Literarishe bleter · 1929-03-01 · 9 (1.3.1929) · p. Seite 179

זײם 179?יסערזזרישס בלזנםזנר נזם. 9 (252) * מערי קאראלאװא די באקאנסע ארסיםטין, װןןס םרעס ארױם םיס ערםןןלג אין װארשעװער קאמינסקי־טעאםער, גיזא־ מען םיט נעלי קעסמאן■ גנזײכנם §ין 6רירמ*ן . דוד בערגעל־־סאן םוף ■ון זייס 166 נישט איבערבײגנדיק, ןןבער דער עגם אײנטײלן די מענסשן אין קלײנלעכע אין העסלעכע, םין אײן זײט, און אין אזוינע, װןןס האבן םײנט אס די קלײנקײט אין העסלעכקײט, םון דער אנדערער זײט, װי אויך דער סאקט. װןןם די נרןןבע ױנגען און די ברוטאלע נםשות קומען ארוים בײ אים קלאר אין בולם, בעת די אײדעלערע םארבענקסע נשמות זענען אזוי װי נישט סין דער װעלט, אזױ װי ןןנגעװונקען און געמןןלן פיט װאסער־סארבן, — דאס איז געװען בו זען שוין אין די סאסע ערשסע װערק בערגעלסאנס. אין זײ איז שוין געװען דאס געסיל םון ןן ם ג א נ ג אין נ ןן ך א ל ע מ ע ן. אין זײ הןןט זיך שוין געשפירט, אז די װעלט איז םארזונקען אין א טיסן, שװערן אומעט, אין א טיםער, שװערער טונקלקײט, און — װער װײסט, בי װעט זי לײכםער, בי װעט זי ליכסיקער װערן סין די בלאסע, קרענקלעכע שטראלן, װןןם קומען םון ערגעץ אן אימבאשטימטער װײסענישז די םראגע האט געשװעבט, װי א שןןטן, איבער אלע ביזאהעריקע װערק בערגעלסןןנס. איבס טרײבט ער דעם שןןסן םון זיך און סין אינז. װעט ער אים םארטרײבןז דדײ גאסטשפילן *ײ ײדישן קאמעדטעאטעד יייו פינםק םרײסיק דעם 1־טן אין שבת, דע• 2-טן םערץ 1929 װערט געשפילט אין טעאטער דהאלצמאן יי יא-שי-װא-רא אין 3 אקסן (רעזשי י. שושנה) וי הויסט-ר*? •■רם *ויס די פ*ריםסש *רשיםשין 8רוי י 1 * נ ה ■ *ין דקר סיקםז •*םייויקן זין *ויך וי נ*פ*נםפ *וישסייסר: *. ק י י ץ *ין *. װ * י * ם * ם סרטים אין די םראגראמען. 1 אין דעם דןןזיקן אינדיםערענטיזם באשולדיקט םט. בװײג 1 ״יי ״די *ריװ םון אן אוםבאקאנסער״ דעם שרײבער ר״ װעלכער 1 נן;יסמ *ין די בענדליקער פרויען, װןןס שטעלן בופרידן זײנע 1 ׳־לײונשאםטן, נישט דערקענענדיק די, װאם הןןט אים םקריב גע- [ ױןן איר ױגנס, איר לעבן און אים גענוירן א קינד; אין םשך סון? צען' יןןר, בעת ער נאקופט זי עםלעכע םאל, דערקעבם ער זי 1 נ,-ש סין אײן פאל בום אנדערן, און ער דערםאנט זיך אםילו [ :נ,ש6 ןןן *יר, נעת זי דערבײלט אים םון דער דאזיקער טראני• 1 שער נעשיכסע אין א נריװ, װעלכן ער דערהאלט איבס נאך איר [ סײם אט די דאזיקע געש כטע אסעפט םיס דער װירקלעכקײט םון :אינזעריבײט, װןןס אױ םקריב דעם מענטשן אין אונז אױף איר 1 פונח ססעסאן בװײג איז דורכגענוםען בום םענטשן םים רחםנות, זו דריקט עם אויס בולם אין זײן .שןןסן-געסל*. די לעבטע םון י 8ױ לײרנשאםט-נאװעלן. אלע העלדן סון די סינף געשיכטעס זענען ,אםאק-לױםער*. פענםשן, װאס זענען קראנק געװארן םון לײדנשאפס בוליב דעם *ופגא־פאלן, אומזאטירלעבן לעבן; אונזערע סראדיביעם, אונזערע נעזעלשאססלעכע סאלשע באבױנגען, װעלכע בעקריםלען און לענקען-אפ דעם םענטשן םון זײן נאסירלעכער אנםװיקלוננ. םזזעםאן בװײג איז באקאנט סאר אײנעם םון די נײםטרײכ־ ססע עש״איםטן םון דער הײנטיקער בײט. ער סארםאגט א באזונ- דער ליבע זיך בו גריבלען אין דער םענסשלעכער ״נאסור, אנער אין דער פאסאלאנישער סארקריפלונג זעט ער נישט קײן שום סוױת פאר םטעםאן בװײג איז דער מענסש אויף א געװיםן אוםן קלאר אין נישט סונקל און סארהוילן, װי לםשל בײ דאסטאיעװ- סקין. צװײג איז בנוגע בו םענסשן אן אפטיםיסט. ער באביט זיך גי זײנע העלדן װי א דאקטאר, װאס סארשרײבט םיםלען אויסבו־ ה״לן זײ פון זײערע רחלות. סטעםאן בװײג אױ אײנער פון די איבסיקע ליכסיקע שוײנער. אין זיץ לינע בו םענסשן און אין זײן באגײסטערוגג פאר אים, קען םען אים בוגלײכן בו ראלאנען, אונטער װעםענם השגע־ ער נעסינם זיך. חוץ דדם האט סד. בװײג אשטארקע נסיה עו עסטעסיזם, װאס גיס בו זײנע װערק אבאזונדער לוס- סיקײט. אין ״אםאק* זענען סאראן זעלטענע נאטור-באשרײנונגען. איא פײנע, דיסקרעסע, און טיף-באגײסטערטע שילדערוננ סונם דיים-ק־ײץ איז זעלטן בו געפ־נען אין דער װעלם-ליסעראטור. ססעסאן ביזײג נעהער בו די דאדערנע הומאניםסן, כאטש ער זעט קײנפאל נישס דעם בלל, נאר דעם יחיד. אויף א פאדנעם יױן שאפס ער דעם סינסעז בװישן ״םאוסט״ און די ,בװעלף־ אץ סא־בינז־ט אזוי ארום די נשרות םין בװײ גרויםע עפזןכעם. ח. נראקארזש אינערזעבוננ איז אגיטע. ש. זז^ראםב תיהון־טעורת אין הײנטיקן נוםער אין ארסיקל סון ש. ל. שנײרערמאן זענען ארײנגעםאלן עסלעכע טעותים: ןןנשטןןס .לעןןנןןרא׳ ד• ז. לענארא: אויף ז. 177 שורה 2 ןןנשטזןט ,ניכער־װעלט׳ ר. ז. ,ליטערארישע װעלט־. אויף דער שורה 5 םון אונסן־ארויף שיאלס 1 םעלן די װערטער: ,טאדעאושעסיםרײנדשאסט בו דיק איז־. 4 פארלאג 3• הלעצהױ, װילגע דערשינען י. א פ א ט א ש ו ב י א נ ס ע (נאזעין) ם־ײז 6.50 זל. ים *ויקויף 129ז1׳ױ816(ו1 .12זז6ק5 ם*ר נעלם: 13.196 .0 .)1 .?