Literarishe bleter · 1929-06-07 · 23 (7.6.1929) · p. Seite 440

זײס 440 7 4/000?•סער&רי&זז בלזזםסר גזם. 23 (266) 100 זײנע ארבעטן װערן אנגענומען או-ף דער אוים׳טטעטנג פון די טאםקװעד קינסטגער און באקומען אנעדקענונג. נאך דער םעבד.- רעװאקוציע װערט םטראזע א סיכטיקער אנט״מעפער אין די אויס- ׳טטעקוננען פון רי ײדי־טע קינםטקער, װו ער װערט אנערקענט אקס גרויםער טאקענט. ער כאקופט אויםצײכענונגען און געקמ-פרעמיעכ ער האט ־שוין אן אײגענעם צימער. א רוסי׳טער מיקיאנער בא׳טטעקט בײ םטדאז׳םן א דײ נרופעם פון האקץ פאר ז״ן קאבינעט אין א 3א- קאץ. עם ברעכט אויפ ד־ אקטאבער-רעװאקוציע און םטראז׳ט פאר- קירט װײטער אקץ, ער קעבט מיט זיין פאמיקיע אי־ן ׳פרעקקעכער נויט. די רעגירונג מעקדעט א קאנקורם אויף דענקמעקער פאר רע- וזאיוציאנעדע טועד. כטדאז׳ש, װאס בעת זיין ז״ן אין פאריז האט נעהעדט עטקעכע מאק זיפארעפן און נעװען באג״פטערט מיטן נרויםן פאקקב-טריבון און מענטען־פרײנט -- בא־טקיפמ צו מאכן ז׳פארע- םעם בױסט. פון סס פראיעקטן װערט םטדאז׳פ אננענומען, און די דעגירונג גיט איפ אן אויפטראנ אויםצופירן דעפ דענקמאק קויט ז״ן פיצרעקט. אויף דער עפענוננ פון דעגקמאק איז םטדאז׳םן אוים- געדריקט געװארן א דאנק אין נאמען פון פ. ם. ר. ר. אונטן האט רער קינםטקער או־פגעקריצט ייטעיהו הנביאם פםוק װענן איבער- ׳פמידן די ׳טװערדן אויף אקעראײזנס... םא־ז דערװײק א יבװערע צ״ט אין מאםקװע. פאז ניטטא קײן באהײצונג, קײן געקט, ק״נע מאטעריאקן. םטדאז׳ק אדבעט װינטער אין א צימעד אן ׳צויבן און אן אויװנס. ער פארק־קט זיך, כאפט א ׳עטארקן מיפום. נאכן ארויםג•־; פון יטפיטאק גײט ער מיטן ווײפ פארקו־פן או פן מאוק ״פ_דאזיטקעם״, װעקכע א גרטהאדצ קער ו־וםישע פרו־ האט נעגעבן או ף קרעד־ט. דער ״חאנד,. ־ א־ז רעמא .ט נעװען דער אײנציקעד מקיד פון הױנה, װאפ איז אין די בעםטע צ״ט; בא׳פטאנען פון א־ין פונט ברויט נעמייםט מ־ט מעקענעפ און פאקאװינעס. פון רעפ מארק-קעבן יבאפט םטראזע א גרופע ״פאבאטאזיב ןגיפט!, א ױנגע א נטעקיגענטע פרוי מיט א קקײן מי־דעקע יביטײען *ויף דעד גאכ און פארקויפן פאפיראפ;. נאך גרויםער מאטערני׳ט פארט פטראזיע אװעק אין טורקעם- טאן;״טאיפקענמ א ברויט-יפטאט״ן. דארטן ׳ביאפט ער עטנאגדאפי- יב־ע טיפן פון די דארטיקע נ־עקקער. ז״נע ארבעטן װערן אנגענומען א־ן םקוכה-מוזײ. אבער או־ך דארטן האט ער ני׳טט װו צו װויגען און קעבט אין ׳טרעקקעכע כאדינגוגגען. אזוי, אז דער פרעזידעגט פון דער דארטיקער רעפובקיק גיט א דרינגענדע פאדארדנונג; ״פאר- קײכטערן תיכף די עענדקעכע באדינגוננען פון אדבעמ בײ דעפ טאקענטפוקן קינפטקער חבר סטראזש״. די דאדטיקע אינפטאנצן באיב־טעקן ב״ א־פ די בױסטן פון קעני;, קונאטיב־ארפקי, םװעררקאװ א. אנ־ אין טורקעסטאן אנטדעקט םטראזש זעקטעגע יטטײנער, װאפ זענען נוט פאר דער פקוקפטור-אדבעט. זיין נעײנט ,ױערט אבער עװאך און מען ׳עיקט איפ קײן קיפקאװארםק. רארטן מאכט ער דעפ בױפט פון פרעזידענט פון אקפאװעטיען אויפפ־ר-קאמיטעט קאקיני!, װעקכער האט דאן געװײקט אין ק. פאר אים פאזידט אויך פעטדאװ- םקי, פרעזידענט פון דער אוקדאינישער רעפובקיק. אויטעררעפ ־עאפט םטראזיט בױםטן און בערעקיעפן פון פרץ, ׳טקופ-עקיכפ, מענדעקע, באראכאװ, ד״ר ט׳טקענאװ ןהאקץ, געפינט זיך אין ירויםקימער מוז״ן. ער פארט אר־בער קײן מאםקװע, װי א באריממער פקוקפטאר. מען באיעטימט איפ א פענםיע פון 75 רובק א חוד־ט, נאד ז״ן נע- זונט איז יטוין ־צעבראכ;. די פרוי געיטטארב;. די ייבױעה א־ז געקומען אב־סק צו-־טפעט... אויף װיפיק דער געזונט-צושטאנד דערקויבט איפ, הערט נאך םטראזיט נייטט אויה צו ארבעט;. מען שרייבט װעגן איפ. ךי רעפרא- דוקצ־עס פון :ײנע װעדק װערן געגעבן אין זיטורנאקן און צייטוננען. םטראזיט איז ׳טיטארק אין זיטאנר, א־ן כאראקטער-טיפ. ער איז דורך-און-דורך רעאקיםטי׳ט. ער כאפט אוױ־ די רינםטע נױאנפן פון געזיכטס-אויםדרוק, װאס כאראקטעריזירמ דעפ טיפ. אין ד־ יארן 1918-<!1ז>1 איז ער געװארן נערודפט דורך די פאר־טטײער פון דער נ״ער קונסט, װעקכע האבן געמאקדן א קאמף דער ״אדטער אפגעקעבטער קונסמ״,. אין די קעצטע יארן איז עד אנערקענט אקם ״פארקם-פקוקפטאר״. צום גוטבאזיצעד, װעקבער האט געקאזט אויסבויען אין װיקנע א הויז, קומט צו פאדן ו ון פארױ אן ארכיטעקט, צו מאכן דעפ פרא- יעקט פון תויז. באמעדזנדיק סטדאזעפ ׳טניצערײע;, האט ער זיך פאדאינטערעסירמ מיט דעם מייםטער, װאס האט אין זײ דערגרײכט אזא קינסטקעדי׳ט־ע הויך. ער ראט דעפ גוטבאזיצער אװעקצועיקן פטראזען קײן פאריז .זויה צו פארפאצקאמען זיך. דערװײק האט סטראזש אויסנעשניצט פון האקץ א םטאטועטקע אויה דער טעמע ״יאנקק צימבאקיפט״ פ:| ״פאן טאדעויט״. די ארבעט װעדט אויפנע- יטטערט אויה אן אויסי״טעקוננ פון פײקייטע פראסטיקעך סטראזיט באקומט א זיקבערנעפ ױעדאר. דער גוטבאזיצער בא׳טריםט א'| 112>1 אװעקצו׳טיקן פטראזיטן קײן פאר־ז א.״־־ זײן חיטבון און אפ־רו אויס- עיהארטן ־א ז־־ן פארויזיע. א דאנק די באמױננען פון כקורפטאר;. אדאנפא;, באק־כיט בט־אזיט א צ־טריט <־ די בעפטע פדאנצויזייטע ע־אפעפארן פון דער טיא יג. קאדינין און זיין פקוד*םור ז. קונפט-אקאדעמ־ע. ער ׳טיטודידט אגאטאמ־ע, נעיטיכטע פון קונסט, און אין א הארב יאד ארופ ׳טטײגט ער אריבער אפיקו םטודענט;, װאפ ארבעטן ׳טוי1 3 :;,־: 1• יאך ער קקעפט פון קעבעדיקע מאדעקן א א. װ. דא אבער הא:: דער נוטבאזיצער צוריקנעצוינן זײן אונטער- ־טטיצ־נג.;ער אײ ע־גןץ אדויסגעפארן). םטראז׳ט בק״בט אן מיט- יע;. א װיקנע־ דאקטא,־ יט־קט א־פ נאך א קורצע צייט צו 25 רובק א הוד־ט. באדאן נינצ: ורג (אקעקכאנדעך•) גיט איס 500 פדאנק. אבעד ד־ פאמ־ריע רע.יט דא אין נויט. דאן קומט פטראז׳ט אן אין פ־ױואטע ״דייטע מע;ר-װאדיטטאמ;, ארבעט פאר כאנטימם און װארפט נײטט אװעק זיין סטודיע, אבער זײן געזונט װערט אוגטער- געדיפן צודיב דע־ ׳טה עקרעכער אננעעטרעננטקײט און די ירקה- ברױו פון זיין פאמיקיי;, ייערכע קײדיט אין װיקנע הוננעך ער מוז פאדיאזן פאריז. אומקירנדיק זיך קײן ײיקנע, װערט ער אויף א קודצעד צײט א״ננעקא.־;, ארם ׳טניצער-אינפטרוקטאך א־ן ײיקנער האנטווערקעך-יט־ר. עכ ברעקט אויפ די װעקט-מקחמה, און םטראזיט פארראזט צוגקײך מיט ,־ער ׳ט,יק װיקנע און פארט אריבע־ קײן רוס- יאנך די פאמ־ר־ע בר יבט אין ,־אנאטיטאװ. םטראז׳ט פארט קײן מאכקװע, װו ער האט נ יטט קײן װוינרעכט. ער ארבעט אין א מעבר- פאב־יק. יעי קרעפט או כ פו־ קײפ א פטאטועטקע פון א מרחמה- פר־ט ״עד מת־״ אן איטן ײדן, װערכער כרעכט אין פאדצװײפרוננ די הענט. רי פינור א־ז פוק מ־ט עקפפרעפיע און קײרן, װעלכע דער קינסטרער האט ארי־ן זיבע־נעטראגן. איפ ציט צו פאראײביקן די אדעמק״ט און ערנט נ אכט פינורן און נרופעכ פון װיקנער ט־פ;: ״דער צ־־טוננס-פארקויפער״, װערכער יטטײט בײ א קאמטערן א מ־- דעך א נ־דערנעיטראנעער און הונגעריקעך ״דער סופר״, א פינור פון בראנו ןבאיטטערט דװך א ,־ײכן מאםקװער פאבריקאנט). פטראזיט ג־יט א־בער צ ביברי׳ט׳ע טעמעס: מאכט היפ׳טע פטאטועם פ•; ״׳ום־• בער-ההקומוה״, ״•טאוא״ א. א םטראזיט ארבעט און נעכ- ט־קט אין א טעכנייטע קאנטא,־