Literarishe bleter · 1929-06-07 · 23 (7.6.1929) · p. Seite 443

דיס 343?רםסר$ר'ט,1 ג\ם. 23 (266) * ד״ר ע. ררגגבלבל1ס / װ $ ר ש ע א שפאטי־־־יד װעגז װארשעװער ײדו(העלפט ח^^־טער י״ה) כאראקטעריםטיש איז דער םוף, וװ ער בעט דעם רב׳ט״ע, ער זאר ״אונז היטן פאר .ײ, װ$ס זענען ערגער, װי די נעצנדינער■. ער ענדיקט אבער כײט רעזיגנאציע: ״דאם קען זײן און דאם קען ני׳טט זײן״. ער פאריטטײט, אז דאס איז אוטכזעגרעך צוייב רײן־ עקאנאמייעע טעטים, צואיב דער ראיע, װאס די ״דן האבן רעטאיט נעיעפילט אינט װירטשאפטרעכן יעבן פון פויאן. .'('\\1)52-ן0^\ ס101)15(ן0 <)<11ס ■0050117101 .1643 .״׳ס 021\2. "?16״\ס11ץ2 פץו1 בטאט חז3ז סו11^,, ,סוע\ס1>ץ2זו1 יוס ךםו1ס 20 ,6יוחי\\6ק?ו1ס1ח ס 652026( 16016ע\ ש1ח ס7?ו1ס!ח סק ח1 חובח 2סס .וח6!׳\\ ס!1יז״!וחץחס 2 26 ,!׳>\6וח 0^51(31? :חחץחז6!׳\\6!ח 2 :>סו1ס ,וח3ח 26זו1ס(1 ,ץ31וח05>1 ז3׳\\ס1 /65( ו1ס!ח ע ,ץ31׳\\13ו1! סזו)6ז5 ,ס1ס(2;6!ח13 ס>511ץ52ע\ ,ץבחזן ,!>1זחח82 6!ח513ס1> 162 ץ12>ץ1ח6!ק 1;!>1ז3וחץז) 3ח ,^\ס)235 3ת ו1ח-1 ,!>1ז3וחז3| ו1ס!ח ח 6חח6!12>ס0 ,^!ו1סז 6!ח ת6) ע\ :ח35ו831 וחסז>1 .^!ו)סז23 סז)חן סס ,6ן.51ץ\\1 :ס׳{6!ח ח 16סץ2 6חו61ס!ו5131 ,6£0!ת ס1) 12>!ח^\!ץ)523 23 ס0 ,£>6021׳\\6!>!1)20ז 6!2ץז£ חס 2^;?>6621^\6ו1סז3ןח ,!>6621זס^0 ,>61()ץ2 6[ס1ח16חס>1 516 וחץ7 ,>161>ץ2זו1!>±1^1:ס1ק 3ז6(ו)2 123)£3ץ׳\\ חח3ק!וח6ז16א;123)3^10)?ע\3)235 03 1!056ח1ץ[3חז 2 >61)ץ2סק :!50סח)£[6חחח 2 ^ץוחץ^ ,6[13)26זק ח>51ץ2 0^10316 2!6[13) 6|6!ע׳\6יוח ץ׳\\3ז)5 3א ,ץ:>ח3ת£ץ׳\\ 53 ס) 26 ,{ג!׳\\16^ ,ץסחחאסק!21(ח!5זס0!8026 6יוח3ק ,35ח ו1פ! חסזו01 .026תז 6!ח! 26סוח ס1 6ץ8 אראם יארז׳טעטבםקי א ^אסיי אדער א :אירײי־ונג זון װאיעע 1343 ״דן, ו ואס ו ויין װיאן דען דארט יאין װאר׳עען זײן ״רן? אװדאי, אז םיװירן עם די דאזיקע טיאוסקײטן װײםט איר אפיעי נאך נ־יעט װענן זײ? איך װײם נייםט. אבער צו װאם טוינן זײ אונז? די יםררות זאנן, אז טיט זײ איז אונז נוט, הגם (זײ זענעןן אוטנאויביקע ב״ זײ געפינט אױ א האריקע סחורה גאאד, זיאבער און זײד ׳םניראעך, קנעפ, אר־ן ביאיק; געאט װעםטו אויך באקוטען (צי אײען) אויך א טשכון, או־ף יעאכער, יערן טאנ איז בײ זײ א יאריר, דאם ׳טפאטאיד װענן די װאר׳םעװער ײרן איז ארויסגענוטען פון א באיםרײבונג פון װאחטע פון יאר 43•)). דער טחבר אדאם יארזיגיעטבםקי חאט געישטאטט פון דעם טאזאװישן ׳עטעטא װאר- קא, רערפאר הײםט ער טאקע יטפעטער װארקא־יארזיטעמבסקי ער איז נעביירן געװארן אין םוף סז־טן י״ה. אינניכן איז ער אננעקוטען אויפן הויך פון פויאי׳טן קענינ זינטונט דעם 3־טן, און םארנומען דא א פאםטן פון א קענינאעכן טוזיקאנט, גאײכצײטיק איז ער נע־ װען דערציער פון נרויס-פר־צי׳טע קינדער, ׳טפעטער קענינאעכער ארכיטעקט. א דאנק ז״ן פראפעםיע, איז אים אויםנעקוטען צו בא־ זוכן ני׳טט באויז נאגץ פויאן, נאר אויך אויםאאנד אט דאס טאקע האט אים נעטריבן צו באיטרײבן די הויפט׳טטאט פון פויאן. םיהאט אים יטמארק געארט, װאכ אויםאענדייטע הויפטיטטעט האבן זײערע באיטרײבער, בעת װאר׳טע איז אין דעם פרט אן אויסנאם. אויטן בײיטפיא פון יענע צײטן, װען אפיאו אפהאנדאוננען יזענן גראטאטיק אדער אאידװירט׳טאפט פאענן נע׳טריבן װערן אין נראטע;, האט אויך יארזיטדטבםקיזײן װאר׳טע באזיננען אין פערזן. ק־נהטאערײט האט ז״ן װערק קײן יטום װערט ני׳טט, אאם היסטארי■ יטער דענקטאא אבער איז עס ני׳טט אפצויטאצן. דער פויאייטער איטעראטור־היסמאריקער װאאדיםאאװ קאריטינםקי, װאם האט דאס װערק פארעפנטאעכט אין יאר סחסנ, ׳טרײבט: ״אזא באיטרײבוננ האט װאריטע ני׳טט נעהאט נ״טט פריער און ני׳טט ׳טפעטער ביזן םױ* 18־טן י״ה םטעפאן דזיעװאאסקי און הענריק ראדזיטייטעװסקי — די טחברים פונם װערק ״װאחטע״ — ׳טרײבן: ״די באיטרײבוננ פון װאר׳טע פון יארז׳טעטברקי איז אן אוט׳טעצארער אוצר םאר די פאריטער און היםט$ריקער פון אונזער ׳טטאט״ די איטערארי׳טע פארם פון דער באיטרײבוננ איז א נעיטפרעך צװייטן א פויער, װאס קוטט צום ער׳טטן מאא אין ׳טטאט און דעם טחבר, װעאכער פירט אים פון װינקא צו װינקא און װײזט אים די גאנצע יטטאט. עס װערן נענעבן רײכע און פארביקע באיטרײבוננע; פון דעמאאטיקן װאריטע. ער הײבט אן פון דער װאר׳טעװער פאר־ יטטאט פראנע און םקארי׳טעװ, דערנאך באיטרײבט ער די ײרן, ער נ״ט א־בער צו אאט־װאדיטע, רעכנט אוים די אאע בארימטע פאטריציער־ט׳טפחות, דערנאך קוטט די באשרײבוננ םון אאטן װאר־ יטעװער ראטהויז, װאם איז שוין הײנט נייטטא. בונט און פארביק איז די בא׳טרײבוננ פון שטאטישן אעבן, — א אעבעדיק ביאד פון אטאאיקן װארשע: די קאײיוננ, די פראפעסיעם, די טנהנים א.א.װ. ײײטער קוטט די באשרײבוננ פון קענינאעכן שאאם, פון די ױיכטיקםטע פאאאצן, פון די פארשטעט: נײע ײעאט, אויאזדאװ א א. װ. ער קוטט־צו צו דער ײײסא, זעצט זיך ארײן אין א שיױ, ױאס נײט אװעק קײן דאנצינ און דערטיט ענדיקט זיך די בא־ ׳טרײבוננ. דאס בוך איז צום ערשטן טאא דערשינען אין דרוק אינם י. ר.4י>ו, װארשײנאעך אין דעד דרוקערײ פון ז״ן פרײנט פיאטר עאערט, װאס איז נאײך װי יארזשעטבםקי נעװען קעניגאעכער טוזיקאנמ. װי ײײט דאם בוך איז נעװען פאפואער, קען טען זען דערפון, אז אין ססן יאר שפעטער, ױען דער באריטטער פױאייטער ביבאיאפיא און ב־באיאנראח אנדזשעי זאאוםקי האט געשריבן דעם גענראטטן קאטאאאנ פון זײן באריטטער ססח.300־בענדיקער ביבאיאטעק, האט ער זיך נעקאאנט, אז דאם בוך האמ ער נישט נעקאנט באקוטען. ■ דאפ איד װענן די ײדן קוטט נאײך נאך דער באשרײבוננ װענן די פאריטטעט פראוע און םקארייטעװ, װארום אנהויבנדיק םונם יאר ףססו, װען ײארשע האט באקוטען דעם פראוױאענ ״דע נאן טאאאעדאנדים ױדעים״, האבן ײדן זיך נייטט נעטארט אויפהאאטן אין װאחטע די ײדן איז — פארשטײט זיך — שטארק געגאננען אין דעם, אז זײ זאאן דאך קענען ז״ן אין ײאו״טע אדער אכא־הפחות אין איר אוטגעננט, דעריבער האבן זײ נעװוינט אין די פאריטטעט, וװ דער יטטאט־ײד האט קײן שאיטה נישט געהאט. דאם איד איז אן אויסררוק םון דער שנאה, טיט ײעאכער םיהאט נעעטעטט דאס װארשעװער בירנערטום, װאס האט אין משך פון נאנצע יארהונדערטער נעפירט אן עקשנותדיקן קאטח מיט די ײק, װאכע האבן זיך םיט אאע סיטאען נעריםן קײן װארשע.