Literarishe bleter · 1929-04-24 · 17-18 (24.4.1929) · p. Seite 335

וײם 335?'םטר^רישס ב^טססר 3ום. 18—17 (1—260) * באײבט ער ׳שטײן, דרײט םען אים מיט ** ׳שאיםל, נײש 1< ײײטער..• און אזוי גײט א זײגער טאג און נאכט. זימער און ײינטער, נייטט אױםנעהערט. אזוי די קאײנע זײנעריעך אין די טא״טז, װאכ מען רר־יט אטאי אן אן א ׳טייםא, טיטן אויער. ראס אויערי איז דאס ׳טאיםעיע פאראן אזוינע טא׳טן־זײנעראעך׳ ײאם אז י׳ען גיט א דרוק אײי דאס אויער, הײבמ ראם זײנערל אן אױםצוקאיננען די ׳שטונדע. קייננט אויס װיפיא דער זײגער איז. דאם קומט צונוץ, אז כ׳ען איז אין דער פינםטער. אויפן נעיעי נער בײנאכט אדער אין װענ, און מען קען דעם ציפערביאט מיט די װײזער נישט זען. , פאראן נרעםערע זײנערם, װאם ׳טטײען אויך די טי׳טן. די דרײט כיען אויך אן מיט א ׳טאיםא. טײא קאיננען ׳טטונדן, האאבע און םערטא שטונדן. אנדערע האבן נאך אין זיך א מעכאניזם, װאס ׳&פיאט אאע ׳טעה, ארער מען דריקט אן א קנעפא, װאס איז נעםאכט רערצו דעם מעכאניזם רירעװדיק צו מאכן אזוי אויך די נאך גרעסערע. ײאם העננען אויןז די ײענט. םא- ראן קונציקע זײנערם, װאם אנ׳טטאט קאיננען, קומט פריער א׳־ויס א קוקו, אזא פײנעאע, מאכט: קוקו, קוקו, קוקו.־. אזויפיא מאא, װי־ םיא דער זײנער איז, און פארשװינדט. פאראן נאך נרעםערע זײנערם אויר די טורמען און פזזראן אײי קונציקע, װאס בײ זײי אנשטאט א קאײן פײנעאע, קומט אױים אויפן נאניקא פון זײנער א פויקער און פויקט אוים די שטונדע. בײ טײא באר־מטע גרויםע טורם־זײגערס קומט ארוים א װאך מי- איטער מיט מוזיק, מיט איץ אםיציר דער אפיציר קאמאנדירט, די װאך נײט א מארש, די מוזיק שפיאט א מארש. און אז זײ וײען פארבײ און פארשײינח צוריק פון נאניקא א־ן זײנער ארײ;, הײבט ערשט אן צו קאיננע;, װיםיא דער זײנער א־ז אבער אאע זײנערם מוזן ניין. אנישט זענען זײ קא־ איקעס... ניט מען זײ צו פאריכטן,—נאנץ און געװנט צו מאכן. קען מען שוין נישט םאריכטן, א־ז שאעכטן טײערע זײנערפ אאזט מען שמײן פאר ש־־נקײט ײענן, א רערע װארפט מען אן רחמנות ארוים. א זײנער מוז נײן, נומ נײן, נאײך נײן,—זומער און ײיננער טאג און נאכט אוייז דעם א־ז ער דאר א זײנער און מוז טון זײן שא־חור טרעםט אבער, קינדעראעך, װעאכער זײנער טוט זײן שאיווות שטענריק בשאימות און הײבט נישט אן צו גײן, און רינט נאר׳ — א זאמר־זײנער — און װעאכער נ״ט נישט און הויבט נ־שט אן צי ר־נען׳■ — א זון־זײנערן פעדעלע האט צװײ סאי געװײבם .בערעאז^אינט אין בעט, חם־ושאום קײז סםנת־נפשות ב״ם באח א שטארקן קאטער נעכאפט א כעז׳* — זאא זיך נאט דערבא־ רעמעןן און קעז קוים רערן. הײזעריק װי א טויב די מוטער טרעס נישט אפ פון בעט איז אבער אייפנענאננען די רעצעפט. װאס דע,י דאקטאר האט פארשריבן און נעהײסז נאכאמאא נענען, אויב עד װעט נישט בעםער ײערן. כאפט ער או די מיטער בײם קיייד און ׳*אזט זי נישט אװעק אין דער אפטײק ארײז, בש.ם אופן נישט דער פאטער איז נישט אין דער הײם. די רי־םט איז ניאד נע־ נאננען מיט א פאק ײעש אין מאננא, און ער אאזט די מיטער נישט אויעק. און דא פאאט צו דער אײנט, מעז װעט פא־מאבז ־י אפטײק בעט זיך די מוטעח אין צען, םוםצן מינוט קום א־ך צידיק. מי יענק ונלזנ גײם שלאםן יענקעאע האט אפנענעםן פארנאכט און אפנעטרונקען, און די מאמע אין צװײטן צימער מאכט אים זײן נעאענער צירעכט. — יענקעאע. שאאפןן — רופט די םאמע. יענקעאע האט די םאמען איב דאם אעבן, אבער םאר דאם שאאפן צו נ״ן האט ער פײנט. םאאנן א מאמען דארף מען, דאס װײםט יענקעאע זײער נוט, אבער דאך אײן א״נציק יינר. ער װעט א־בערבעטן די מאמען. מיט אײן קוש בעט ער זי אי,_ער אאזט זיך יענקעאע, די מאמע זאא נישט זען, אראפ אונטערן טיש. םון אונטערן טיש שאײכט ער זיך שטיא, עטיא פון שטוב ארוים. עם איז נעװען זוסער־צײט. יענקעאע גײט בארװעם. כאפט זיך אין הײזא ארײן און װיא ארוים אויפן הויף. אבער אין הויף איז שוין םינםטער, האט יענקעאע םורא. אויב־ װאא בײטאנ קען ער יעדע שאא ערר אויפן הויף און איז הבר-אאפ מיט אאע זײנע באװוינער אבער אזא שאטןן און אויך די תיםאעך האבן ק״ן נרויס חשק צופ הויף. א קאײ- ניקײט זיך אננעאאפן איבערן טאנן זעצט זיך יענקעאע אנירער אויף דער שײעא און קוקט אין הויף ארײן. זיצט ער אײן מינוט, צװײ אםשר דרײ און מער, עפעם די אײנעאעך הויבן זיך אן צו קאעבן נ״ט םארבײ צינעאע־םינעאע םיטן ציטערריקז בערדעאע און שטעאט זיך אפ םאר יענקעאען, שאקאענריק מיטן בערדעאע, און פרענטל , ײיםא א שטײגער, קען זײן דער זײנעײ — אכט. — ענטפערט יענקעאע, װאם האט נעהערט דעם זײ־ ער שאאנן אין שטוב. ענטפערט צינעאע־מינעאע. — אויב אכט — א נוטע נאכטן — און נײט זיר אװעק• װונדערט זיך יענקעאע, װאפ בײנאכט רעד5ן צינעי׳ע־מינעאע. י א מענטש און צום נראס. װי א מארשאאיק אויף א חחװה ןייענ־ יעא איז שוין נעײען מיט דער מאמען אויף א חתונהין װ־יזט זיר ז ־ער אוים, אז נישט ציגעאע־מינעאע אאײן רעדט בײדערנאכט ם נראם די קאץ איי•־ דער צוים זאנט: — זעט נאר זעיז. אױי שפעטי ײאש איך מיך נאד אײנמאי אפ — און אראפן אוז שפריננמ אראפ פון צוים און פארשײינדט צאפט יענקעאע נאד מער. הערט אבער די קי פון שטאא• — אײ—אױ—אײ קעארעאע מיין אפנעאעקט האב איך דיר ריין. •••י׳א־י־זשע שטיא און רויק אייןן עפנט יענקעאע א מויא און אאזט ארוים — א נרויםז גענעץן קומט אונטער פון הינטן די מוטער. כאפט אים הינטערארום אי הײבט אים אוײי איז טראנט אים. קושנדיק, אין בעטא אײיז ער װיא פרעגז די מוטער, װאם דאם אאץ באטײמ. אבער קושנ־ דיר, האט אים די מוטער דאס מײאעכא פארמאכט און יענער איז איײנעשאאםן נאך בײ דער מוטער אויף די הענט.— ייי ע ד ז י י ג ע ד דער ז״נער האט נישט קײן רו, אזוי אאננ, װי ער אעבט, און —־ נאנץ און נעזונט... ער מוז נײן, נײן און נײן.