Literarishe bleter · 1929-01-15 · 7 (15.1.1929) · p. Seite 139

119 ( * לי־׳1דז$די־£ע ב?עםער 211. 1 (250) געםאכט קײן אפנןןט זיך בוקן סאר איר. איך קען מים דערזעלבער האנס שרײבן םײ ײדיש און םײ העברעיש, זיך באסײליקן אין זשורנאל ,מולדת* און אויך העלסן סײ ניגערן און סײ דער בונדישער .קלײנע םןןלקם־בײסונג*, כל־זםן זײ האבן אײן ביל, בו ראםעװען אונזערע קינדער םון די נעגל םון אםיםילאביע. ער הןןס געשריבן — זאגט ער — בו זײנעם א חבר אין װארשע. אז ער האט ליב ײדיש (א דאנק!—א. ב.) סאר דער הילף. װאם זי גיט צו העברעיש אין דער מלחםה קעגן אםיםילאזיע. און העברעיש האס ער ליב שאר הילף בו ײדיש (װו א שטײגער: אין ױילןז אויםן שטערן מארס?-א.ב.) קעגן אםיםילאציע*... ם. סטאזםקי איז, װי איר זעט, אױסגעהאלטן ביזן םוף. ער איז שטארק אין געם אויף די היגע ײדישע ליםעראטן. םארװאס זײ האפן זיך געװענדעס מיט אן אויסרוף םאר שטיצע צו ײריש אין ארץ.ישראל אויך צו די ײדישע שרײ• בער, װיןם זענען נישט קײן ציוניסטן, און ער אלײן בארימט זיך, אז ער דרוקט מעשהלעך אין דער .קלײנער סןןלקס• צײטונג*. װעל5ע װערט ארויסגענעבן םון ״בונד•, גידוע נישס קײן גאר הײםע צױניםםן.. טא װי״זשע קומט דאסז ם. סםאװסקי דערצײלט אויך אין זײן .אני מאםין*, אז װען דער פאנראם אין תל-אב ב איז געשעען שמחת תורה בײנאכט, איז ער דעמאלם געװען אין ירושלים, און צוזאמען םיט זײנע סרײנס. העפרעישע שריםםעלער, איז ער געװען שםארק אויםגערענט םון דעם צוסאל. איז דןןס טאקע זײער שײן םון מ. םםאװםקיס זײט. און עם קומם אים װירקלעך .א דאנק*, װןןס כןןסש דרײ חדשים נאך דעם, לןןזם ער אונז װיסן דערפון... בקיצור, װי םיאיז צו זען, דארף מ םטאװםקי אביםעלע .םובליםיםי*. ןןבער... װענן ײדיש, אויב ם׳הןןס נישס עפעס נײעם צו זןןגן. איז גלײכער םשוט צו שװײגן, און נישט צו דראםען זיך אויף די גלײכע װענט מיט אזעלכע םיני ״אני םאםינס*... ב) 1. ,בײ דעם םרןןטעםט-םיטינג אין װארשע קעגן דעם םאגראם אויםן ײדישן ליטערארישן ןןװנט, װןןס איז םוןר• געקיםען שמחת תורה בײנאכס אין תל׳אביב, זענען אויסער די .פועלי׳צױן* װןןם זענען נוגע־בדבר (ם. סטאװסקי איז זיכער נישם קײן נוגע בדבר. — א. ב.) זענען אויך ארויסגעטראםן אויסגעשסרןןכענע שונאים םון אונזער בנין און לאנד װי קא• ציזנע. םעגאלאװיטש און נחםן םײזיל. 2. אין גאנצן .םארלאג קלעצקין*, װןןם פײזיל הןןם דארט די אויבערהאנס, איז םען םחיים יעיע זאך, װןזס האס א שײכות צו איץ־ישראל און סארקערס דרוקס םען זיםע לידער װעגן בירןן־בידזשאן (אוי בירןן־בידזשאןו-א. ב.)ן 3. םען דרוקט א םאמםלעטישן(!) ראםאן קעגן איץ-ישראל, געשריפן םץ א םענטשן, װןןס הןןש נישט קײן ל־םערארישע און געיעלשאסשלעכע םאראנםװארטלעכקײט .. און סארשטײט זיך, אז נינער זינגט .הלל* אויף דעם ראמאן; 4. א־ן די לעצטע נוםערן פון ״ליטערארישע בלעשער* דרוקט זיך א נאװעלע. װאס הןןס זוכה געייען צו זײן ליכט, גאר דערםאר, װאם דער םחבר מאלט דעם ,חלוץ*, װעלכער קערט זיך אום םון ארץײשראל א דערשלןןגענער און באלײדיקטער*... אס האט איר אײך די צװײטע םיבה, סארװאם סטאװ• םקי איז קענן ײדיש אין ארץ-־שראל. מײזיל, קאציזנע און סענאלאװיטש סון װארשע זענען שונא־*צױן, דערןאר איז דןןך דאם סארששענדלעך און קןןנסעקװענס. אז ם. סטאװםקי אין תל־אב־ב זאל שרײען דוקא .ה־דד*... און סאמער װעט איר םרעגן: װי קוםם דאם. װאס ם מעשהלעך םײזיל נחמן סםאװםקי שיקש טאקע צו דעסזעלבן דער םאר סײ אין סײ סאר די ,ל־סערארישע בלעטער• אזוי• דעם סון ,ײדישע װעלס*, און בײדע גײען ארײם קײן ענםםער איר דערו־ף .געםערלעכן* קלעצקיןיםארלאגז-װעט סלע• די דןןזיקע נישש קריגן. םסאװםקי װיל דוקא דרוקן אין ארץ• אין ײדיש צער. נןןר װןןס רןןם אלץ הןןט צו סון צו .. װיסןי. ישראל, אסור, אויב איך הויב ןןן צו שסראך די מיר סאר ג) .קײנרןןל — זןןגט ער — איז נישט איד םיז כהןןב נוישס געװען קײן ציל סאר זיך און ו י ם ע ד ואסןן; ים פאדזייט־זאגא װעלכע הןןבן שוין םארװירקלעכט דעם חלום םין זײער ןןרעםען עלכער-זײדן און זענען נעװארן אלײן מאכם, נעלט-םווכט, הןןבן םורא םאר אנםפלעקן איײן סאר ז־ך דעם םוד סון זײער װיגלאגד. ערנעץ םון אונסערבאװוכםזײן שלענגלם זיך דער םאדעם םון אנוננ, אז דער עלסער-זײדע האס נישס איבערנעלאזם קײן פאלאצן אין דער ןןרעםער געגנס, םון װאנען ער א־ז אװעק. און אויססײדנריק די װירקלעכקײם קלעפן זײ אן יויף דעם בלויז םון זײער שורש די םא-קע םין א ט־יערן װײן, װעיכן דער אור- זײדע הןןש ליב נעהאט צו םרינקען, זײענדיק א יב־ן או ף די בעסטע סןןרטן — דער בעכטער באזײו םון אריםסאקיאס־ע! װי א ששײנערדיקער םעלו שטײ.ן ןןס די אילע רי־כע טײ• סוחרים, אדװאקאסן, אקציע באזיצערס, קונסט הענדלערס און רענ- םיערס אויסנערעכנש, םוחריש אנסקענן אלע פעלות אין חסרונות םון לעבן. אי, דער םארז־־ט - םעסעונג פ לס פען זיך זיכער סאר אלע סרעםדע ןןננריםן און אסילו םאר נויט. א פןןנטי דארטי, דער סאן םון װיניםרעד םארזײם, װעלכע לאכם אםילו אוים די ר ת? ת. ק ־,) ד / ענגלאנדס גד דושאן גאלםװאדט זשןןן נאלםװןןרסי געהער נישט צו דעם םין שרײבער, װעיכע יאנן זיך נאך היםערםאדערנע טעםעם און װאס זײ גיבן איבעד םים דעם אפנעהאקס,, ם־בערדיקן אשעם םון ק רצע, אוים- געהאקשע זאצן. נאלסװארםי ני־ם ארויף אויף די ברײםע םעלדער סון זײן םיל-בענדיקן ראפאן פיס אלע כלי-זין םון א געםרײעם און גוסן באדעבאם, און אוגםער דער װארעםער זון םון זײנע אויגן װאקםן אויס די רויקע, ברײט-ןןסעסדיקע שורות, װי בײםן זאסע נאך א םאי רענן. דאם װוגרערבארע ב־ך סןן־זײם-זאגא איז אײננטלעך די געשיכשע םון ענגלאנדם קאפיטאל, די געש־כשע, װאס צעםאלט אויף פארשידענע קאםים-ען סון םעגששן, או ף די אלע זשאליאנם, סןןאםעםיס, סיפאנהס, דזשוורזעס, װיניפרעדם א. א. װ. סון אן ארעם רא-ף װאנדערט אוים אין דער ערשטער העלסט םון 8נ י. ה דער ערשםער סארזײס א ן לײגש דעם סונ- דאםענס צו זײן אויםגאננ. ערגעץ אין נעסלען סון א װײטער סארגאנגענהײט אױ נעבליבן דער ןןגהײב. די םארזײמם,