Literarishe bleter · 1929-04-12 · 15 (12.4.1929) · p. Seite 290

?'ססר$ררשע סזעםער 15.00 (258) ןײם 290 נעקוקט רערויח, קען נעזאנט זועין, אז דעם עיקר־ציא — שאםן 8 קאדעד םענטיען, װאס זאאן זייז באקאנט טיט די. וויכטיקםטע פדאבצעטען פון אויפהיטן ײך אאטערט. אין פויצן — האט זיך אײננענעבן צו דערנרײכן. די יטטאדקע פאראינטערעםירונג טיט די נעאײענטע רעפע- ראט;, די ברײטע דיפקוםיעם נאך כטעט יעדער רעקציע, די פראג;, ײעקכע טען האט כםדר נע׳ע־ןעייט די רעפערענטן, די װארעטע אט- טאספעך װאם האט נעהערשט אויפן קורס, האט באװיזן װי נוי- טיק דעד קורם איז נעװען. איפן קויס זענען נעהאלטז געװארן פארננדע?עקציעם: פראפ. באראבאן: די נע׳טירטע פון ייך ׳עולן אין פויאן, <• ׳טעה ע. הערעטײן: װי אזוי פאחשן ייך ארטערטיטר. אין פוילן׳ז—4 ׳ע זײטיםיק; די ארכ־טעקטור פון ײך ׳טולן אין פויאן — 4״ י. ט. נײטאן — ביבריאנראפיע פון ײך קונסט-נעעיכטע — 2״ און אײנדריקן פון ײך טוז״ען אין אויםאאנד — 2 ״ ד״ר י. ׳ציפער — ײך-פויך נע׳שיכטע-קװערן — 4״ און ײך איצוטינאציעם 4 ״ צוזאטען 22 ׳טעה די אעקציעס זענען פארנעקוטען אין גיט- נאזיע פון פרוי זאקם. אויסער די אעקציעס זענען אויך פארגעקומען אנטעפרעכנדיקע אויםפרוגן: אין אינםטיטוט פאר פויצי׳טער אר- כיטעקטור בײ דער װאר׳סעװער פאריטעכניק, וײ דער רײטעד פון אינםטיטוט פראפ. פאםנאװסקי האמ אונז באקענט טיט דער ר״- כער פראנען-זאמאוננ פון אאטע ײך ׳טואן, װאם איז באארבעט נע- װארן דורך צוהערער פון אינסטיטוט. באזונדערס אינטערעפאנט זענען נעװען די טאדעאן פון די היאצערנע יטואן. דער אויספי׳יג אין דער ײך ביבאיאטעק האט באקענט די צוהערער טיט די װיכטיקםטע אויםארבעטן פון דער אא- מער ײך קונסט, טיט די זײע־ - אינטערעסאנטע כתב-ידן, בפרט ט־ט רער װונדערבארער איא־םטרירטער הנדה, דער דריטער אוים־ פאונ איז פארנעקוטען אין טי־״ א נ. פון ט בערכאן ב״ דער ייך קהיאה אין װאר׳טע, װו םיאיז אויפנעזאטיט א נרויםער אוצר פון ײך אאטערט. — כתב-ידן, איאוטינירטע כתובות, רעאיגיעזע קונםט-חפצים, פאטאנראפיעס פון פאר׳טירענע היםטארי׳םע טאנו־ ניענטן אד״נא. װי כיהאב ׳עוין באטערקט, האט דער ער׳עטער קורם פאר קאנ- סערײאטארן און ארכױויפטן איז פויאן זיין ציא דערנרײכט: סיאיז נעיצאפן געװארן א נרופע טענט׳ט;, װעיכע האבן באקוטען די עייע- טענטארע װיכטיקםטע ידיעות אויפז געביט פון פאר׳ען ײך אא- טערטיטאעכקייטן. דער בעםטער באװײז, װי טיה םיהאט נע׳טאאגן די אידעע, ויעאכע די ה־םט. קאט. בײם ״װ״א האט נעװארפן, קען דינען רער פאקט, װאס אאע צוהערער פו• ל,ורם האבן בא׳כיאפן זיך צו אר- נאניזירן איס ׳עטענדיקער קרייז בײ דער צענטראיער קאטיכיע. םיא־ז צו האפן, אז נאך דעם עריסטן א״נגענעבענעם פרװו פון רער צענטראאער קאטיםיע ייעאן איצט קוטען װײטערדיקע. 3•?;לעז?ץ געקליבעגע װעדק פון דוד .בעדגעלםאן שםמ־עסםעג (נןןײעלן) - - *.7 װעלם־-א1יס װעלס-אײן(דערצײליננען) 7.00 אדרעס: סאא8 .1י3ליױ*. גסלד״יסי 28. די קהיאה-פארװאאטוננען, װעאכע האבן נישט קײן פאר- ׳עטענרנ־ש פאר די דאזיקע אי׳טערטימאעכקייטן ״פארטאאיעװען״ אזיז א בארבארישן אופן די טייאטאא װונדערבארע געטעאן אוי־ די װענט פון ד• שואן, זײ בויען אבעד די אאטע יםואן אויו־ א טא- רערנעם שטײנעך אאזן פאראוירן נײן פנקםים, װאם האין א קא- אאםאאן היפטארישן װערט אאי״װ. רי היכטארישע קאטיכיע האט נעהאאטן פאר איר װיכטיקן חוב אאארטירן ר■ ײדייעע עפנטאעכ- ר״ט ײעגן דעם צו׳צטאנך אין װעאכן ם׳נעפינען זיך די אוצרות פון דער ײדי׳םער פארגאנגענר־יט אין פויאן. כדי צו דערנרײכן דעם ציא, האט די היסטאויישע קאטיכיע באיעאאסן צו יעאפן א כפעציעאע קאט־פיע פאר אויםפארשן די ײדישע אאטערט־טאעכקײטן אין פויאן און צוציען צו טיטארבעט רי געזעאיצאפטן, װעאכע זענען טפונא די דאזיקע אר- בעט אויםצופירן. אויר אונזער רוך האבן זיך אפנערופן כטעט אאע אײננעאאדענע געזעאשאפטן. א; טשך פון א קורצער צײט א־ז נע- יעאפן נעװארן די צענטראאע יאטיפיע צו פארשן די ײך אאטער- טיטאעכקײטן אין פויאן בײ דער ײװ״א פון די געזעאשאפטן, װעארע באטײאיקן זיך אין דער דא- זיקער קאט־פ־ע, דארך א־ן דער ערשטער ר״ דערטאנט ײערן די אקאדעטי׳עע נעזעאשאפט פאד 'אנרװיפניעאפט די דאזיקע נעז. — אײננטאעך איר םעקציע צו פאריען די ײדי׳טע אאטערטיטאעכ- קײט;, — האט נרויפע פארדינםטי פאר דער י־ך װיםניעאפט. באשטײענדיק אין איר ־יב פון קװאאיפיצירטע פטודענטן פון א־םיטעקטוך האט זיך אי־ אײננעגעבן צו אנטדעקן און אויפ- צוהיטן פאר דער וויכניםאפט פאאנען און פאטאגדאפיעפ פון עט- אעכע צענדאיק ײרייעע יעואן אין פויאן. אהוץ דעד דערטאנטעד נעז. באטײא־קן זיך נאך אין דער צענטראאער קאט־סיע די כע־ציע פאר יידייעע אאטערטיטאעבקײטן יײ דער ײך נעז. פאר אאנדקענטעניים, די נעז. צו פארשפרײטן סונהט םײ ײדן און דער קואט־־-רעפעראט בײ דעם אקאדעטי׳טן צ״ק. גאײך װי די קאטיפיע איז אנטיעטאנע;, האט זי א״ננעזען, אז איר אײננטאעכער ציא — װעקן די אויפטערקזאטקײט פון דער ייך נעזעאשאפט פאר דעם אפהיטן יידישע אאטערטיטאעכקײטן — װעט זי נאר דעטאאט דערנרײבן, װען סיװעט זיך אויםביארן א קא- רער טענט׳ע;, א־בערנעבענע אוי באראװנטע אין די דאזיקע פרא- באעטען. ר־ ערשטע אויפנאבע פון דער קאט־פיע א־ז דעריבעד גע- װען. — צו אדנאניזירן א קורס פאר קאנפעדװאטארן און אד- כױויםטן. דעד צ־א פונם קורפ איז נעײען אן אינפארטאטױוער און נייבט קײן רײן-הראבלעטאטייטער װייל כ*יט רי ייד איסערטיבז־ אעכקײמן א־נט־ערעםירט ז־ך נ-יעיז באויז דער אדכיטעקט, נאר אויך רער קינםטאעך היסטא־יקעך ראטאגראפיםט און דער סתם-איב- ראםער פון ײך אאטערטיטאעכק״טן. זענען דעריבער צום קורה צונעצויגן געװארן אט די אאע עאעטענטן, װאם דארפן אונז העאפן אין דער א־בעט פון דער קאטיסיעץ צ־ האין ט־ר דאס דערנרײבט בנינע דעם טענטשן-טא- טעריאאני באויז טײאװ־־ז. אויפז קורם ראבן אנט״ר גענוטעז 2א צורערעך פון זײ — זענען סן ט־טגא־דער פון דער םעקצ־ע צו פאריםן ײך אאטערט. ביי דער ײך נעז. פאד אאנדװיםניםאפט, ,־. טיטנאידער פון דער פאטאנראפ־םטן-םעקציע בײ דער דערטאנטער נעזעאיעאפט, 4 — היםטאריקעך ״ אדכיטעקטן און ך איבראבער פון ײד־שער אאטער קונםט, צװייםן זיי 2 ט־טנאידער פון דעם זאטא- קר־־ז בײם ײױ״א אין װאריםע א נ. ש אנ-פק־. װי טיר זעען, א־זי אויפן קורם געװען צו װײניק ארביטעקטן און קײן אײן קינםטאער נישט, — הנם די קאטיםיע האט זיך בא- אויך זײ צוצוציען — אויך צו װ־־ניק ה־םטאריקעך נייעט יי׳ייי*