Literarishe bleter · 1929-02-22 · 8 (22.2.1929) · p. Seite 152

|םדי3״ װײ33עד| שאפטלעכע ארבעסן איבער פראגן םון דןר ײדישער שפראך* װיסנשאםט. ער איז געװען םול מיט פלענער םון װיםנשאםם■ לעכעד ארבעט — און פלוגלונג די טראגישע ידיעה װעגן זײן אומגעייכטן, םריצײטיקן טויט! אין ״ןקטזןבערי (מינסק) געסינען מיר אן ארטיקל םון ב. ןזרשאנםקי װענן מ. װײנגער. בװישן אנדערן שרײבט ער: ,א מענטש מיט ענערגיע און טעספעראמענס,—הןט װײנגער די לעבטע יארן זײער םיל געארבעס אין אויםגעסון פאר דער װיםנשאפט אין ײדיש. אויף זײנע פלײבעס איז געלעגן די ארגאניזירונג פין דעם ײרןןפטײל םון מליכה׳ אוניװערםיטעט. די ערשטע יןןרן איז די ארבעט געװען זײער א שװערע. מען הןןט געדארםט בענויפזאמלען װיםנשאםטלעכע פחות. סען הןןט געדארםט ןןרגאניזירן די װיסנשאםסלעכע דיםביפלינען, םען הןןט געדארםט האלטן אויף א געװיםער הויך די ארבעס אין ײדישן אוניװערסיטעט. עס ארגאניזירט זיך דער ײרםעקסןןר םון ,אינװײםקולט׳ און װײננער טרעט־בו בו ןןרגאניזירן די לינגװיםסישע ןןפסײ■ לונג. ער ארבעט םיל און ןזנגעשטרענגט. ער ןןרנאניזירט די ארבעט םון דעם אקאדעמישן װערטעסבוך. ער ןןרגאניזירט קןמיםיעס פאי םארשידענע טערמינןןלןןניעם, ער אנטװיקלט א גװאלדיקע איבעט ארום דעם דיאלעקסאלןןגישן אסלאם... אין יערער ארבעט האט מ. װײנגער ארײנגעסרןןגן זײער פיל לײדנשאפטן, זײער סיל טעמפעראםענט. ער איז געװען א גוטער ארגאניזאטןןר, א םענטש, װןזם האט ליב געהאט םיםטעם און ןןרדענונג. און םיסאםןןל אזוי װילד־טראגיש אוםגעקימען. מיר האבן קײנסןןל נישס בארעכסיקס — זןזנס ב ארשאנ• םקי — און װעלן קײנמןןל נישט בארעכטיקן די שװאכקײט סין א קןןמיניסט, װןןס באשליםט אװעקבוגײן סין לעבן איבער םאר■ שידענע שװעריקײטן, באזונדעדס, װען זײ סר$גן א פ ע ר ז ע ג■ ל ע כ ן כאראקטער. אס דער דאזיקער װילדער ,מנהנ• איז געװען אין אםאליקע יארן אן אויםװעג םאר םארשידענע באהעמע־מענטשן, װןןם הןןבן אויםער זײער שמאל-פערזענלעכן לעבן גארנישט, װאם הןןבן אין גארנישט גענלויבט און בי גארנישס געשטרעבט. אםאל איז דאס זאגאר געװען א .העל• דישקײטי. און ,פאעטן׳ האבן אזא טאט באזונגען. איבט איז דאס נישט נאר נישט קײן העלדישקייט, איבט איז דאס א שװערער םארברעכן. א טאט, וחןס שסערט דער נזןרםאלער אנסװיקלונג םון אינזער םןןביאליםטישער בויאונג. אין אינזער ײדישער װיםנשאםסלעכער װעלט איז דער סויט םון מ. װײנגער א קןלןןסאלער סארלוםט. ליננװיםסן (שפראך־פ$רשער) זענען נײ אונז בכלל זײער װײניק, אין געלערנטע לינגװיםטן נןןך װײניקער. חי װײנגער איז געװען אײנעד םין די זײער װײניקע געלערנטע לינגװיסטן, װןןס הןןט זײער פיל אויםגעטון און האט געגענן זײער םיל הןןםענינגען י אין דער ביקונפט׳. דעם 4־טן פעברואר איז אין מינסק פליבלינג געשטאדבן דער באקאנ■ טער געלערנטער מ. װײנ• גער, פרןןםעסאר םין װײם־ רוסלענדישן סליצישן איני■ װערםיטעס. ם. װײנגער איז אלט נעװען 38 יאר. ער איז געבוירן אין פאלטאװע אין 1890. פוף םון די סל־קער יזןרן איז זײן פאטער אריבערגעםןןרן קײן װארשע, װו װײנגער הןןט דורכגעמאכט זײן מיטל-בילדונג. ער הןןט זיך פדי שאראינטערעסירט מיט ײדישער םילאלאניע, אין אין 1911 איז ער ןןנגעקימען אויםן פילןןלאגישן םאקילטעט פין װארשעװער איניװערסיטעט, ױי ער הןןס באזונדערם גע• ארבעט אינער דער גערמאניסטיק אויסנובנדיק די רײכע אלסע איניװערסיטעט׳בינליאטעק. אלס םטידענט האט שוין װײנגער םארעםנטלעכם זײנע ערשסע פילאלאגישע ארבעטן. אלם אנ• הענגער םון א ראדיקאלער רעפןןרם פון דער ײדישער זןרטא־ גראםיע, הןןט ער אין 1913 ארויסגעגעבן ברןןשורן װעגן אוים־ לײג. ער הזןס דעסזןלט אויך אנגעשריבן א גדויסע ארבעט ,מאטעריאל װעגן ײדישן דיאלעקט׳. א פאר װןןכן נןןכדעם װי װײנגער האם געענדיקט דעם איניװערםיטעט, האט זיך זןנגעהויבן די מלחסה. אין װײנגער איז געבװונגען געװען איבערבערײםן זײן װיםנשאםטלעכע אר• בעט. ער האט געװוינט א בײט א־ן כארקאװ, דערנןןך אין מאסקװע, דאן איז ער םןןביליזירט געװארן און געשיקס געװארן אויםן םראנט אין װילנער קאנם. אין דעבעמבער 1917 איז ער דעמןןבליזירט, אנגעקומען אלם לערער אין דער ײדישער שול םון דער טאשקענסער געםײנדע, דאן אויך אגנעהויבן נעםען אן אקטיװן אנטײל אין דער פאליטיש-געזעלשאפטלעכעד טעטיקײט, א קורבע בײט געװען מימגליד םון דער ארסיקער גרופע פון ,בונד׳. אין מעיץ 1919 - איז װײנגער ארײנגעטרןןטן אין דער רק׳פ אין סעפטעםבער 1919 האם עד זיך באטײל־קט אין קאמף קעגן דוטןןװס קאזאקן בײם אראלער ים. אין די יארן 1922-1921 האם ער געארבעם בײם קלײבן דעם נאםור-שטײער, ארוםגע• םזןרן איבער די סורקעססאנער סטעפעס געלעבס מיט די קירגיזן אין זײערע געבעלסן. זינס אויגוסט 1923 — לעקטאר פון ײדישער און גערמאנישער שפראכװיסנשאפט אין װײסרוס• לענדישן מלוכה-אוניװערםיטעט אין מינסק. זינט םערץ 1925 — געלערנטער םעקרעםאר םון דער שפראך-קאמיםיע בײם ײד.. אפטײל םון ,אינװײסקילט׳ (איבט װײסרוסלענדישע װיסנשאפםן■ אקאדעמיע) װײנגער איז געװען פארנומען מיט א רײ ערנסטע װיםנ•