Literarishe bleter · 1929-06-07 · 23 (7.6.1929) · p. Seite 439

9 ליםער^רישע בלפסםר גום. 23 (266);ײנ 419 ער׳טט אין די רעצטע יאר;, װען ער האט זיך צום צװ״טן םאי אוםנעקערט, בארד נאך דער םערץ-רעװ$!יוציע, פון םיביר, װען ער איז געקוםען צוריק א מידער און א נערייטערטער, אן אויסגעפייניק- טעד און א רייפער, — האט ער אננעהויבן צו דערנענטערן זיך אין זיין יערייבן צו א געװיםער הארםאניעקייט. אין זיין יעצמער איינ־ אקטיקער דראמע אוךאין זיין יעצטער דערצ״יוננ איז געװען ׳צזוין יענ־ן גיײכנעװיבט פון װײרן און קאנען, צו װעיכן ער האט גע־ יטטרעבט ז״ן גאנצן רעבן. דער א״נאקטער (״אן אוםגייק״ן און א פראנםענט פון דער דערצ״יוננ (״ביים יטאםאן״) זענען ביידע געדרוקט נעװארן אין דער ״װאך״, װעיבע םיר האבן צוזאםען ארויםנעגעבן און רעראקטירט אין אנהויב 1010. דאם זענען נעװען די יעצטע חדשים פון א. װיי־ טערס יעב;, חדיטים, װעיבע זענען פוי נעװען םיט פ״ן און יטרעק אין נדויםע האפנוננע;. װ״טער האט נעװוינט דאן ב״ אונז אין הויז און — בעםער נייטט צו דערםאנען זיך אן יענעם אוםענדיעכן םעת- יעת, װען די אפטרעטנד־קע רויט־ארם״ער און די אטאקירנדיקע פ״יי״״־ע יעגיאנערן האבן פארב״ און דורך די פענםטער פון אונ־ זער װוינונג נעיטאםן א״נע אין די אנרערע, — בעםער ני׳טט צו דערםאנען זיך אן יענע ׳טיידעריעכע יטעה;, װעיכע האבן זיך נעענ־ ד־קט דערםיט, װאם םיר ןדער פאעט י. *אפע און א־ך, װעיבע זענען ארעםטירט און ׳ט יערניעט דעריטאםן נעװארן) — האבן דערזען װייטערן אויפן גאט א דעריעאםענעם פרידן, — האט ער עם מיר געזאגט. האב איך אויך, פאר׳טמייט זיך, נייםט באהאיטן פון אים קיין זאך און נערעדט מיט אים, װי עם דארר רעדן א חבר םיט א חבר. האב איך אויך אנגערירט די חםרונות, װען איך האב אים נע׳עריבן װענן ״אין פייער״. און אט װאם ער דאט מיר נעענטפערט; .אין דעם בריװ האב איך ערװארט צו נע־ פינען די אונטער׳טטע שורה, ד״טיעך האב איך זי ניישט געפו־ נען, נאר זי איז יא געװען אין א נישט נאד דײטיעכער פארם. איך ועדענק... איר האט םיר נעשריבן, איך זאי זיך נעםען פאר איינפא־ כערע זאכ;. איך װיים — איר זענט נערעכט. דאפ איז די ערנםטע פניםה כ״נע — איך װיי זאנן א סך םער, װיפיי איך בין ביכוית צו זאנן. איר באדארפט אבער ני׳עט םיינע;, אז אין מיין װעין זאגן ׳צטעקט א ״בכױון״, אן אויםנערעכנטקייט. איז דאם טאקע אזוי, װאיט איך אויפגעהערט דאם צו מון. באנארייםט זיך — און חרטה געהאט דאם איז, אבער, ביי םיר, קענטיק, אן ארנאנ״עער פעיער צוייב דעם מאקע קאן איך נייםט ארבעטן, און עס האט םיר אזא צייט יגםרי נייםט נעיוננען םיין ארבעט. נ״צט איך װיי ׳צפריננען אייבער ם״ן קאפ; איך זע אריבער םיין קאפ. זען זע א־ך, נאר װ״זן אנדערע, ז״ זאין זע;, װי איך זע, קאן איך נייםט״. און אין אן אנ- דער ברױו האט ער געיעריב;: ״ם״ן אינע־יעכער א־ך איז פעיקער און אינטערעפאנטער פאי ם״ן אויםעריעכן יםר״בער אין םיר״. דאס איז נעװען דער חן — און די םתירה — פון זיין פערזענ- יעכק״ט. ראם האט אים נעםאבט באריידעװדיק — און יעטום, יםטאיץ — און םייד, םוטיק — און אוםבאהאיפן. ה י ר ש ^בר^ם^תיםש / װ י? נ ע דעד שניצלעד־סקולפטאד זלםן סטדאזש זעעזניק״יעדיק /; ע נ ן ו פס ־ ח *;) דער ״באר־ױנג זיםנקע״ פיענט כםדר קנעטן פון ברויט. ער האט נאך נעיערנט אין א ייטיבה און דערנאך אננעקומען צו א סטאיער אדער יעניצער, ״דעם נרעםטן פארטאטיע פון ז״ן צייט״ עאזוי רריקט זיך אויס סטראז׳ש). ער טוט ביי ז״ן באיעבאם כי עבודת-פרך. ײי עם איז ־ערקי״בט זיך םטראזיע ביז װיינע און ה״בט דא אן צו ארבעטן ב״ סטא- יארעם. ער םאכט ׳׳זניצע־ ר״־ארבעט אויפ םעבי. פארדינט אבער אזוי וו״- ניק, אז אים קוםט אויס צו הונגער;. אנב איז דער הוננער דער ׳עטענדיקע־ יעבנםבאגי״טער פונם קינסטיער ביז גאר די יעצטע יאר;. ער קאן נ״עט ארויםיאזן אן אר־ בעט ״אבי װי״ און ב״ טאנריעט־ארבעט דארי םען ני׳טט האבן קיין ׳עניצער״ ״םיט גיעקיעך״. דאך האט זיין ארבעט באםערקט א נרויסער פויי״םער ערד־ באזיצער, ער נעפט םטרא- ז׳עען צו זיך אין נוט, און אין םיטך פון א יאר פירט ער אוים ביים פריץ פאריםיידענע יטניצע- ר״-ארבעט. סטראז׳ם קערט זיך אום קיין װיינע און באזוכמ םוםטער־ קורםן פאר סטאיערם (ביי דער נעז. ״הייף דורך ארבעט״), ער יערגט זיך אויפ צייכענע;, באקומט א געװיםע סיסטעםאט״ם־טעא־ דעטי׳עע צונרייטוננ. *י*1■ י4 ' ז. בטיאז־ :דעי אויפן פידד ( צ? ז ײ ן די $רעסע וױינע, װערכע פארכזאנט וױינייו ײדײעע קינסטרעו/ האט אבער רער װעאט געגעבן די באריכיטסטיע• פראסטי- קעד. ס־א־ז נענוג צו דער־ םאנען די פקויפטארן ם. אנטאקאיםקין, איייא נינצ־ בורנן, ם־נא־עװ - בערנ־ ׳םטיין און אפייו נ. אראנ־ כאן קאן אויך צונערעכנט װערן צו דער נרופע װיי־ נער ראם זענען נרויסע נעםען. וױינע האט ארויפ־ געגעבן א ריי יצניצעו, װעיכע האב;, א דאנק ז״ערע אויפערנעװײנ־ יעכע קינםטיערײטע פעי־ קייטן, זיך דערהויבן צום בארוף פון םקויפטארן. דאם איז א באזונדער קא־ פיטי פאר זיך אין דער געיטיכטע פון װיינע. מיר ׳ > , ד י ז. םטראזים — ע״טונגס־פארקויפער אין װילנע וועין זיך דערװ״י אפשטעין אויף א״נעם פון די ׳עניצער-םקורפ- טארן. דאס איז זיםן םטראז׳ם, װעיכער געפינט זיך פון 1015 אין רוסיאנד, איז דארטן אנערקענט איפ ״פראיעטאר״עער קינםטיער״ און באקוםט יעוין אפייו עםעריטור סטראזיט איז געבוירן אין ססא1 אין א קי״ן יטטעטי פון וױי־ נער. גובערניע אין אן ארעםעד פאםיייע. נעיערנט אין א חדר, װו דער רב• פיענט אים ״מאבן א טויט״ פאר די ״םענטשעיעך״, ײאם