םנעפאאן די באטערקוננ, בין א־ך נ״םט יםואדיק. '. באטאיםאנםקי זאגט װעגן דעם ענין דאם אײנענע. ער רופט אן די צװײ או־בן-דערטאנטע אאפ ד• באדײטנדיקסטע פון יענער גריפירוננ ער ניט אויך צו דעם טיניטאאן איטעראר״םן װעדט פון יענע זאטאביכער ער טײנט אבער דערפאר, אז דער קואטורעאער רעזאנאנם איז נעװען א באד״טנדיקערער ד■ נעטען פו; ״דעט פא־נקן פערזן-יםרײבער״ טאט־ ראבי- נאװ־טים און פין אפרים װאארטאן האב א־ך נייםט דערטאנט עריםטנם, װייא איך האב זיך פאררופן אויף די רעפרעזענטאטיײסטע און, צװײטנם. װ״א די אעצטע צװײ האבן א גאר קאײנע ים״כות צו דער *עע^ער״טער יידי״״ער ריטעראטור. ״רי היעבעה פיז ״ריבט״, — יטרײבט י. באטאיעאנסרןי, — א־ז געװע; אזא בי״טע, אז די רוטענ״ם-ײד״םע םאציאא־סטן בראים ט־טן טא־טירער טאקס װעקסאער, װאס האבן זיך יםוין נעהאט אפ- געזאנט פון ײדיים, האבן גענוטען ארויסגעבן א ײד״םע צװ״-װאכנ- יםריפט ״רער װעקער״. א ״ר״ם-םאציאריסט״םע צװיי-ײאבניםריפט ״דער ײעקער״ א־ז יםוין רעי״םינען אין יאם אין יאר;))!18 און א־ז נאבאטאא באנײט געװא־ן אין יאר ,־.ו״!! אין רער א״נענער צײט, װען א־ן ברא־אא פאנא־ט איםטיאט־ס געבוירנ״םטאט) א־ז דעריםינען א צױניםטי׳ם װאבנביאט ״רע־ האטע־״ יאם דער״םײנען פון א ײד״ם-כאציאאיס- טי־םער צ־־טונג א־ן ־אס א־ז זעיבסטפאר״םטענדרעך, נעטענדיק אין אבט, אז ־עם הויפט-ערעטענט פון דער דעטאאט־קער סאצ־אייסט־- יםעי פא־ט״ א־ן טאאדאװע האבן נעביאדעט די ײדי׳םע ארבעט־ער די א״גענע נויטװענדיקײט, װאס האט די צײטוננ א־ויסגערופן ב״ עי־״םט; אויפי־םװוננ פון דער םאצ. פארט־ײ א־ן רוטעניע א־ז (א!18, האט זי אי־ויםגערוםן ב״ם צװ״טן אויפ״םײונג פון רער פארטײ אין ,־.[וװ א־; בײם דר־טיז א־ן ווזוװ. אונטער דער רעדאקציע פון יעקכ ״םטעינבעי־נ און יעקב באטא״םאנסק־. דע־ זיםורנאא ״איכט״ האט אפעאירט צום בידגעראעך-אםיטי- יאטא־״־ם; טאײאנעטן-םא־אן, װאס האט דעטאאט נעצױנ־סטעװעט א־״= יע־ ײי״םער נאם אין רוטעניע. די ײד״םע איטעראטור א־ז פאר יענע ק־״זן נעװען אן עקזאטי״ם ׳םפיאעבא, טיט װעאכן טען האט זיך א ״םט־קא צײט נעיאננװייא־קט, בדי עס דערנאך ״אויף איטטער אונד עװ־ג״ אװעקצוװא־פז. אז די נרופירוננ ״״םויב;״ איז די באדײטנדיקסטע, טיט דעם איז באטא״םאנםקי טםבים. און אויף איר טאקע איז נאך דער גאאד־