Literarishe bleter · 1929-04-24 · 17-18 (24.4.1929) · p. Seite 343

?'סער^רישע ב?פספר נ1ם.18—7ו (1—260) וײם 343 דורכאײנאנדער נײאצט, נײאאט, , זי װעט אריבעמויםן, טידארף זי א״נהאכטן, א ליכט אנצינדן. (דער קלאנג װערם ד״םלינעד, אדוצים איז ער ד•). עם רויבט זיו אויף די שאל פון דער טיר, וויזס פירט צו די שינעם) מאטע ׳טטשערב איך בין א םאלדאט, א׳ך <ויױ א הײם, אויף די שינעם, אויף די שטיינער, אויפן שניי — טוז איך צויםן אין די שיך. םון רוסלאנד קום איך, יעדער אבר מײנער איז הונגעריק, דערםרוירן און שלעםעריק, זענען מענטשן דא? טענמשן? אין א שעה ארום ײעל איך װײטער לויםן , קײן קוראײיץ — מײן הײם. אטאל — אויף א ױם טוב א ברױו, אטאל — אויף ױם כיפור א דאלאר, דאם אלץ — צװײ זין, צײײ שנורן, אײן טאכטער, אײן אײדיפ, און אײניקלעך — א טוץ, קײן עין הרע — 4 צײײטע יידענ ע אזא נעשעפמ, אזא הורטאײניע, איר זעט די הענטי טיט טײנעי פיננער צען אלײן עם נעפירט, און ערי א בן תורה. איך בין פון פראםטן ׳טטאנד א נאנצן טאנ אין קלויד און דער בן יחיד אונזערער, לויטער תורה, לויטער נשמה, קוים צו בר מצװה אים דערשלעפט, דר״ טאנ די תפילין געלײגט, דעם מאן האב איך בײ די זעלנער געהאט, דעם װן אין ׳שפיטאל, לעבעדיקע שטיקער פון נע׳טעםט נעריםן און געראטעײעמ האב איך — נעראטעײעט. — אײנער, װ״ם איך כאט׳נז, װו ער איגט. און דער צװײטער? — אזוי פאר איך און פאר און װך דאם קבר טענטשן זאנן, אז אין פע׳עט — שצעפ איך טיך אהין. געלויבט איז גאט — א ײד. פון װאנעט פירט רער װענ? מאטע שטשערב םון װענטל, םון כותל מערבי, םשיחם צײטן, ײדן און נוים װײנען צוזאמען בײ איר, א רויט פאפיר האב איך נעהאט, איז אין א־ם געװען אנגעשריבן, אז איך בין א נאר, כיהאב עם אװעקגעײארםן אויף די שינים, אין פאדײאלאט׳טיםק, אויף דער גרעגעץ םון צײײ סדינות, אויף דער נרענעץ שטײט נישט קײנער, קײנער היט נישט םער די נרענעצן, נישטא שוין טער קײן נרענעצןן עס האט זיך אננעהויבןן דער עיקר זענען רי גרענעצן נעװען, אזוי האבן נעלערנט די ביכער, און איצט איז נישטא שוין מער קײן נרענעצח םון אײן לאנד צום צהײטן און םון אײן טענטש צום צווײטן, דער אינמערנאציאנאל םון בלוטן הערט איר דאם װארט? אין אלע אדערן םליםט אײן בלוט, אין אלע טײכן םליםט אײן װאםער, קײן טײכן װעלן נישט מער קײן גרענעצן זײן, און קײן אדערן אויך נישט, אלע זענען אײנם, די גאנצע ערר — אײן ערד. אלע מענטשן — אײן מענטשן (לאנט) אין זײנע אדערן בלוט, און אין מײנע — בלוט. װי א דײזשע טײנ זײן בויך נעשײאלן, פון צעריסענעם העטד אפירנעקװאלן — אין קוראװיץ שטײט א נײמאשין און זשאװערט. לויף איך אהין — _ דר י ט ער יי ד אין די שענםטע יארן און אינטיטן לערנען, נאך א טאנ און נאך א טאנ, ײאלט שוין נעװען א דאקטער, האט די קליפה דאס הארץ פארכאפט, א בושה, א בושה, א װײ צו א טאטן, א שיקםע נאר — אז שטאט איז פוסט געײארן, האב איך אים די הענט נעבונרן און אין די פיארן ק״ן לעמבערג נעפירט — װער ײ״םט, צי ער זשיפעט נאך? פארט אן א״נן קינד, כיפאר צו אים, אפשר װעט ער קענען זאנן קדיש — נאך דער טאמען. רריטע יידענע א חיה פײגערט, אבער א מענטש האלט אויס. םון נאך דער חתונה אן קרענק איך, דרײצן מאל אין װין נעװעזן, בײ רי נרעסטע פראםעםארן, און איצט, אז מען װאלנערט זיך ארום, קען טען מער נישט שטארבן, אז דער װוילטאנ איז נעװעזן האט טען נישט געקענט לעבן, און אז די צרות זענען דא — קען מען נישט שטארבן — עס כאפט נישט דער טויט, כאפט נישט דער אייביקער שלאף, כאטש נעם האלט צו רי אויגן מיט נװאלט. ע ר ש ט ע ר י י ר שאט אביסל״ שאט, איר הערט, װי די שינעס קליננען? עפעם גײט אויף זײ פערטע יידענע אפשר די באן — פינפטע י ידענע און דער פ״ף? עפעם א טאדנער קלונג— ערשטער ״ו (אויער ב״ דער?רד) ײרן, א באןן