Literarishe bleter · 1929-02-22 · 8 (22.2.1929) · p. Seite 158

?'םער$ר'שע ב?עסער 012. 8 (251) זײם 158 ¥ ז. סלסד אפגונםאח קײז אמעײקע;נעלי העסמאן < י י י קוסםןן (יײננוננ ײן פ. ורידספן) אט דןן ערשס הןס *ן עלםע• רער ײדישער *קסיןןר םין ■1-לן געד,*ס סענית *ו דער ײדשער *מעריקע■ הלםאי זי ,יסרס׳ *יס *װעק די היגע ײדישע בינע. איז *ינעפןרן פ*ן דער קיםינםקי• 1ינע (װו דער חעובער *דםיסם *־ז *יעס דער בינע םײססער) ד $ ר * מ ײ ס ם * ן, אין ס׳איז נעקוםען 8 *װײ• טע אםעריקענע• ויין — נ ע ל י ק ע ס ם 8 ן. די ■נןונסן, דער נןםען םון דער ■ילםע (.ילג חזנדל׳) הןבן עפעס 9$געשכ1יסן. ם׳גײט אין סיאסער םיס ע#עס ןן אוסבוכרוי. אנער נענונ איז רןזס בגחײזן זיך *זן נעלי קעכםאן׳ אירע ערשםע עסלעבע ■*חעגינגען אין םיאזן- און ם׳װערם אנסביקם. און אם די אנםביקינג ײאקםם 8ון נוםער בו נוםער. ס׳ויערם קלאר, אז 6אר אינז איז י$ 8 װונדער־ בארע םובערעםין• אײדעלע נריביע, םײנםכע םאניין, *ארססכע נייאנסן. זי לײגם *וײן קדישה, װאלס איך געזאגס, אין די מ׳ם שערי-םומיה. * 6יעך, נאריש לידל קוםס *רוים בײ איר *נינהדיק, נאים. אירע הארניקל הענס גלעםן, דערה1־נן דאס נידעריקע, דאס געםײנע. םארגעסס םען דאס קזאלעסל, דןס ,עונעזאלבענע׳, און ם;ן װערס סארגא6ס 6וך דער געשניבסער 6*רם, אין װעלכער זי דערלןננס עס אונז. און םןר ן זיסער ײדיש עם קוםס אר1ים םון איר ם1יל, סןר ן בןסעםסקײס. שפילן שפילם זי אין ן .סיעםע׳, װאם הײםם ,דןס חינדל׳, אנגעשריבן 6ון ש. שענבערג. אבער ס׳איז גןרנישס װיכסיק, װ א ם זי שפ־לם, נאר מ י * ז 1 י זי שוילס. זי שסילם ז י ך. אס איז זי ױנגלש״נןיװ און עם שםרןלס םין א־ר םײערע, גל1יביקע תמיסות, אס איז זי שסי8עריש, *ו• להכעיסדיק, אם כא#ם זי ן סענבל, — נישס זי סאנבס, נאר זי ג ײ ס * ײדיש םענבל. אין אס זינגם זי 8 ניגון, אין נישט זי זינגס - נאר זי ז א ג ס א ניגון. דא איז זי ןן *לםע. קרןנקע ■ראסםיםוםין, און דא ן האסערדיקער .פירער׳ 6ין א .כאי׳. — און אוםעסים םיס אז1י 6יל חן אין םיס *ז1י 6יל עכסן כןלענס. םיס נעלי קעםםאן םרעם א1יך א1יף ם ע ר י ק א ר א ל א וז א. ז• איז זײער א בזונןבםע ארסיםםין, זיננם 6ײן אין םים ן גלענבנדיקזר דיקביע. זי איז *ברם אק הארביק, זי 5ירם אדירך אירע סבענעס סיס 8יל סאקט און 6ײן אי; לײםיש. י י די בײדע *רםיםסינס װעלן אץ װארשע געװים אייסנע• םען. אונזער ע1לם איז דאך א םבין אויף נוסס. אין שליחות פין קאאפעראסיװ ,ביכער׳, םארלאג ב. קלעבקין און .ליסערארישע בלעםער׳ איז ז. מלםד אפגעפארן קײן אםע׳ ריקע• זינס 15 יאר איז ז. מלםד די םרײב• קראםט אין היגן ײדישן ביך־װעזן. ער איז אמאל געװען סון די װיכ• םיקע טוער אין קלעב• קין-םארלאג אין װילנע, אינם ■עריאד םון דער ערשסער ,ײדישער װעל., םים די ,נרי• נינקע בײמעלעך׳. איז ,נענעראלםארםרעסער׳ אין הינדערםער שםעם ז. 1(11 אריםנעםאין 6ין שסאש בו שסאס אלם סון ,ײילנער םארלאג׳ אין ארנןניזירם גרוםןם פין ײדיש־6רײנם. דערנאך איז ער גןװען אן אםעריקע םין די סוער פינס ײדישן שול״װעזן. אין 917; קיםס ער קײן איקראינע און ב1ים־א1יף די נדאנדיעזע ,קילםיר״לינע׳ מים א ם׳וינעם אין פערססעקסיװן, װאס די געש־כםע 1ון דער יירישעד קולםור-באװעגינג װײסם נאן דער6ין נ־שם. לנ1ף הייבס זיך אן די *יבעם 6ון ז. םלםד אין װאישע, ער איז םין די ערשסע אין ערנסםע ב1יער 6ין דער ,קילסור-ליג?', און רערנאך םץ באנײםן קלעבקין״םארלאג אין װארשע-װילנע. ער פארםאגס א קאיאסאלן איםפעס און ער לאזר שנעל ל1י6ן די םאשין־רעדעד 6ון ײדישן ביך, םון ײדישער קילםור. * םענםש םים א געײאלסיקער איגיביאסיװ, האס ער א1יך נר1יםע ארנאניזאבארישע פעיקײםן• אין װו ער באמייזס זיך, װאר6ש ער פוונאנדער די ענגע ראםײן• די םעגלעכזייםן לוי6ן בײ אים נאכן פא-נעם• קיםען-א1יף םיםאסאל שטאקן אין געבײדעם. דעם פארגאננענעם יאר איו ער געװען אין ארגענםינע אױ בעאקערם דארם דעם נאדן םאר דעם ײדישן ביך. עי האס א1יפנ עסנס פאר דעד ײדישער ליסעראכיר א ניי-לאנד. א־בז א־ז ער געפארן קײן אםעריקע, דאם לינד־ װאס האס ג־1יבע םעגלזכקײסן. אנער נישם םארן ײדישן ביך ער םך־ס אה־ן םיס דער שי־חות בי פארשפ-ײםן דאס ײדישע בוך, בו שאפן אז1י־*רים םעגלענקײםן פאר א נײער פארשסארקבער פאילאנס ארבעס. איז ײאס גרעסער די מניעית, איץ שסארקער א־ז זײן א1 ם ויער־קראפס און ענערניע• די *־ײנם פינם ײדיען ניך אין אםער־קע האבן אים יה־ן נערופן. עם א־ז קײן ס6ק נ־שש, אז י1־ך דא*ם װעש ער נא־וײזן, אז די יידישע אמע- ריקע א־ז גא־נישש אזא .ש1;א' דעם ײדישן ביך. ם׳יאיף נאר האבן יעם פיוסנדיקן םענבש אין דעם נעהע־יקן םאלענם בי באא-בעםן אםעריקע פאר דעפ ײדישן ביך. אין ז• םלםד א־ז בלי־םפק דער סענסש, ײאס די גר1־סע *סעריקע װעם אים נישש אפשיעקן, נאר װעס נ־י אים אױיסרופן נײע כח1ת סאר ד?ר שװערער םיסיע. 2. 0. 0 .2