Literarishe bleter · 1929-03-08 · 10 (8.3.1929) · p. Seite 215

זײס 215 אװעק אויף דעם הויכן ןןנגעלןןדענעם װ$גן מיס מיסם; מיר םילן דןןס װארעמקײם. איך זאג פיר: איך װײס. אז איך האנ געםילם דאם װארעםקײט םון דעם מיםם אין מײן געזעם. עס איז מיר װידער געװען שטארק דערװידער םון דער װײ• כער און קלעפיקער װארעסקײט סון דעם םיסם. ןןבער גרןןז םוז װאקסן, ברוים מוז זיך אויסװארעםען. מײן נאלענןןס הײםם מיר כרײבן ארןןנ אין סןןל ארײן. סרײב איך. מיר םארםארן נו א םיםן שניט אין םאל. םיר גײען אראם. דער באלעבןןס הײםט םיר א קוק טון אין שנים ארײן. איך קוק ארןןפ. א, װי סיף. — װאם איז דאםז — סרעג איך שטארק םארװונדערס. — א שנים — ענםםערם דער באלענאס — נאך םון םאר היםםארישע נײטן, און אהער װעלן מיר אויםשיטן דאס םיסס. — אהערז נישם אויםשפרײםן אויף די סעלדערי — די ערד איז דןן םעם אן םערד-מיםס - זאגם םים ברײטקײט דער באלעבאס. — אזויז אהער אויסשיסן — ני איך די װערטער װי אין א חלוס. װער װײסט. אששר פרוװם ער םיך װידער אוים פונקט אזוי װי מיטן נ״לן די םערד. איצם בין איך^ שוין קלוגער געװאין. איך נעם ארוים םײן םײקע און םיל זי אן פאםעלעך מיס טאבאק. איך נינד אן א שװעבעלע און נעם נו אזוי סיל גײט, װי נאר עס איז מעגלעך. מײן באלעבאם נעםט אויך ארוים זײן םאבאק-רערל און סילם עם אן םים טאבאק, און םארויכערס פאמעלעך. שסײען סיר בײדע און בלאןן רויך םון אונזערע סאבאק-רערלעך. מײן גאלעבאס איז. װײזט אוים, א שסילװײגער, איך נין אױך שװער אויף דעם םויל. איך קריך פאסעלעך צו צום אנגעלא• דענעם װאגן. — מען דאדף נישט. איך װעל גײן אויסן װאגן — זאגס דער באלעבאס. — גײס איר אויםן װאגן — שטים איך צו, און סראכס, אז עס איו בעסער >־. ײ. דער באלעבאס איז ארויף אויםן װאגן און אנגעהוינן דערלאנגען גאנצע פלאכסעם מיט מיסט און איך האב זײ געכאפט מים םײן גאפל און ארײנגעװארםן אין דער צעשפאל• סענער ערד. — דערםאר האלטן םיר נישט קײן קי — זאגס םײן באלעבאס — א קי װעט שוין זען װי צי גײן אז זי זאל נישט ארײנקריכן אין אזא ארט, גײ שלעפ זי ארוים סין דארטן. קי האבן נישס קײן שכל. — אין םערדז — סרעג איך. — הא, סערד, זינט איך נין דא האנ איך נאך נישם געהערט, אז א םערד זאל פרוװן ארײנסאלן אין אזא ארס. םערד זענען קלוג. — און איך האב געמײנס אז גישס — זאג איך. — אין דאס רעדט א םערדםימאן! װײסט איר נישט, אז םערד האבן שכלז — די םערד װאס איך קאן — האב איך געװאלט אנהוינן צו סארענםםערן זיך, אבער איך האנ זיך צוריקנעכאפט — איבעריקנס, יא, םערד האבן שכל. — קי נישטן — םארענדיקם דער באלעבאס מים דעם. װאס ער שסײט אן אין בײדע הענם און נעםט זיך װארסן פלאכסעט מיסס. מיר האבן אויסגעלײדיקס דעם װאגן און ציריקגעסארן און װידער אננעלאדן, אט אזוי דעם גאנצן טאנ. בײ דער ענדע סין סאג האבן םײנע הענט געברענט װי אין א העליש ליסעד^די־סע נלזנס־עד נ?ם. // (254) אעערגעצײלט נײן און נײנציק און אן אנדערער האט איבער• געציילם צװײ הונדערס מים אכציק סערד. איך װײם דאך, אז פלאםן נדך. און איך האב געזאגט צו װיװיען, האב איך נידם געזאגם: זע, אט דער, װאם בלאםט םיך, װעט דא לאנג בײ אינז נישס שסײן. װיװיען, זאג איך, מיר באדארםן א מענטשן, װאס זאל זאגן דעם אםת. אט אזוי פרוװן םיר אויס און פרוװן אוים — איר, ױנגערםאן, װעט שוין דא זיכער שסײן לאנג• איך האב, דעם אםת געזאגט, זיך געםילם זײער גוט סון דעם באלעבאס רײד. דער םארדראס אויף זיך אלײן איז אוים• געלעפם געװארן. איך האב געשאקלט םיםן קאפ בשעת דער באלעבאס האס גערעדט און אלײן גארנישט געזאגם. איך האב זיך פשוס געהיטן, אז איך זאל מיט עפעם נישס קאליע םאכן. מיר האבן אסגענעםן איבערבײסן און װידער האט דער באלעבאס זיך אויםגעהויבן סריער, דערנאך די באלעבאסםע און איך. םיר איז איצם נישם געלעגן אין קאפ צו שענקען אױפסערקזאםקײט דער באלעבאסטע. םאר מיר אזוי םיל נײע ארבעט, װעגן װעלכער איך האב נישט קײן שום אנונג אסילו. איך װײס אםילו נישס, װאם איך באדארף אט שוין די מינוס טון. םײן באלעבאם הײםט םיר שפאנען םערד־און-װאגן. איך שפאן פערד-און־װאגן. איך נין װידער נערװעז. די כאמוםן זענען דא אנדערש, װי דארט, װו איך האב געלערנס. דא סיס םען נאך אן אויף סערד אזוינע שװערע, אויסנענעטע קישנדיקע ק לגערם. דאם םערד װיל נישט אנטון אזוי לײכס דעם קאלנערא ער הויבט זײן קאפ אין דער הויך און פרא• שעססירט. ד.ער באלעבאס שטײט איבער מיר און זאגט, אז איך זאל א נעם סון דאס םערד בײ דעם בינטל האר אויםן שסערן. איך סו אזוי און דאס םערד גיט זיך אונסער. שוין אײננעשפאנט. די צװײ שװערע, גרויסע םערד זענען אומרויק. בײסן זיך אײנם דאס אנדערע און פרוװן צו צעבײסן די שסאלענע צױמען אין זײערע םײלער. דער באלעבאס שרײס אױף זײ. ברענגט צװײ שסאל• גאפלען. און ער גײם סריער און הײסט מיר אננעסען די םערד בײ די צוימען און נאכקומען. נישט װײט םון שםאל, אביםל נידעריקער אין טאל, איז געלעגן א םך םערדיש מיסם. מיר ארבעםן בײדע, איך און דער באלעבאס. דאם םערדיש מיםט סאלט אין לײדיקן װאגן. די שסאל־גאפלען םינקלען אין דער זון. איך דערםיל, אז םײנע הענט בריען. איך כאפ א קוק און דערזע װײםע פאכירן אויף םײנע הענט. עם שמארצט און עס טוט װײ. איך טראכס, אז עס איז נישס דאס ארט צו בא• קלאגן זיך אויף פאכירן אין די הענס. איך לײד גרויםע שמערצן און שװײג. בײ יעדער בארידונג םון םײנע הענם ריט דעם שטאל־גאפל טוט מיר א קלעם בײ דער נשםה. מיר האבן אנגעװארםן א םולן װאגן, און דער באלעבאם הײסט מיר ארויםקריכן אויסן װאגן און אײנטרעטן םיט די פיס דאם מיסס. איך קריך ארויף און םרעט אײן דאם םיםט מיס םײנע סיס. םײנע שיך און אױך די זוימען סון םײנע הײזן װעדן אײנגעשםירט מיט םיסט. איך פיל אז דאס בא• ל־ידיקס םיך. אבער באלד כאפ איך זיך צוריק און שטראף מיך אלײן גום אוים. דאם איז םיסט, םים װעלכן מען בא• :־•סטיקם די םעלדער, גרי דאס ברויט זאל בעםער װאקםן. איך גיב זיך אלײן אבאשסראםונג: איך טאנץ אײן דעם מיםם מיס םלײס און בין םשוט םכװן כװנות: זאל װאקסן ברויט, :אל גרינען דאס גראז. צום סוף זעצן םיר זיך בײדע, איך און דער באלעבאס׳