Literarishe bleter · 1929-02-22 · 8 (22.2.1929) · p. Seite 153

דיס 153?יסעל־^רייסע?נ?עסעד נ*ם. 8 ^/25") * ־ב ח ק ק ע ע ע ס ע? ס א / /? א ד; ז ש ע א י ך? און אםשר טאקע איךז... װײל אוי1 נישט איך—טן װער-זשע? װער, איםשטײנסגעזאגט, פאםט נעסער זיך א שטײגעו? נישט שוין-זשע ער, דער ײדל סון דער בערזשע דער מיטן עיגן־בערדל, דער םיט די סוסנע אויגן? דער בערזשע״ײדל... הא? װי קלײן ער איז, װי שװאך איז, אין האיט די װעלט די נארישע אין מורא — א סכדף! א, שרעק פון יעדן נוי, איך האב םון דיר גרוים נחת ביסט קלוג װי שלפה און גוטםושיק װי רש״י! און אפשר גארנישט םיך אין נישט דעם בערזשע-ײדל איז םען אויםןז נןןר אים, דעם שנײדערוק, דעם לאטוטנ־ק, ער, ער נזןרן דאר װי זײן נאדל, ער נןןר איז דאס אויבערשםע םון שםויסל, אויף אים גןןר שטײט די װעלש, אויף דעם אין-דער-דערניק. אײ! אײ! אויף אים און אםשר אויך אויף יענעם, אויםן שאבער-פאכער און אויף פיר א פ־טשע םאנטשיקל םיר דרײען םראנן אויף די פלײבעם אוגזערע דעם ניהנם. און אק־ראס װי גארנישט.. קוקט, ס׳איז כםעט נישס קאנטיק. יצחק סעדל־אזז / זזיאד־שע ם״ן ױנ ג עד ט$ג םײן ױננער טאנ האט זיך אװעקנעלײגס בײם שװעל םיס א געװײןל — נײן, נײןן נײן, נײן! א־ך װעל מיט דיר אין דער םאבריק ארײן נישט גײןי א־ך בין דאך ױננ אזוי!... כ׳װיל לײכסן לויסער, העלי האב איך מײן ױנגן טאג גענוםען אויף מײן שויס: — מײן קינד, סײן קינדי — דײן בער םארנעפלט אלע װעלטן םיט זײן גרוים און דער בארן םון םײן םזל װערט נישס לינד! םײן ױננער, בלײכער סאג, בי װײססו נישט דערםון־ — אםאל, אפאל, האס אביהם געםירס בו שחיטה אויך זײן אײגציקן, זײן ליבן זון... — אין םיר איז אויך באשערט אז כ׳זאל- םײן ױננער טאג, ער שלײדערט זיך בײם שװעל פיט א נעװײן: — נײן, נײן! נײן, גײן! איך װעל מיט דיר אין דער םאבריק ארײן נישט נײןו איך בין דאך ױנג אזוי!... כ׳װיל לײכטן לויטער, העל!-— 1929 נישט ש ו י ן ס׳זזאט קײנער נישש אויף פיר א קיק געטון סארשײש, און קײנער האס חלילה נישט נעזאנס םיר; ״זײס םוחל, ר׳ יהידי, םארנעםס זיך אן א זײס, נעצס דעם קלוסיק אײערן און טראנם זיךי.* איך האב אלײן א קאפעםשקע געגעבן זיך א רוק, און זיך אװעקנעשטעלט אביםעלע דערגעבן, עם האט זיך אנער אפנעשסעלט פיט םיר דער נאנבער בוג, כחשבותן — לס האט זיך אפנעשטעלט דאס לענן. א קלײניקײטי איך, יבחק בר׳ בניסין, א ױננערםאנטשיקל, װאס האש באװיזן טאקע םאכן זיך בװיש, אײנענע א שטיקל נאםען אין אננעשריבן אנדערםאלבן לידער בסך-הבל... סאמער האב איך א קלײן ביםעלע םארשטרײקס, אזוי בו זאגן, ס הײםט, נישט םארשטרײקט, נישט נעםאדערט נארנישט, חס-ושלום, נאר שםיליטשקע, גאר שםיל זיך בו א װינקל בוגעשלאגן — נעפינט םען דארט םיך... און ם׳ביט םיך םאר די פאלעם. .קום״׳. װאר, אוםשטײנסגע אגט, װעל איך דארט אױםסוןז איך — א רעדלםירער — נײן! נישטא װער ם׳ואל לאכן! סײדן כ׳װעל ארוםגײן איבער אלע הויפן און פארשרײען זײ םיט עסלעכע קעפיסלען סון תנ׳כל. א פאדנע זאך םיט זײ... פע קען דא םײנען, אז זײ קענען אן גראם-שםראם זיך נישש באנײן; װאלס׳ס װעםען אײנגעפאלן נאר: איך א פורנון אין םאםער זאג איך: לא, איך װיל נישטו בלײבם םען שםײן. כיװײםן איר האלט םון תםיד אן נישש םון א נבור אויםן שלאכטפעלד, איר װארט נישש אויף ישועות אין נחםות םץ א כרש, א־ר װילט א כהן גאר, װאס שטילער און װאס שװאכער, איר דארםט א םענטשל םיט א שם-הפםרש. נין איך עס גאר װאס זאל זיך אננעםען די קריװדע פון געשטארבענע, בר־םיננס באלעבן—טאטע־םאטערי צי קען א־ך תשעװאס א זאנ םון: נםטר פיפסער, אין םעשה-בדיק פרעגן תמעװאט: פרנסה האט ערו נײט זשע, גײט! װאס האש איר אפנעשטעלט זיך פלובים? נישט שוין-זשע איך דאיף םירן אײך בום סאנץו נישס שוין-זשע איך דארף איבער אפנרונטן אין שםובן אײך פירן און אריבערםירן גאנץ? בו אלרי טײװל, גײם! באהאלט נאר נישס די בערד, א נארד א ײדישע, א װילד-בעשויבערטע און א קאפאשע, אז די פאלעס אירע פארםלאשערן אויף דריערד — פ״יט פען װי םיט םלינלען איבער יעדער בלאסע. בז דארף קײן פירער נישט! אויב א־ך קען זײן עס — קען א קינד עס זײן םיט װעלכן א מאםע לינט אין קימפעט: איי דארםם נישט קינדער אין די װיגעלעך, דהײנו־ נישט םיך... גײט םיטן נח אײערן םון איםפעט.