Literarishe bleter · 1929-02-01 · 5 (1.2.1929) · p. Seite 98

זײש ^9?יפעדז^די־עע בלםטנר נ-ם. 5 (248} קויטיה. - ועצענזיעס. ביבליאגואפיע.-נואניה. פעיןשױיבט וועגן ביכעו. גצפ/זג״ד׳ זױצהכ״ג ־ט.?. ׳טנײדערם^ן /?7 ))רשם די באזיבגערין פון דאדף (װננן דנר דינסוגנ •ין רחי ה. קןין) םרוי, װאם הזןם שסענדיק םארהוילן אירע לײדנשאםסן טארן מאן, נכדי נישם אויםדוזען שװאך און איםםאהןןלםן אין זײנז אויגן; די פרוי. װןןם הןןם געמוזט שטיקן אין זיך די שסארק םםע געםילן און סאכן דעם ןןנשםעל םין א גלײכגילסיקע. - זןןגס איגט םרײ ארוים אירע באגערן. און ןןט סאקע די םרײקײט ^סון איבערגעבן לײדנשאפטן און נאגערן קוסם דים אויסדרוק אין קארנם לידער: ״און װען עס פלעכס זיך בו די בלןןנדע געפ דער סןןג. און דער ןןװנם קלויבם די םערל םון דער רןסע םאלס מײן ברוינער לײב זי דײנע סיס, װי די זאנג, װןןם ברעכס זיך פארן שניםער*. אדער: ״אז די בעװןןרפענע, נאכטבעשםעקסע האר ארום ׳ אינזערע קעפ װיקלען זיך. װי די הונגעריקע שלאנגען ארום זײער קרבן און ם׳װארסן זיך די קעפ און שרײען אן א קוי אין סיסער, הײםער נאכס: — קים שטארקער םאן, קום און דערלײז...* דאס איז דאם שטוםע געזאנג םין לעכבנדיקן סרױען־ קערפער• אין רחל קארנם דארף־לידער זעען םיר נישס קײן אנםביקן זיך םיםן דןןרף, ם׳איז נישטא דער גלאנביקער םאסאס םין פלוביםדיקער באגײססערונג. קןןרן איז נישם געקוםען םין שטאט און פלובים באנײםסערם געװארן םון דארםישער פשסות, זי איז אויםגעװאקםן אינם דןןרף, אין איר בלום איז אײננע־ װאקסן דער אוסעט און די םרײד סון די םעלדער, אין דע■ ריבער זענען אירע לידער דאס געזאנג סונם דןןרםישן לעבן, פון דער דארםישער נוים, ארעמקײט און םרײד. און דעריבער זענען אירע לידער נישט דאם געזאנג בלויז םין דארסישער שײנקײם, װי בײ א גרױסן סײל דיכםער, װעלכע זענען פלוביס פארשפורס געװארן םון דער דארף־לוםס. דאם זענען לידער װי שסיקער ערד ארויםנעשניטענע דורכן אקער םון דער וױרקלעכקײס. די געבונדנקײם און די שפארזאמקײם אין װארם־ם־סלען זענען אין אײנקלאנג םיס איר סםיל און םים די םעסאםארער װעלצע זענען סײלמאל שוין בו םיל היפערבאליש. אין קײן שום קונםט־געביס װערס די םרויען שאםוננ נישט אזוי אפגעםײלט םון דער אלגעםײנער שא• םונג, װי אויסן געבים פון װארס״קונסס. דא קוםם נאך אלץ םאר די פײנלעכע חלוקה: םענער־דיכסונג,סרױען־ דיכסונג. קוקן פיר זיך בו נענםער בו דער פרויען־■ שאפוננ םאר דער לעבםער בײס, זעען םיר, אז זי טראגם ארײן גאנץ װאגיקע און קאנקרעם םענסש• לעכע װערםן. מיר םרעםן בײ דער פרוי םיל אויפריכםיקײם און געזעלשאםסלעכע סאראנםװארסלעכק״ם אין איר שאםן. םיר זעען בײ איר אנשםרענגונג בו געםינען א נײעם דיכסעוישן אויםדרוק. בו אט די דיכסערינם אין דער ײרישער ליסעראטור געהער רחל ה. קארן. אירע לידער זענען א לויב דעם װירק־ לעכן לעבן א לויב דער הארםער װאכעדיקײם. באלד םון די ערשסע שורות אין איר בוך לידער שלאנם מיס אוםםיסלבארקײס: .כ׳געדענק װי הײנם: ס׳האבן נדאד געבלים אין סאד ד־ םעלדער׳• און אױי זענען אירע שורות כםדר םעםםע טרים איבער די םארביקע און שמעקעי־יקע דארםישע שליאכן. אירע לידער זענען עפישע פראגםענטן. שסיקער לײב. שםיקער לעבן — פשום לעבן זײ האבן אין זיך בלוס. ערד. נע• זונםקײם. און געזונם און קרעפסיק אױ אויך בײ איר די ליבשאפם, — דאם איז נישס די בענקשאםם פון בנועותדיקע און בארסע ײדישע סעכטער. דאם איז די שסארקע און גע• זונםע בענקשאםם פון דארף־םעכטער די םרױ, װאס די ביז־איבםיקע בױױליזאביע האם איר נישם דערלױבס םרײ און אסן ארויםבוזאגן אירע באגערןז די