Literarishe bleter · 1929-02-22 · 8 (22.2.1929) · p. Seite 159

/ייט 59/?יטעדעדי־טע נ?עטער נןס. 8 (!רי!) קיטיה. - רעצענזיעס. ביבליאגראפיע.-נואניה. װאס מען שרײבט װעגן ביכער. זוזצמיפ״ג יאקוטאי באקין, דער גרעסטער דיכטער פון אל־־טן יאפאן ■!יז-ס 80>־ט/ יז^ד^״ט פ?/ קיאקלטז/י עאקי/ דער פרימיסיװער סאלקס־מעשה איבערגעשסאלסיקט זױן 8 שע• םערישער ליטעראסור. | ןן^״יאין יאר 1732 איז דער מעדיבינער באקין אנטלאפן פון זײן ארבסלעכן לער־םײסטערן ער הוןש איבערגעריסן דעם באשטיםטן לער״טערמין, װײל די מעדיבין איז נישס געװען זײן בארוף. דער זעלבער סאל. װעלכן באקין האט דפעמער איבערגעלעבט אלס שילער בײם דיכטער קיןןדען, דערמאנט דעם ליסערארישן צושטאנד םונם דעמאלטיקן יאפאן. םיװעט דעריבער אינסערעםאנט זײן איבערבוגעבן די מערקװירדיקע טראדיביעס םון דער דעמןןלטיקער יאפאנישער ליטעראטור. אין יאפאן, װי א־בעדיקנס אין פיל ןזדיענסאלישע לענ• דער, איז געװען א מנה:, אז א יונגער שרײבער־דעביוטאנס הזןט נישט ארויסגעגעבן זײנע ערשטע װערק אונסער זײן אײגענעם נזןמען, נזןר אונטערן נאמען םון א באקאנטן מײםכער, כרי אזוי-ארום בו באקומען א גוטע, זןדער אלנםאלם נישס קײן שלעכטע קריםי?! מיט דעם הזןנזןראר האבן זיך בײדע, דער מײםטער און דער שילער, געטײלם. םיאיז אינסערעםאנס דערבײ םעםטבושסעלן (אויך בײ באקין איז געװען דער םאל), אז די ערשסלינגס-װערק, װזןס זענען דערשינען אונטער א מײסטערם נאםען, זענען שטענדיק םיל בעםער אױםגענומען געװארן, װי די רײםערע װערק אונםערן אײגענעם נאםען. בײ דעם ערןןטישן דיכטער ק־זןדען האט באקין געםוזט דורכמאכן א שװערע צײט. .סיאיז נישט זיטלעך דורך דער שײנער ליסעראטור אלײן זיך צו דז5רװערבן א מאסעריעלע קאריערע*. זזןנט באלד אין ערשטן טןןנ דער מײםטער, װעל• כער איז ערשט םיט א קורצער צײט צוריק צוליב סרויען• האנדל באשטראפט געװארן דורך דער פאליצײ... דער פרוװ םון סײסטער קיזןדען חתונה צו מאכן זײן תלמיר מיט דער טאכטער םון א ,הײזל־אײגנטיכער׳ הזןט געברענגס צו א שטארקן קאנםליקט און צו אן אײביקער שנאה צװישן מײםטער און תלםיד. דער צוקונסםיקער זיטלעכקײטס־פאנאטיקער באקין האט חתונה מיט א רײכער אלמנה, כדי נישט אפהענגיק צו זײן פוגם םארלעגעד, װעלכער הזןס םון אים געםאדערט יעדן חודש א רןןסאן. די יאפאנישע םארלעגער, װעלכע קאנען זיך ה־ינס םאר• גלײכן םיט די גרעםטע און רײכססע אײראפעישע סארלעגער — זענען אין באקינס צײטן געװען םערקװירדיקע פערזאנען. דאס זענען געװען מענטשן, װזןס הזןבן מקריב געװען זײערע גרױםע פארמעגנם לסובת דער ליטעראסור, נישט רעכנענדיק אבסזןלוט אויף פראסיט, װײל װעגן אזעלכעם איז אין יענע צײטן געװען אן אומזין צו רעדן. די גרעםמע רעקזץ־י• אויםלאגע, װאס סיהןןט דאן דערגרײכט פאקינס רןןמאן די יאפאנישע ליטעראסור איז פרעמד םאר דער ברײטער ^עלט. יאפאן האט שוין אן אלטע ליטערארישע טראדיציע םון |יריק, פראזע, דראמע אין עפיקז אין יאפאניש זענען נעשאסן עױארן די מערקװירדיקסטע און אינטערעםאנטםטע װערק פון ליטעראטורן אויפן װײטן מזרח. א חיץ די יאפאנישע סזןלקס-מעשהלעך זענען אין אײרןן• /ע װײניק םאראן ליטערארישע ערנסטע איבערזעצו^גען םון ןער יאפאנישער ליטעראטור. סיאיז אײגנטלעך קײן װונדער נישט, װאס די יאפאנישע כעיאטור איז אזוי פרעםד דער ברײטער װעלט, װײל דזןם ^לענסטע יאפאנישע ליד איז אפילו אין דער פינקטלעכסטער ף־בערזעצונג םארשטענדלעך נןזר מיט א לענגערן קאמענטאר. גװײ־בענדיקער יאפאנישער ראמאן מוז האבן דערקלערונגען וין דער זעלבער גרײסן די ספעציעלע יאפאנישע װארם־שפילן, מיעסן בילדער און פארגלײכן — זענען א־ן גרעםטן טײל ^נלל נישט צום א־בערזעצן. דןןס זעלבע איז בײם איבערזעצן ־יראפעישע װערק אויף יאפאניש. די אײראפעישע װערק מוזן צאארבעט װערן, זײ מוזן יאפאניזירט װערן, כדי זײער האנד• לינג זאל דעם לעזער םון װײםן םזרח פאדשםענדלעך זײן. דאם ערשטע אײראפעישע בוך, װאס איז איבערגעזעצט זעײאדן אויף יאפאניש, איז געװען הײנריך הײנעס ,דאס בוך דער לידער״. א צוריק־איבערזעצונג פון די זעלבע לידער אויף דײטש האס געברענגט די שטוינענדיקסטע רעזולסאטן. דוזס באװײזט אויף װי װײט די ענדערוגגען זענען. די געדאנקען׳װעלסן םון אײראפע און םון דעם װײטן יזרח זענען ביז נאך די מלחמה׳יארן געװען אינגאנצן פאר• גיירן, אזוי װײט, אז ס׳איז אוממעגלעך געװען צו רעדן װעגן ןװאסער ס׳איז פרוװ םון א געםײנזאמער פארשטענדיקינג. ערשט *ין די י׳עצטע צען יןןר פריװט יאפאן נאכמאכן אײראפע אויך א״פן געביט םין ליטעראסור. די פרוװן זענען אין גרעססן ע',ל קינדיש נאיװ, זײ םירן צו א באװוסטזיניקער רעאקציע לפובת די װערק םין די קלאםיקער אין דער נײ״צײט (1700 ביז 1368), װאס אינטער זײער אײנםלום סיהאט געשאםן?א״תאי באקין (געשטארבן מיס ס8 יזןר צוריק), װזןס הזןט םארנירען דאס זןרט סון א יאפאנישן טזןלססזןי. סאקיצאװא קאי קיאקומאי באקין איז געבוירן געװזןרן אי1 ידיא אלס זון םון םוקאגאװא און איז געװען א תלסיד 1פי1 ײאזע צענצא סעי םאנטא קיזןדען. םאר אן אײרןןפעער;איז דעי דאזיקער זאץ א מין װירװאר םון אוםהארמזןנישע זי,בזי סאי א יאפאנער ןןבער איז דער דזןזיקער זאץ א קולטור• |ד,'0גארישער רעמינסצענץ םון דער קלאסישער צײט, פון דער ע??ני ־־א־ליטעראטור (נײע ליסעראסור), סיאיז אן ערינערונג |0י1 דעי צײט, װען די יאפאנישע ליטעראסור הןןט זיך םון