Literarishe bleter · 1929-06-14 · 24 (14.6.1929) · p. Seite 462

?יסער$ר'שט ב?עםער 24 (267) /״ע 462 איך אין אײן דערציען אין זיך אזא געדאנע״ ארן דער געדאנק װערמ א־ץ רײפער אדן רײפער. איך האב פאר דעם געדאנע?זטארק מזרא״ פונקבז ווי איך האב מויא פאי מיגיגעה. דער געדאנק איז ביר טײעי, :אט״צ דעי־ אבעיגלויין און דער פיצומער רעליגיעזער געפיל *גטערן מיר אין דעי זאך״. אין דעפ צאגבוך זענען בא״גײבן עבלעבע אזעלבע אנפאלן־־ איינער אזא אנפאי. זייער א יעװעי־ער. אין פעירדאי חוד״ם 1895. צװי״דן לעװ.;יק. און באפיא אנדר. האב זיך געפירט א מהרוקוז װעגן ״באלעבאכ און אי־בעםער״. לעװ. ניק., װי באװזכם, האם זיך אם־ געזאגב פון אויצאר־רעבב אויך זײנע נײע ווערק. סאפיא אנדר. האב גע־ װאלב, אז די דעיצײדונר זאר זיך דרוקן אין דעם 13־טן באנד פון די געזאמלטע יגדיפמן, װאב האבן איר געהעיב, אײנצײמיק מימן דער־ *צײנען אין א באזונדעי אויהגאבע פון פאדלאג ,,פאבדעדניק״. לעװ ניק. האמ גי״מט געװא־מ. ״מיר זענען בײדע געויען ״גכאיק אויפגערעגמ אזן אין בעב. — נאמירמ כאפיא אנדר., — דיאװאמ־מקא איז געװען אזוי אין בעב. אז עי איז אײיבגעלאפן אױיז (זײ האבן דאן געוװינמ אין מאבקװע). זיך אנגעמון און געמאלדן, אז ער גײמ אװעק פון דער היים אוי־ *צמענדיק, און װעמ זיך מער ני־בצ אומקערן. איך ה>וב זיך?ויעק־ לעך פארדוירן, און בדי ער זאר מיך ני־במ פארלאזן, בין איך ארויבגעלאפן פון ״במוב אדן זיך געיאזמ לויפן איבערן געסל. ער :אך מיר. איך אין א באלאמ, ער אין די הויזן און אין א װעבמר׳ אן דעי־ בלוזע. עי• האמ זיך בײ מיר געבעמן, איך זאר זיך אומקעין, בײ מיר איז איער געװ;ן אײן געדאנק—זיך נעמען דאב רעין אזוי אדער אנדער״מ. איך האב גע־ װײנמ אוי־ א קול, און איך געדענק׳ װי איך האב געימריגן: ״ראז מען מיך נעמען אין קאמיבאי־יאמ, אין א מימוגעים־הויז״. ליאװאמץוקא האמ מיך גע״מרעפמ, איך בין געפארן אין *צנײ, די פיס מײנע זענען געװען יאיװעב, :אר אין די פאנמאפל, אונמעדן באלאמ נאר אין אײן נאבם~ העמד. איך בין געװארן אינגאנצן נאב״. אויף מאיגן איז סאפיא אנדד. אװעק אין ״מאנאבמיר״, און געװאדמ גײן פארפרוירן װערן אוי;# די װאיאייאװער בעי־ג, אין װארד. ״סיר איז געפעלן געווארן דער געדאנק. װאב אין דער דערצײלונג איז פאיפױירן געװארן װאסילי אנדרעיע־ ווימ׳מ, און צוריב דער זעלבער דערצײלונג װעל איך פארפרוירן װערן״. (שוף קומם) נאו אין לױף פון הײנסימו װאך קאנט איר נאקיםען גאניז זשאן קריסטאף סין ראמעז ראל־יאן צען גדױסע מעגדעד ם־ט דעם בוך םין סשעאאן צװײ:—ראמע ראלאן (דער מענםש און דאס ויערק׳, צוזאםזן 11 *ענדעי—2340 זײטן *ןנעסאס״ 52,50 נילדן בלזיז פאר 20 נילדן. פ<ןדס>) נאך 2.80, מ־ט.*א'ס;ן 2.80? גילר־. אין 5 לוקסוס־ בענדער (כים פןױגא) — 31.00 גילדן *דרסכ: 3עו23פתס¥ו 'תפוזם׳ןפ״ .12>ז6ק8 ס2 1)1ע\פ[8א 11־ נןלר אין *ו־לןן 13196 : דאי :אנו־ד געדינט א מעננדגן, װאס איי ווערט דעם קרכן״. נאי־ אזעלבע מינומן פון ״מרומ מאבן מימ זיך, זענען זײער ויײ־ ניק דא איל דעב מאגברך. אין הבבב מימן בא־־אקמער פון איי־ע העפמן־־־ דעי עדות פון א בך בימערע מעג — ברעבמ־אויס י״ איר א װילדער בעב אין א *ממאי־קער פאי־די־וב. גלײבציימיק אבעי־ זעען מיר גא־ עפעב אנדער״מ אמ איז רעװ ניק. געוואי־ן קראנק. ״עי איז א גאנצע נאבמ ני״ממ געידיאפן, דעי־ ווײמיק האמ נייממ אבגעיאזן, און בײנאבמ האי איך דעי־פילמ, אז זײן רעבן איז אין געפאי־, און א פהד איז סיך באפאין, —?־יײ: באפיא אנדד דעש ׳ױמן ױרי 1897, ־ ־ איך האב מורא געקריגן, אז אמ ייעײ איד אן איס *מרעקלעך אײנזאב; און באמ־ד איך לײד זייעי אפמ דעי־פין, װאב ער האמ סיך ליב מער פיזי״ב, װי גײבמיק, נא־ אזיב עיי װעמ נייממ זײן :עבן כזיר, װעמ סיין רעבן גא־ניהזמ װערמ זײ;. איך האב איב הײנמ איבעי־געלײגמ א קאמסרעס, עי האמ געגדעמ בימעה־ מעימה מימ זײן האגמ מײכע הא*, ווען איך האב געענדיקמ, האמ עי־י גע־ קו־ממ מיינע הענס, ער האמ די גאנצע צײמ, װאב איך האב זיך אױש איב געפא-עמ און אין צימע״ געװען״ פון מיי־ קײן אויג ני״ממ אראם־ גע-אזמ״. ״איך װײב, — איז פאיימי־יבן אין א ־ך מעג אי־דם, — אז קײ־ :עב האב איך נײממ מעי*, בעבע־ און *ממאײקע״י ריב פון רעװ ניקאי־איע• װימימן און איך קאן דאב גאי־ני־ממ. װען איך דערזע אים *רוצרינג, װערמ מײ־ פי־ײלעך אויפן האי־צן. איד האב ריב די גאנצע פיגור זײנע, זײנע אויגן, זײן *ממײבל, זײן געימפ־עך, אין װעדבן דו װעבמ קײנמאר ני״ממ העין קײן װורגאי* װא־מ (ביידן ב־מעת ער איז אין בעב, נאר לאמיר עב בעכע־ פא-געב;), זײן אײביק יממי־עבן צו פא־יקאמענהײמ״ קומענדיק דעב ס־מן אקמאבע־ 1897 קײן מאבקװע, פא־״מרײבמ באפיא אנדי־.: ״נעבמן בין איך אװעקגעפאײן פין ליאװאמימקעז מימ א װײמיק אין האיצן; נעבמן האמ מיך עפעב *ממא־ק געאי־מ, װאב איך פאר־אז איב. עפעמ איז ער געװען *ממארק עלנמ, אדמ. אײנגעבויגן (עי־ ודעי־מ א־ץ אײנגעבויגענעי, אפימ־ דעיפאר, װאב ער זיצמ א בך, זיצמ גאנצע מעג אײנגעבויגן און *מרײבמו... ע־ האמ זיך מימ מיר זײער האי־ציק געזעגנמ, עפעב נייממ ד־יײהמ. ע־ האמ נײממ געהאמ קײן ה*מק צע*מײדן זיך סימ סיר״. די קאכפריקמן א.־ן סהרוקד; צודי״מן מאן און װײב ד׳אבן צײמנ־ ווײז אנגענוסען אזעדנע פאיסען, אז זײ האבן געקאנמ דערפירן באפיא אנדרעיעוונאן צים געדאנק װעגן זעלבבממאיד. זי איז זיך מודה, אז ״איך האב זיך ארײן געפאקמ בײ א סאדנעס געפיל: גרײך, ווי איך װא־מ א־ויבגעקוקמ נאך א גערעגנהײמ זיך צו נעמען דאב יעבן. עפעב הא־מ ע ר״ קאאהעראטװו דערכויכ טערדן בייר אונזעדע טיצנרידעד אז די יערלעכע אלגעמײנע פאחאמלונג פרן א־נוער קאאםעראטױו קוטט :■אר — זינטיק דעס ד.2־טז ־ונ־ ס א ז־־גע־ נאפד־טא;. ,׳) א ז־ינער אץ צ-טן טערטי אץ א־י- נענעם יאקאר, װאר׳סע נארעזוק־ א־2■ ײ ז;ו ט א נ - א ר; ו: נ 1. ע־־עפנינג; <■ װארן פון פאדז־צער; פראטאקאר פון רעצ- טער ארגעט. פא־זאטרונג,■ ן. בא־־בט פון ראט און פארווארטונג,- פא׳סטעט־קונג פ־ן ב־ראנס פון יאר אסן)!;;ן. ענרעױנג א־ן כטאטוט פון ר־ פאראג־ 1:1,7. ,־.1. ס;־,; ך. פארט״רונג פון רװהיכ; א. כ־רז־סע:: אן־ר •א־ (׳. פ־־־ע פא־־:ראג;; 10. װארן פ־ן ראט און פא־ װארטוננ א־יפן א.־ט פון ר־ אפטדעטנר־קע ט־טנר־רע׳■ ראט און פארווארטוננ יני 9׳_־ו!1.