Literarishe bleter · 1929-04-19 · 16 (19.4.1929) · p. Seite 320

3??£01ר 1.*ם. 16 (259)\ דיש 320 ׳יי אט אזוי װאלט ׳טטואל גארדאן נערעדט או; נעס־ענהט. ױען טיװאצט אים נאר געיאזט. אבער דער עניז, — װי?יטװאקאװ ׳שרײבט. ־ א׳ז יטוין ריקװידירט, אייןװידירט ״טיט רײן-סאײעטי׳ניע און דאטונילט״טע טעטארן״. און דאס יעצטע װארט פין דעס באיטוליקטן ׳טטואי נארדאן איז ני׳סט נעזאגט געװארן. | ק. זינגמאן 1 דעם (>3־מן מערץ איז אין שימפעראפאר פון כזאי־ך־א:צי:דונג גע׳דטארבן ק. זיננמאן. ק. זינגמאן איז געבוירן געװארן אין שלאיאדקע ןפארידשאצ פון קאוונע) אין 1880. אנגעהויבן האצ ער *דרײבן אין וןססן יאר. די פעברואר־רעװאלוציע האכ איש געכראפן אין כארקאוו. דא האט ער גע־ גרינדעמ דעס פארלאג ״ײדי?", רעדאגירט און ארויסגעגענן 2 אלמאנאנן ״קונפכ־רינג״, ארוישגעגעבן א דעיצײיונג ״יײ די ירעגעס פון ניעסאןי/ א פאעמע ״מאמל דער •דנײדער״, אן אײנאקבער ״ביי דער אזערע״ א. א. גע־דריבן אונכערן פסעוודאנים ז. קלונימופ בן יעקב אין דער ײדיזזער קאמוניסטיידער צײשונג אין אוקראינע ״דער יידיסזער קאמוניסצ״. אין 21*10 יאי איז ק. זינגמאן געקומען צוריק קיין קאוונע, ארויםגעגעפן א זאמלונג לידער ״ווען דאס האיץ איז ױנגי,, א זזזורנאל ״וויספע״. אין 1024 יאר פאלעפנמלעבכ ער א ראמאן ״•פװינדל־םרע*". אין 1027 יאר איז ער געקומע• קײן דאסכפארבאנד. עםלעסע חדיסים האט ער געװוינמ אין באי־קאוו, פאריעפנמלעבס אין ,.•גטע,*ז, דערצײלונגען און ארמיקלען. בדי צו פאיבעסעדן זײן געזונמ־צוידמאנד, איז ער אוועק־ געפארן קײץ קדיס, די דעצסע צײס געלעבמ אין סימפעיאפאל. פון ״קאלי־מער סםאםומ, 1**״* .*<•*׳׳׳ ־י־י^מ• \ 4 •-'׳.־ און;״סט;אר א<ן ד< רעאקצ״נ-׳אר;. אװך;אך דער נרו׳סער רוסרענדישער רעײאלוציע זענט איר, כאװער ליטװאקאװ, טיטגע- גאננען און אסטטאר נאכנענאנגען נאך נ. טײזילן. איר האט טיט- געארבעט אין רער אויסגאבע ״דאס פרײע װארטי׳, זואס נ. כײיזיי האט ארויסגעגעבן, טיט נ. טײזיל צוזאטען ארױסנענעבן■ דאס העפמ ״די פרעסע״, געיסטאנען גאר נאענט צומ זשורנאל ״ביכער-װעלט״, װאס טייזיר טיט י. דאברושינען האבן רעדאקטירט. אין ז׳עורנאר האט איר נעדרוקט ארטיקרען און נאטיצן און געײען ״נפש-אחת״ טיט טײזרע;. און אזוי אויך אין די ״נײע צײט״, אין רער נרויסער טעגלענער צ״טוננ. — און אקסר בײ אקסר, און האנט אין האנט האט איר דאך טיט נ, טײזיל געיטאפ;, נעבויט די יידי׳טיסט״טע ״קולטור-ריגע״ אין קיעײ טיט אלע אירע ״דישיסטישע אינסטיטו- ציעס. ער האט אנגעהויבן און איר האט פאדנעזעצט, איר האט געטון און ער טיט אייך. — און אזוי יאר-אוים, יאר-א״ן און נ. טײזיל זעצט דאך פאר די זערבע ארבעט, ײאס איז פריער בשותפות טיט אײך נעטון געװארן. פארזואס-זשע איז ער נעװען פאר אײך אינגאנצן כשר, און פאר כייר אזוי טריײ אז נאר פאר דעס איין פרוװ צו פארבינדן זיך טיט איס זענט איר טיך טעביר-נחלהין אייער טיטארבעט טיט נ. טײזיל איז אװעק העט-װײט, א 2—3 יאר נאך דער אקטאבער-רעײארוצ־ע, ײאס אין אט ד״ ״קרנות הטובח״ הארט איר זיך איצט אזוי פעפט. װען איר רעדס, כאויער ליטײאקאװ, טיט אזא זיכערקײט און פעפטקייט װעגן ד• ״ר״ן-באײעטישע און קאטוניסטישע טעטאד;״, קאן טען באטת טײנע;, אז איר זענט דער קאטוניםט מבטן וטיירה. און אײך פארט גארנישמ אײן, אז עס זענען נאך רא טענהשן, װאפ נעדענקען אײערע װערטער ןאון דערצו זענען זײ שװאר׳ז אויד• ײ״פ אפגעדױקט אין דער דעטארםטיקער קיעײער פרעסע און אין ליטװא- קאװ—טײזילפ ״די נײע צײט״), װאס איר האט אין דער אוקראיני- שעד דאדע געװאדפן קענן די פידער פון דער ראדע. איר האט אויפ- געפאדערמ די ראדע, זי זאר זיך ״קלאר און שארך ארוים- זאגן קעגן דעראװאנטורע פוןדיבאלשע- װיקעס״. און נאך א'] 1919 און אנהזיב 19-20 האט איר גענונ הוזק געטאכט און גיפטיק געשטאבן אײערע נעװעזענע חברים פון די ״פארײניקטע״ נאײאקאװםקי, ט. לעײיטאן און ארע אנדערע, ײערכע האבן געהאט סיטפאמיעס צופ קאטזניזס און זענען אר־בער צו דער קאטוניסטישער פארטײ. אין אײער לעצטן פעליעטאן ״קײן שײבות צו ליטעראטור״;אין ״עטעס״ פון 4 אפריל) דערצײרט איר די פאבל: ״א טשערעפאכע האט זיך נעײעט טיט א הירש, או זי ײעט איר איבעריאגן אין נערויז. ײאם האט די ט׳טערעפאכע נעטון? װי כאר דער הירש האט זיך אויסגעקערעװעט צו לאזן לויפ;, האט די טשערעפאכע זיך אננעקראטערט אין זיין עק דער הירש קוטט צו-?ויפן צוס ״כטארט״, קערעװעט זיך אוים צו דער טשערעפאכע און פרעגטל ״נו, װער פריערץ׳״ ״א־ך;״ — דערהערט ער א קויט׳ס פון הינטן. ראכ אױ שײן די טשיערעפאכע אראפ פונפ הירשפ עק, װערכער האט זי נעפדאכט צופ אדט. אזוי עטרעכע טאר ״ נו, יא; א-ר זענט אויף נוטע עטלעכע יאר אפגעשטאנען פון אײערע א״נענע הכריפ, רםוה אנגעקראטערט זיך אן זײערע עקן און איר קװיטשעט אלץ: ״נו, ײער פריעח״־ ״איח״ טען רערצײרט ראך םון אײך, אז אויף דער אלנעטײנער ״טש״הטקע״ ןר״ניקוננן פ,ין דער קאטוניפטישער פארסײ, הא;; טען אייך;עפרענט: ״פארױאה אזוי שפעט ןער׳עט צו ,־ן. יארן זענס איר אריין אין רער פארטײץ״, — האט איר דערויף נעענטפערט־. ״איך בין נישט קיין סקאראכאד״. נו, אװדאי נישט קיין פקאראכאד, אז איר כאפט זיך. ײי יענע טשערעפאכע. אוױ־ פרעדדע עקן. אבער צו װאפ רער ש־טענדיקער נישט-אויפריכטיקער קװיטש ״איך. א״ איך און נאר אית״ און אויב א י ד. טשה ריטװאקאװ, זענט דערנאננען ןאויף פרעטדע רוקנכ און- עקןן צו דעם ״עטעם״ ערשט אוי- דער עלטער. נאך אזײ פיל ארוטװאנדרענישן איבער פארש״רענע פארט״ען און ארנאנע; ןאויך העכדעישע, צױניםטישע) און נאך אזא ראננער ענגער טיטאדבעט טיט די פארשײדענעררײ נאציאנאריםטישע, ײדי- ש״םטישיע באװענונגען, — פארװאם זאל א י ך, א ױננטאעכער, װ״ניק-דערפארעכער כחורל שטואל נארדאן ני׳עט טארן א״ן טאר, נאר אי־ן טאר געשיטרויכרט װערן טיט נחטן טיױיר, טיט װעלכן א־ר האט אזו־ י־אננ, איבער צען יאר נעוינדיקטץ״