Literarishe bleter · 1929-03-22 · 12 (22.3.1929) · p. Seite 230

(255) ׳ ג(0. 12 .7 יוסעי?'םער))1'ש2 + 230 זײס דעם יידישן לייענער—רןיזנען מיר עט נישם טון. פאר פארנרעםערן איינצדנע און אייניקע אפט״לונגען אין די ״בדעטער״ ה*בן זיך ארויסגעזאגט: 113 פאר דער ליטעראריש־קרים״טער אפט״לונג. א גרויםער םייל האלט, אז אין דער דאזיקער אפט״לונג דארןז מען זיך פארנעטען ספע־ טיעל מיט דער נייעי יידישעד ליטעראטור. א״ניקע װידן האבן קור־ צע כאנאגראפיעפ וועגן די אנגעזעענסטע יידישע קינםטדער. סיװערט פאינעדיינט אויך, מיזאל איינפירן א נייע רובריק: ״וואם דארף דער ״דישער ל״ענער ל״ענען?" 64 זאגן זיך ארויס מיזאד פאינרעםערן באיונדערם די בעלעטרי־ טטישע אפט״לונג. אייניקע גינן צו ״פאר אריגינעל־יידישער ליטע־ יאטור״ א ט״ל פארלא.גען מער פלאץ פאר דיבטונג און פא- דעי יונגעי יידישעי דיבםונג. 74 לייענער ווילן, םיזאל פארגרעםעין די טעאטער־אפט״לונג און אויך די אפט״לונג פאר פלאסטיק און מוייק. א״ניקע פאדלאנגען אפ־ האנדלונגען װעגן ארביטעקטור און קונסט־געשיבםע. א צאל לעזער װיל האבן אין די ״ליטערארישע בלעטער״ אן אפטיילונג פאר קינא 39 זענען פאר פארגרעםערן די אפט״לונג ״ביבער־וועלט״, ״בדי צו אייענטירן דעם לעוער און דער גרויכער צאל וועדק. וואם ערשײ־ נען אין ״דייט". א״ניקע בעטן, סיזאל אויםטיילן א ספעציעלן ארט פאר די ביבליאטעקן. גיבן אנװייזונגען די יידישע ביבליאטעקארן מיפארלאנגט אויך א רובריק: ״וואם םען שרייבט אין יידישע און נישט־יידישע זשורנאלן וועגן ניי־דערשינענע ביבער״. 1 31 ל״ענער ווילן, םיזאל פארגיעסערן די קולטור־געזעלשאפט־ יעבע אפטיילונג. א״ניקע רופן־אן—די יידישע שול, ״ד. װיסנשאפטלע־ בער אינסטיטוט. א״ניקע—וועגן דער יידישיסםישער ארבעט אין ארץ־ישראל און וועגן דער קולטור־ארבעט אויף דער פיאװינץ. 29—פאר פארגרעםערן די רובריק ״װעלט־ליטעראטור״ 18 כראניק. ״סיאיז אן אינטערעבאנטע רובריק אין די ״בלע־ טער״• 28—װיסנשאפטלעבע ארטיקלען. 12 פאר עםייען. קונםט־פילאםאפישע אפהאנדלונגען. 11 העבדעישע ליטעיאםור. עםלעבע פארלאנגען איבעריעעונגען פון העברעיש אין דער בעלעטריסטישער אפט״לונג. װי איז מיט דער אילוסטדאטװוער ז״טפון די ״ליטעיישע בלעטעי״י מיר הערן אפט ווינשן, סיזאל געבן װאס מער אילוסםראציעם אבעי גלייכגייטיק האט מען צו אונז טענות, פאיװאס די אילוסטראזויעב פארנעמען דאם ארט פון ארטיקלען. מיר האבן געפיעגם ביי אונז-רע לעזער 1פראגע נומ 9): ״איז גענוגנד די גאל אילוםטיאציעם אין די ״לים. בלעטער״? םיהאבן געענטפערם 360 לעזער. 180 זאנן זיך ארוים פאר פארגרעסערן די צאל אילוםםיאציעם א״ניקע לעזער ווילן אבער ערשט־קלאםיקע, גוט־אויסגעפירטע קונסם־ בילדעי א טייל לעזער בעטן. מיזאל געבן בילדער פון ״דישע אלטער- טימער, א״ניקע לעזעי װ״זן־אן, מיזאל געבן די פאיטיעטן פון די אויטארן ביים דרוקן זייערע ארטיקלען. 180 האלטן. אז די צאל אילוםטראציעם איז גענוגנד. א״נער ש־״בט: ״אן אילוסטי״ציע וו״ניקער — א וואיט מע־". אן אנדע־עי נ־ט־צו: ״דאם בילדל גיט אונז גארנישט״. די ענטפערם פון די לעזעי אויף די איבעדיקע פיאגן אין דעי אנקעטע—אין קומענדיקן נומער קאאפעראםיװ .ביכער׳, װארשע אױםשייסלןסער #*רקויף *ון *אדלאנ .װאטםאק־, ובן־לין 9ראפ־װיפע1ר ןגעשיבםע ־.׳ אלטעדטום ^סרײז 7,55 זלי _ יידן״ ד. קמלםאנןװיםיש לעדנפוד י־- געשיכטע §רײז 65 3 זל ׳ *ין ישריל 23 וז1עו431£ז ,3״ני31823^ו ''ז£ו1סץ8״ .12)>סק5 א קליינע צאל לייענער אינטעיעסידם זיך ספעציעל מיט דער סא־ װיעטישער ליטעיאטור. ״זענען געײוניסן גרעםערע, ערנסטערע אפהאנדלונגע;, אדעי קורצע, אינפארטאטױוע ארטיקלע;?״ םיר שטעלן זיך אליין זייער אפט די פראנע. און קאנען זי נישט לעזן. פון א״ן זיים ווילט זיך געבן גרעםערע, וואגיקערע ארטיקלען, וואס זענען מעד באלעדנדיק פאר דעם לעזער. פון דער צוו״טער ז״ט אבעי זענען דאך די ״בלעטעי״ נאי א צ״טשייפט, וואס דארף אנ־ יענן, אויפמערקזאם מאבן, באיירן אלץ, און שטודירן דארף סען פון ביבע־ סיר האלטן זיך אפטמאל אפ פון דרוקן גיעסערע איטיקלען אין המשבים, געדענקנדיק, אז דער איצטיקער לעזער לעבט אין אן אנדער טעמ־ פא. ווי אמא־ וואם זאגן די לעזעי וועגן דעם? 308 (פון די 374 ענטפערס אוי־- דער פראגע) זענען פאר גיע־ סעיע. עינסטע־ע אפהאנד־ונגען. ־אס איז אבעי פאי אונז אן איבעררא־ שונג. אייניקע גיבן צו. אז סימוזן אדעי ז״ן איטיקלען וועגן באקאנטע װערק און פ־אבלעמען, ״אבעי נישט ק״ן גרויפע, לאנגע ארטיקלען וועגן שפראך־פארשונג, וואם זענען נישט פארשטענדלעך. אײניקע רעזעי פאילאנגען אויספיילעבע קריאישע ארבעטן. 66 ליענעי זענען פאר קורצע אינפארמאטיווע איםיקלען. אייניקע לעזער גיבן צו, אז פאי גרויפע איטיקלען איז דא ״די ״דישע וועלט״ ״די ״ליט. בלעטער״ — שר״בט א לעז-י — דאיפן זיין דץר ארגאן פון דער יידישעי אינטעליגענץ. זיי דארפז געבן וואס־מער אינפאימא־ ציע־מאםעריאל וועגן דעי יידישער קולמור־באוועגונג. אויף דעי פיאגע (נומ. 7): ״איז נעווונשז צו פארגיעםערן די איס• ייוננ װעגן טעאמעי?" האבן געענםפעיט 363 לייענעי פאיגאננע־ נדס יאי האבן מיר זיל פאיבונדן מיםז אנפײנדיקן איגאן פן די יידי־ שע אימיםמן אין פוילן און יעדע עמלעבע װאבן געגעבן די ״מעאטער־ ידיעות״, אויפע־ די לויפנדיקע נ״עם און רעצענזיעס וועגן די וויב־ טיקסמע מעאמע־־אויפידונגען. א מייל לעזעי זענען נישמ געווען צו־ פײדן פון די אפיציעלע ידיעות פונם יידישן ארמיסטן־פאר״ן. װי איז די מיינונג פון די ׳'עזעיפ אין די אנקעטע־תשובות? 206 האבן זיך ארויסגעזאגמ פאר פארגרעפערן די אפמ״לונג װעגן טעאמעי. מייל אפילו זאגן זיך אױיס פאי א םפעציעלעי טעא־ מע־־ביילאגע אין די ״בלעמער״. אייניקע גיבן צו. אז נישט נאד וועגן יידישן מעאמעי זאי• םען שי״בן. אנדערע פאדלאנגען ארטיקלען אויך ויעגן פוילישן מעאמעי אייניקע לעזער האלמן, אז סידארף אפ־ געגעבן וועין א נעהעייק אימ פאי די אמאמאין־מױפעס אײנעי א ■1עזעי עצהמ. םיזא■1 פאינ־עםערן די מעאמעי־ אפטיילונג אויפן השבון פון דעי בעלעטײסמיק. א פאר לעזעי ווילן האבן אין די ״בלעמער״ אפהאנדלונגען וועגן מעאטע־־געשיבטע בבלל. 160 ״1״ענער זענען קענן פארגיעםערן די טעאמעי־אפמי״׳ונ־ גען ״מיי זעען במעמ קיינמא•1 נישט קיין מעאמד־", קלאגן זיך פיא־ ווינצעי לעזעי— ״אונז אינמערעסייט נישמ צו ׳1״ענען וועגז זאבן, וואם מיי זעען ק״נמאל נישמ פאי די אויגן״ אנדעיע גיבן צי• אי פא־ מעאמעי־עניניס איז דא א ספעציעלע מעאמעי־צ״מונג דאם ױב לעזעי, ווי מיד זעען, האמ א אינמעיעם פאי מעאטעי. און אין די ״ליט ״5עמע־" באדא־פן זיך געפינען אימירלען איז ידיעות ווענן מעאמעי םיר װילן דא דעימאנעז. אז װענז דעפ מ״־־ קויער יידישז קאמעײטעאטעי זענען די ..ב^עמער״ נעװעז די עי־ שמע און די א״נציקע, ווןײבע האבן גענעבן אויספיילעבע אפהאנד־ ־•נגעז און אפשאצוננען. ווי איי־ םפעציןײע געשפיעבן אוז אימיקי^די מיט די אנגעזעענסמע אימיסמ• פון אמ דעס מעאמע־ או• פ״1 ב״ידדי ײיי האבן אוי- א״נגעפי־מ ספעציןדע צ״סנונגען פין ״דישע קינםמ־ ־עי פון די וויבמיקסמע סצענישע נעשמא״ט• א״יז דעי הינעי ״דישע־ ״װעלכע אפיזיייייננעז יכלל װאי׳סן יאדארפס פארנרעסערמ ווערןי או״ז דעי פיאגע האבן דיי 391 תשובות -י9 יעיעי יאגן זיך א־יים פא־ עמי^עסע אפט״לונגדי צוזאמען .מען דא־ז איע אפמ״לונגען פאיג־עסעיז״. ל״ימ פאי א ־עזער איי־ •״־ גימ אז עצה. צו פאיגיעסערן בסלל די ״לימ בלעמער״ רזיר מוזן דא באמעיקן, אז נישט העבעינדיק דעם פײיז. האבז סיד דעס י״צסי יאי פאיגיעפדיט די ״ײעמער״ פון 16 ז אויפ חס און אנעדאי א״ה 1״ יז״מן די ״־1עמעי״ זענען אין פוילן די א״נציקע ציימש־יפמ, וואס האנג ני?זב געהעבעייב דעכ מ־״ייז. נייככ גדקוקכג אוי,* די םי־ייז־העבעררנ* גען פון זאץ. דיוק און פאפי- דארפן מיר פארניעםעין די ״בלעטעי״ און אויך העבעין דעם פי״ז? ב״ דעי איצטיק-ר שווערעד לאגע פון