Literarishe bleter · 1929-04-12 · 15 (12.4.1929) · p. Seite 289

זײס 289 *?יסער^רי&ע ב7עסער נזם. 5/ (258) אלעקס. גראנאר װעגז דער ײדישער ״שײלאק״ אױפפירונג אזוי איז עס. װען איך שרײב ױאם, לײען איך אין די ״י5יט. בצעטער״, אז ״שײאאק״ נײט יטוין די פינפטע װאך. װען דער בריװ װעט אנקוטען צו אײך, װעט ״עײיאיז״ גײן די זעקםטע װאך, און :זיך װיניש אים נאך פינױ טאי אזײ םיא םענט׳ען, טענער, ײדן. עס איז א נרויסער נצחוןן טיר איע זענען דא ז״ער שטאאץ און גציק־ אעך. װײכערט, די װיינער און דאם ײדי׳שע פובאיקום האבן זיך אקרעריטירטיװי אן אײראפע״עע בינע. און דעריבער דער טזא־טוב. דער אעצטער קאונער איטיקא פון ייעראא יעטערן האט טיך זײער אויפגערענט, און דער ציטאט פון קריטיקער, ־־ ײאס שטערן בדעננט, — װאאט ער ני׳טט זײן אין תוך אזוי טרויעריק, ײאאט ער זײן כטעט פאראדיסטיש־װיציק. איך רוף צו אזז דעם הער; ״איך בעט עפעם טער װיררע״ן עפעס טער ײירדע איז נויטיק, און טער רעספעקט פאר א פדאדוקטיװער פעדזענאעכקייט, װי ײײכערט. איך קען װײכערטן, ער װאאט פונקט אזוי נוט נעקאנט רע־ זשיםירן אין בעראין, ער האט פאנטאזיע, ער האט די פעייןייט צו פארװאנדאען זי אין טאטן, ער האט קואטור און ער האט דאיז ײיכ־ טיקםטע: אן אוטדערהערטע אײביקע טעאטער-איבע, ײאם אאזט זיך נארנישט אויםהײאן. און אט די איבע צו דער פצענע און קואיםן איז בײ אים נעםעסטיקט או־ד יארנאאנגער טעטי<ודישער ארבעט. פרײט א״ך, װאם אט דער נאאיצישער אײראפײער ארבעט ענדאעךז װײזט אױם, אוטעטום ־אפ אײגענע: — די יידעאעך קענן די ײד;. אזוי װי טיר אאע זענען אבער אפטיטיסטן, טוזן טיר אאכן דערפון. אבער באקענטעניש איז נויטיק. אװי װי קאארע פאנאנדערטײאוננ צװ״טן אטת און אינן, נוט און בײז, צװישן אזעאכע, ײאם קאנען און ׳טאיטזעאניקעפ,—אזוי טוז מען אויך אט די פאנאנדערטײאוננ טאכן צװייטן אונז: ײדן און ײדעאעך. דערפאר האב איך טיך אזוי נעפרײט טיט שטערנם ארטיקא, ער איז קעגן ״דעאעך און פאר דעם ״דן און ק י נםטאער װ ײהערט. איך אויך. אאעקסאנדער גראויאך. בעראין, סז־. טערץ <>*_-<> 1 די רעדאקציע ״אינז. כרעטער״, האמ :אקימען פונפ כאריממן ״דייג־ד״ממן ארטיסמ פון ד״מיכן מלוכה־מע־ אמער א. גראנאך פאלגנדיקן ארטיקל צום פארעפנמלעכן. םיאױ אינםערעםאנמ: א. נראנאך האמ סי״ £אר יאר צוריק נעמפילמ די ראלע פון מיילאק אין דייממן מעאמער אין כערדיז עד׳שטנס בעט איך אײך איבערצוגעבן דעד װימער טרופע טיט ײײכערטן צו זײער .,••זײלאקן״ ט״ן האדציקםטן נליקוײנש. נישט בלויז צום גרויםן קינםטלערי׳טן נעשעעניים, ײאם טען האט געפונען דעם טוט און די שטוים־קראפט :זרויכצוברענגען קינםטלעריש ״שײמזקן״, טיט א נ״ער, קלארער, קינםטאערי׳שער פארם און טיט פרינציפיעאעד ײדישער יאון פאציאיער װירדע. טײן טזא־טוב איז שײך; עם רעזאנאנם, — די זעקסטע ײאך, ד״ד ע. דינעע??נ?7ס דעד עדשטעד פדוװ און די טיטארבעמער פון די זאטאביכער ״ױננער היםטאײקעו״. די היםט. קאטיסיע האט אין איר ארבעטם־פאאן אננעצײבנט צו זארגן פאר קאנםערײאציע פײ ײדישע אאטערטימאעכקײטן אין פויאן. די דאזיקע ארבעט איז טטימ א ברענענדיקע. דער ײו־י׳ש׳יר ײשוב אין פויאן האט דא אין ט׳שך םון די צענדאיקער דורות ײר נעשיכטע געיצריבן א זײער רײכע און אינטערעסאנטע קונםגז, םאר־ קערפערט אין די אאטע ״ך ׳שואן, אין די אויסקריצונגען אויןז די טצבות אדג״א. מיר האבן נעהאלטן, אז קודם־כא מוז מען זען אפצו• ראטעװען דאם, װאס איז נעבאיבן נאך דער שרעקאעכער װעאט־ טאחטה, װעאכע האט צענדאיקער שואן חרוב נעטאכט, םארברענט. טען מוז אויסהיטן דאם דאזיקע, ױאם איז נאך נישט אומגעקוטע;, טיט קנאפע 4 חדשים צוריק איז געשאפן נעװארן די װאר־ שעװער אפטײאונג פון פרײנד פוז ״ײװא״, און שוין קען זי אויפ־ װײזן א פײנעם ביאאנס פון איר טעטיקײט. די װארשעװער אפ־ טײאוננ איז אויפגעקוטען אויח א באד;, ײאם איז שוין פון םריער נעװען נוט צונענרײט. די װארשעװער אפטײאוננ איז נעװארן דער קאנצענטריר-פונקט פאר אאע װיםנשאפטאעכע ארגאניזאציעם, ײאם האבן שוין פון אאננ געפירט זײער ארבעט אין װארש־ע אבער אפגעריסן אײנע פון דער אנדערעך דער גרעםטער אויםטו פון דער ײארש. אפטײאונג איז די היםטארישע קאטיםיע. איר קערן איז די נרופע פונם אטאאיקן םע־ מינאר פאר ״דישער נעשיכטע בײ דער ײך אקאדעםשער ה״ם