Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 5 (1929)
- Issue
- 4 (25.1.1929)
- Date
- 1929-01-25
- Page
- Seite 71 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8801019-8801030--04121-4799336- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ך ז"כ 71 יעדעס װןןרם. װי *י דעדן. פדי נישט ןןנצורירן מײן פרײנט בערסןןנס עמםינדלעכקײס. איך בין אױםגעשטאנען מים בװײ שעה םריער װי תמיר. איך הןןב געװארב אויף די שעה, װןןס איך װײס. אז מײן סרײנס בערסןןן געפינס זיך שוין אין זײן לאבאראשאריע אין הןןב םארלןןזט מײן אײנזאם צימער. דאס צימער םון אן אלםן בחור, פרי צו אים צו גײן. אזוי װי דער װעג צי אים אהין געדױערס בערך א האלבע שעה, הןןב איך אויםן װעג נןןך גום דורכגעטראכם דןןם אלצדינג, װןןם כ׳האפ מיס אים צו רעדן. םארן הויז, װי עס געפינם זיך זײן לאבאראםןןריע. שםעל איך מיך אפ און קיק, צי די סענםםער זענען נאך םאר• לאדנט. נײן, זײ זענען נישס מער םארלאדנט. א סימן, ער איז אויבן. איך גײ ארויף אויף די סרעפן (מײן םרײנט ד״ר בער• םןןנס לאבאראטןןריע געפ־נט זיך אויםן העכםטן שטאק םין דעם דןןזיקן הויז), דארט אין יענעם. נישש איבער־ק זויבערן קאיי• דןןר, געפינט זיך בלויז אײן־אײנציקע װוינינג: די לאבארא• טאריע םון מײן םרײנש ד*ר בערסאן. איך גיב, אזוי װי אלע מןןל. צװײ שסילע קלעפ אין דער טיר. קײנער ענטםערס נישס. ער מיז נאך נישס דא זײן. איך גײ ארןןפ אינטן און װיל אים אפװארסן בײם טויער. אקיראט םארן סויער קימט מיר מיט שנעלע טריט אקעגן פרןןםעסןןר הארן. ער איז װי תמיד אין םראק און א צעשלײםסע האלזיבינדע, א שװערע פעלעײנע איז אים אריבערגעװןןרםן אויסן אקסל. ער טרןןגט א הויכן, גלאנציקן צילינדער. זײן מתים׳פנים איז איצטער םיל בלײכער. ער סןןפעט מיט אםענע ליפן. דער שװארצער תהום פון זײן סויל הויכט ארוים, װי א סיםע, אויםגעהוילטע װונד. — רוםס שנעל ד*ר בערסאן, — זןןגט ער צו מיר שװער און אן ןןטעם (ער קוקט מיר נישט גלײך אין די אויגן ארײן,—בײ אים אין דערהײם איז געשען אן אומגליק. מ׳האס םרוי מאטילרען געפונען א טויטע אין איר בעט, זי איז םאר• סשאדעס געװןןרן מיס גסז. — םרוי מאטילדעז.. — זןןג איך אים נןןך א צעמישטער. איך גלויב נישט מײנע אױערן און קוק מיט אן אויםגעריסע־ נעם בליק אויף פרןןםעסאר הןןרן. איך פיל. װי די פים הויבן םיר פלוצלינג ןןן צו ציטערן און אויםן שטערן באקום איך קאלטן שװײס. איך לאז דעם פראםעסאר הארן שטײן םארן סויער און לןןז סיך שנעל ארויף אויף די טרעפן. איך סו שוין א קלאפ מיט דער פויםט אין דער טיר ארײן און רוףנ — בערסאן! בערםאן! םון דרינען קומט נישט קײן ענטפער. איך בויג מיך אראפ און קוק ארײן אין שליסלילןןך. דער שליםל שטעקט םון אינעװײניק. מיס בײדע םױםטן קלאפ איך אין דער טיר ארײן. איך האק װןןס-אםאל פעםטער און רוף בערסןןנם נןןסען. טײלםןןל לײג איך נאך צו מײן אויער צו דער סיר און הארך מיט אן אײנגעהאלסענעם ןןטעם. הינטער דער טיר איז פםדר שסיל. איך שטײ נאך א צײט אומאנטשלןןםן. פלוצים נעם איך קלאפן. װי א װאנזיניקער א-ן דער טיר ארײן. קײנער עגטםערט נישט. מיט א קלאפעדיק הארץ לויף איך אין אײן אסעם צו■ ריק אראפ םון די טרעפן. אונטן בײם טויער װוינס דער הויז• װעכטער. איך קום ארײן צו אים. איך װײס אלײן נישט, םאר• װןןם איך באמי דך צו באהערשן און באהאלטן פארן הױז• װעכטער מײן םצב. £1^?יטעדזןדײ&ע ב7עםזנר נזם. 4 (247) זי לאכט דעדבײ זןןרגלןןז און אומשולדיק. די באקן רויםלען ךך איר פריש, שמײםש אונסער דעם אײננעשפאנטן פרןןםעסןןר הארן סיט א קינרער-בײטשל. — װיא, װיןן, אלםער נארן קאפ: מײן פרײנס בערםאן גיט זיך ו װאקל בײ דער טיר, נאר אוםצוםאלן, דאס פנים װערט אים שטארס בלאם, דןןם מויל ציט זיך בײ אים משונהדיק צוזאםען. ער גים װילר, כמעט נישט זײן קול, א רוף אױס: — םא—טיל—דעו מאטילדע טוט א לאז אפ די לײצעס. זי װערט רויט, דאן בלײך און באקומש םולע אויגן מיט טרערן. זי שטײט בעמישט אויף איר ארט און קוקט אונז בײרע ןןן. פראפעסאר הארן םארקריכם זיך פאמעלעך אין א װינקל צו דער סאפע צו. דןןרט לאזט ער זיך אנירער אין א באהאלטענעם עק, מ׳זאל איס קויס ארויס׳ען. ער נעמם ארױם א נןןז-טיכל פון זײן קעשענע און װישס זיך דערםיט דעם סארשװיצסן שטערן. מאטילםע פלאצט אויס מיםאםןןל אין א היםםערישן געװײן. פון די באקן םליםן איר שטרןןםען םים םרערן. ד בלײבט אלץ שסײן אויף איר ןןרם און פארדעקס זיך פלוצים און האססיק דןןס פנים סיט די הענט. זי העשעס װןןס אמןןל שטארקער און אויפן קול, אירע פלײצעם ציטערן דערבײ קןןנ• װילסיװ. םײן םרײנס בערםאן גײט ארום איבערן צימער א צע• טומלסער. דאן לויםט ער ארויס פין צימער, װי א משוגענער און האקט הינסער זיך םעסם צו די טיר. מאטילדע צעװײנס זיך נאך היםטערישער. פרןןסעסאר הארן פארבאהאלס זיך טיםער הינסער די םארהאנגען. דןןס איז געװען די אײנציקע פאמיליען-םצענע, װןןס מײן םרײנס ד״ר בערםןןן הןןס געמאכט זײן םרוי םאטילדע. זינט איך קןןן זײ און םארקער בײ זײ אין דער הײס. דערצו א־ז די םיבה צו יער דאזיקער סאםיליען־סצענע געװען אזא נישטיקע. םאםילדע הןןט געשפילט אין סערדלעך מיט פרןן• פעסןןר הןןרן. איך הןןב נישט געקאנט באטראכסן אנדערש, נןןר אלס א פשוטע נארישע טיראנישקײט דעם דאזיק גאנצן אימבארעכטיקטן אויםטריט סון םײן םרײנט בערסאנס זײט. און מאסילדע איז אזא םובטעלע באשעםעניש, שסענדיק געװוינט צו צערטלעכקײסן און ליבע, שטענדיק אין זײדענע קלײדער צװישן קישעלעך און פופעם. יעדע הארטע און נישט גענוג• סובסעלע באװעגונג סרעםט זי עפעם אזוי, װי א קאלטער רעגנדיקער שםורם׳װינט װןןלט זיך ארײנגעריסן אין אן אראנ• זשעריע פון אײדעלע געװיקסן, װאס ברויכן נאר װארעמקײט און זון. ם׳איז א רחםנות מיר אויף םאטילדען. נןןך אזעלכע עטלעכע סצענעם װןןלטן זי צעטרעטן. אזא צארטע װײבלעכע :שםה, זי באדארף מען נןןר צו טוליען און זען. אז זי זאל וזמיד זײן לוםטיק. אזוי קאן עם װײטער נישט גײן — באשלים איך בײ םיר - מ׳סאר לענגער נישט זוימען. איך מוז אםן יערן םיט בערסאנען. א נאנצע נאכס האב איך נישט צוגעמאכט קײן אױג אויף םײן געלעגער אז ם׳איז די העכםטע צײט קלאר און דײטלעך צו רעדן מיט בערסזןנען און אים אויםמערקזאם צו מאכן אויף זײנע נארישקײטן, איז בײ םיר מער נישט געװען קײן םסק. איך הזןב מיר געמאכט א פלאן און אויםגערעכנט