Literarishe bleter · 1929-05-24 · 21 (24.5.1929) · p. Seite 406

?'ט^ר^רישז! ב?/11701 סד. /2 (264);״ג 406 * א י י ד י ש ע ר 1 י ז יןאדבטע צ״כנס אין איר ױננען פניש און דיט דעם װײםן •שטרײ.־' אוױ־ איד ױנגע;, רונדן יןאפ. •ג־טיר האט זי אנגעהויבן דיט א אײכטן ציטער אין איר — ... איך זע, װי איר קוקט אויפן נרויען פאכ האי־, ײי אויר ד• כרוסעו... און אפ־סר קוקט איר אויר בײדע צונאייך און עס ײונדערט אײך. איך װיים נאר ני׳טט, ײאס ביי אײך איז ײער חידו׳ש. צי דאס, ײאס א־ר האט נעטראפן א ײד־שע איבערײאנדערין, װאס האט נעכואכט א גארטן הינטערן יסטוב און באנ־םט אים — צי דאס, ײאס בײ איר האט זיך די ערטער ארײנגעריסן אויר• אזא ׳טרעק- רעכן אופן... איך קוק אײך אן, איר זענט א װערט אויסנעפארן און איצט האט איר פארבראנדזיטעט אהער נעװים נאר פארבראנדו־טעט. א־ך באכועדק, װי די אטעריקאנער נעסט רויפן אן אהער און טראגן זיך אפ. זײ ײײסן גארנ״טט, װאם פאר א בענקיטאפט זײ ברענ- נען און ראזן דא א־בעך זערטן ײען זיי קריכן ארויס פון אויטאײא- ביך דא זע איך אײך א ביםא נענטעד צו די ה״זעך און איר זענט אפיטר דער ער׳טטער ה״נטיקן זוטער פון די געםט, װאס האט באטערקט דעס גארטן הינטערן הויז. געײ״נרעך באטערקט טען די רויזן אגטקענן פענסטעך — יא, יעדער אײנעך גרויב איך, געפינט ויך אײנכיאר אין רעבן אין א טעבופן פינסטערן װינקא און טוז קריגן א יטטויס, ער זאר דעם װינקר פארראז;. װעד עם קרינט ני׳טט אין צ״ט דעס ״טטײס, דער נײט אין דער פינסטער פאררויד;. איך ואנ עס אנטקענן דעס, װאם די רעװאאוציע האט א״נעס ארויםגעיטטײםן פון טעטפן װינקר ארוים און דעס אנדערן, פארקערט, האט זי אהין פארטריבן. — — א־ך װײס גייטט, אפ־טר איז דאס ני׳טט דעכט, אז איצטעך אויפן ערפטען יאר נאך דער רעװארוציע, זאר איך נאך ארויסטײרן כאזונדעד די ײד״טע טאםן אין דער צ״ט פון די אוקראינער פא־ נדאטען און דערטאנען אין װאם פאר א ניהנוס עם האט זיך דע- טארט נעפונען די ײדייטע בוײדי. אדער ױננע פחי... עפ האט זיך אויסנעדאבט, אז ארע װירדע אינםטינקטן, װאס ב־ז דער ניאחכוה, אדער ב־ז הער רעײארוציע זענען נעװען ערנעין דער׳טטיקט, אז ז״ האבן זיך אויפנעכאפט און נענ״טטערט און נעיעטעקט, װו צו נע- פינען א ״ד״ט טײדר אדעד א ײדייטע פרוי. זײ האבן זיך אין דער ״ד״טער פרוי נעריעט נאך ערנער װי חזיריס פאענן זיך ריען אין די ״דייטע הרוניס, װאפ האבן זיך נעװארנעדט א״ נאס. דאם ב־״נט נ״טט, הבך אז ד• ײדייטע פרוי איז באויז געװען הפקך דאם ארײן װאאט נאך ני־טט נעװען אױי ׳טוידעררעך. הפקר פאר װעטען׳■ עס פדעגט זיך ראך, װער ײעט ארויםװײזן אנטקענן דיר אזוינע היהיטע אינםטינקטןץ און צו ײאם בכרר האט ד־ צײט נעוארפט נעדען און דורך ״דן באװייזן דעם ארתן פנים פין כ־ענט׳ט;, ײאם א־ז נאך אזוי פאריטקראפט צו ׳טוידעראעבע אינםט״נקטןץ אז כ־ען קוקט אײ־ ט״ן וױיסער פאסטע האךקען טען נ־ײנע;, אז א־ך בין ארט זיבעציק יאך אין בין טיט א חודיט צוריק נע- װא־ן דרײ און צװאנציק יאך בעת די פאניאטען בין איך א/ײ נעװען איננאנצן ן.ן *אר, און די פאסטע נרויע האר, ײאם איך האב געקראנן אין יענער צײט, האט אין טיר אײננעיטניטן אזא ערטעך א פאס, אן אײן-און-א״נציקעך .װען ביען פרעגט טיך איצטעך צ־ איך װיך אז דער דאזיקער פאס זאא פאר׳טװינר;? — װ״ם איך נ״טט, צ• איך װארט ײערן. כאטיט טיך אריין װונדערט עס, ײאם ׳טוין אדיבער צװײ יאך אז איך בין בײ דער עדד און איך נאנ פון איר חױנה און כ־, װי די דאזיקע ארע נרינסן — עם האט יטוין געדארפמ, דאכט טיך אויסנעדאטן װערן פון בציט יענע יטפורן, װאס האבן נעבראכט צו דעם דאזיל״ צ״כן. — איך בין דא נ״טט אאײן. איך האב דא א טאטן, א ױנ- גערן ברודער און א קרי'ן ׳טװעסטערך איך דערקען אוי־ ארעטען די צײכנס פון יענער צייך אפירו אויך ט״ן ׳טװעםטערך װאס איז דעטארט ארט נעװען איננאנצן דרײ יאר און אױ נ״טט אואפ פון ח״ט צעעפנטע רויזן אוײ־ עטרעכע ױננע רויזן-קוסטעס האבן ט־ך צ־געצוינן צו א יטטוב, אין א גאנ•; נרוים;, נײעס ייד״טן דארך א״־: כע־סאנער םטעפ. די פענסטער צו דער גאס ־ענען נעײען פאר- דאננען טיט דינע נעהאפטענע גאדדינען און אוי־ ד• פענסטעד האבן געבי־ט רויטע נערענױטס אין װאזאנעם. ט״נע ייריט האבן זיך אינסבײנקטױו אהין אפנענײגט, א.ין עכ האט זיך נעײאאט באקענען כ״ט די אפטיטיסטן, װאס אין אזא יטװער יאך ביטעת עס באװ״זט זיך דער ה־נגעד אין סטעפ, זאא נאך אין זינען ריגן צו באניסן א פא־ ב״טן ברוטען בײס יטטוב. צוקוטענדיק נענטע־ האב איך באטערקט א נרעסערן נארטן ה־נטערן יטטוב א פאר בלוטען-בײטן טיט נעאקן און ׳.עװקאי ־טטארק פאנאנדעדגעבריט און ט־ד צול־ב דער הין. עס האבן זיך געצוינן עטרעכע ב״טן בוריקעך טער;, א פא־ בייטן קארטאפך נ״טט קײן נעראטענע קרויט-קעפ. אין א טײדך בארװעך א־ן א אפנענוצט דאזע, צ־צן קריידל האט באנאסן די בייטן פון א ברע- כענעס באנ־סעך עס איז ־טוין נעװען פארנאכך ז■ איז א״סנעקו- טען טיטן פר״צע צו ט־ר און א־ך האב א װ״רע נעװארט ביז זי װעט טיך באטערקן. א־ך האב נאך תח־לת באטערקט. אז אין א־ר ־טװארץ-געיטױ- דענעס קאפ רי־סט ז־ך דורך א פאסטע װ״סע האך אז זי האט זיך אוטגעװענדעט טיטן פניס צו ט־ך איז דע־ פאס װייסע האר דאם עריטב־ע געװען, װאס האט זיך נעװארפן אין די או־גן. ער א־ז גע- יאפז פון דעכטן ײ־נקר אויז אװיז און אדיבעד בױ צוס נאק;. זי אױ נעבר־בן א װ״רע א־ן א פאררעגנה״ט. איד יאך גאר ױנגעד י־ונדעד פניב א־ז נעװען פאדברענט פון דער זו; און ד• פאדך װאם איז איר נעקוטען אין פנ־ס א.־״;, האט ד• פא־ברענט־ ק״ט פא־־טטארקט. די טי־-ברוינע אוינ; האבן זיך אנגעצונדן אנטקענן דער זון, ב־טעת זי האט זיך א״סגענל״כט טיט דעס ר״- ד־קן בלעכענעס באג־סע־ אין דער רעכטער האנט. אין־ האב ז־ באגייסט און זיך אנטיטולד־קך וואס איך ב־ן געקוטען א־טגעבעט;: ־טולד־ק זענען ד• בלוטען, װאס האבן צונעצוינן ט״ן אויפטעדקזאטק״ט: װ״ל אזא זערטנה״ט זענען נערטנער בכלר א־־ס ד• נ״ע הײזעד פון די א־בערװאנדערער... פא־ טיר אױ גע־טטאנען נאך נאר א ױנגער טענט־ט, אפיטר צװײ-דרײ און צװאנציק יא־ אלב־, :אר ד■ צ־יט האט צעאקערט איר ױננען פניך די *וננט א־ז גערענן א צעאקערטע אויר א־ד פניך אט װי דאס ־טטיקר עדך װאס א־ך האב א״נצ״טיק כאטראכט — צעאקערט. א־ן ־אס רעבן נרינט און בריט טען האט געקענט דער־ קענען, אז ד• צ״כנס ארוב איר טויל און ארוב ד־ ברוינע, נרויסע א״נ;, ־אס זענען יטו־ן ראננאנענד־קע צייכנך א־צט כליט צווייטן ז״ ד■ ױגנט װ־דעד אוי־ נ״טט טעך װאס דער װ״סער פאס הא־ ראזט ױך נ״טט פארטאסקיר;. ער דערטאנט א־ן פארנאנגענע ׳טדעק;: אדער װ• אין יטפעטן פריל־נג א״איי געפינט טען א־ן א ׳טאטנדיקן ארט א פאס פא־בריבענעס יטנ־י, ײאס ד־ זון קוטט־ צו איס נ״טט צו —איך קען ד־ אויגן נ״טט צוגעטע;, נייטט פון ד• נרינע ב״טן, פון ד• ברוטען און נ״טט פון דעס יטטרייה פאר דער צ״ט ײ״ס- געװא־ענע האד או־ו־ א״ע־ ױננען קאך — האב איך געזאנט. ז• האט ט־ך נעבעטן אין יטטוב אר■־;. נאר טיר אױ געװען ר־בעד צ־ זיצן אןי־ז רעד באנק, װאס בייס יטטוב און קוק, אוי־ז דעס איין און אײנציקן נארטן א•; נ״עס דאדך איך האב איר נע- ־אדפט ענטפע,־; אויה ארעדלײ פדאגן, װאס זי האט טיר די ער- יטטע גע־טטעלט װעגן אטעריקע, פארעסט־נע און װענן די יאפאנער אין ז״ער ליבע צו בלוטע;. איך האב עס נעטון נאר נער;. אז ז• האט זיך אנגעזעטיקט ס״ ט*ט אירע פי־אגן און ס״ ט־ט ט״נע ענטפערס און דערצ״רונגע;. האט זי גאר אר־ין נ־יטט :ע־טפ־רט. ױי ז• אױ איבערנענאננען צו א־דע ע־אינערוננען פון יע־ נע טענ, װאס האבן א ש״כות טיט ד־ פאר דער צ״ט א־ינגע-