Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 25 (21.6.1929)
- Date
- 1929-06-21
- Page
- Seite 487 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801084--04566-4799762- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
/ײב 487?יסעדעדיימע בל/נםכר נום. כ2 (268) יעדע רגע הונרערט מאא, אײג צו דײן אויער צו דײן אײנן הארץ, און צו דײן ברודערס הארץ — און דערהערן הער איר נעװאאטירןן עאר, דורך דעס באוט הער, װען דו קענםט ני׳עט אנדעריש הערן. הער דעס נעװאאטיקן •סאא פון דעם אעצטן אינטערנאציאנאא פון באוט רןעגן טויטי (זיינע אויפכעהויפענע הענט פיאכען אין רויטגארדענעש י•::!) ערזטער פ א א י ט י ׳ס ע רי והויבט זיך דראענדיק אויך, ז״ן פנים אי• פינםםעי און פל״בש אין יפאשן) ראס איז ארץ דעדפאר װ״א ״ען א־ז נעײעזן פויא און נייסט באאד פארדאכט דאס קרעצילןע טויא יויט א פויםטן וגיים צו נענטער און פור רייחה גו סאשע •!םשעיבן — פרוציש און נאד געווארשזאסער פאים דעד פאיהאנג) װעט רריננען דאם אמתע איכט פון דעם רויטן קאאיר. דורך דעם באוט װעט עם נײן, נאײך דורך דעם באוט, און ראם אשון פון באוט איז נרוים, און אאע מוזן פאריטטײןן פון אאע נעדאנקען פון דײן מוח, חבר, װעט דאם זײן דער ערשטער גרויםער געדאנק, און םון אאע אטעמם פון דײן האריז װעט ראם זײן דער ערשטער נרויסער אטעם — וג״ט יו צו די איבערגעדעקשע און ר״םש די דעקן אראפו חבר, דערזען אערן דיך דאס אשון פון דער ז.׳;, אערן דיך דאפ אשון פון באוט, אערן דיך פון מיר, הײאיק איז די זון, הײאיק איז דאס באוטן הער, װי די זון קאיננטן הער• די זון איז א נעװאאטיקער גאאק, קאיננט איבער אאע פעלקער, קאיננט איבער אאע מענטיםז, דורך דײן אײנן באוט קאיננט זי װיאד צו דיר, קזןדיע םא7אדא1 וסק' דעד ג1י פון די קאדטאפל און זײן פאײצע איז ברײט, און דאס פנים איז רויט, און אאע ױנים האבן אײן פנים ה״נט גײ רא נעםינען אויטן נוישן סימן וײ עם שטעקט דא יאן טאםר, רער נוי פון די קארטאפא. װערט אין מארק א נעשפאר: — ס״םטײט א ײד דא א נאר,• נישט ער קויםט. נייםט פארקויפט, שטײט און קראצט זיך דעם קארק םאמע מיטן אין מארק, דא קומט אונטער א נוי, איז ז״ן סערמיננע נרוי, און די פאײצע איז ברײט, און דאפ פנים איז רויט, און סיאיז טאקע יאן טאםר, דער נוי םון די קארטאםא. ער מיט דער נויע מיט דער גאנצער האװאה. מיט דער קאײנינקער קאפאט־עקע פאר בראנםן דער טראפעט־יקע האט געבראכט איצט יאן טאפא דעם זאק מיט קארטאםיי, און נעזאנט האט דער נוי אזוי און אווי: אטא זעסטו דו, ײד. טאקע נרוים דער יריד, אבער ראך מיט א םימן קען מען יעח נעםינען דער נוי פון די קארטאםא״. האט דער ײר זיך דערפרײט און א זאק איז שוין נר״ט מיט דער נאנצער האײאה און בראנםן א טראפעטשקע און א קאײנינקע קאפאטיסקע נעניט עס דער נוי, טוט עפעם א זאנ, און א גוטינקן טאג, װארט און װארט אאין דער ״ד ביזן נרויםן יריר און נישטא נאך יאן טאפא דער נוי םון די קארטאפא פארדריסט עס דעם ״ד ער צובײזערט זיך שטארק, גײט ארוים אויפן מארק זוכן יאן טאםא, ידעם מי םון די קארטאפא. איז אין מארק א געברוי, ס־שטײט א נוי אוי" א נוי, און א טומא א דואער און ײעגענער פואע מיט קרויט און מיט עפי׳ םישמײסן פערד מיט די עקן א שפיאטשענע קעפא נישטא װו,פארשטעק;. קראצט דער ״ד זיך אין קארק — אט האסטו א מארק, הײנט גײ דא געפינען אויטן נוישן םימן ײו עם שטעקט דא יאן טאםא דער נוי פון די קארטאםח אז א נוי איז א נוי, סיאיז זײן םערמיננע נרוי, צו א ״דן אין שטוב קומט אײנמאא א גוי. — ״א נוט מארנן דיר, ײד, סיאיז א מעשה אזוי, איך גראב דא קארטאםא האט מיט טיר זיך פאראאפן, אז עס םעאט מיר א זאק, א קאײנינקע קאפאטשקע און בראנפן א טראפעטשקע, אנטאײ דאם סיר, ייד, ביזן נרויםן יריד״. ענטפערט רער ײד אים אזוי און אזוי: — ״א נוי איז א נוי סיאיז ז־ין סערמיננע נרזי, און זײן פא״צע איז ברײט, און דאס פנים איז רויט, און אאע ױנים האבן א״ן פנים, ײ' װעא איך דיך, נוי, נאכדעם דערקאנע;? שטייט דער נוי און ער טראכט: — ביסט דאך טאקע נערעכט, אז א נוי איז א נוי, סיאיז ז״ן םערמיננע נרוי. און זײן פאײצע איז בר״ט. און זײן פנים איז רויט און אז אאע ױניפ קאבן אײן פנים. ײי װעםטו מיך, ײד. נאכיעם דערקאנען? האט דער נוי זיך א נאנא נענאגי; איי נענאנט האט נעטראכט און נעזאנט: — ״איך האב שוין נעםונען א טײערן םימן, איך הײם ראר יאן טאםא