Literarishe bleter · 1929-01-11 · 2 (11.1.1929) · p. Seite 35

ז" 35 ליט'1-אר'שע ןגלעעעײ :זם. 2 (245) א ט א ' א ת ) / ם א ם ק?7 ע טעאטער א ר י ק ן י י ב ל) וועגז דעם מאםהווער קינסטלערישז (ןי ו ם 30 אײנער קעגן דעם אנרערן. באװןןםנם מיט ןןננעזאסלטע סעסןןדן אין מײססערשאפס, שטײען אין אינזערע םענ די קינםםלערישע טעאטערן מיט זײער ממשלה אין דעם געװעזע• נעם קאסערגערער נעסל םין אײן זײט, אין די נײ<גײטיקע טעאסערן םיט זײערע סיסטעםען אין עטאפן םין ארבעט סין דער אנרערער זײס. אין אײםן גורל םין דעם נײעם עיקיקער, װןןס איז נעבוירן םין דער נרױםער רעװאלודיע, םאלס אוים די װיכטיקע אויםגאבע בי דערלײזן די דויערנריקע קןןנקורענץ םין די םארשײרענע טעאטראלע םיסטעםען. װי אזוי דער קאסף זאל זיך נישם ענדיקן. דאדסן מיר שוין א-צט אין דער סילער מןןס ןןנערקענען די גרויסע ראלע אין די פאררינסטן פון דעם קינסטלערישן סעאטער, װןןס װעט אויף שםענריק א-בערלןןזן טיפע שפירן אין דער טעאסראלער קינסט. װײל דער קינםטלערישער טעאטער האט אנםדעקט און באשסיםט דעם באגריף סון טעאטער אלם א קינסטלערישן קןןלעקט־װ, װןןם װערט םארײניקט דורך אײן שול, דורך אײן קילטור. דירך אײן שעסערישער אםינה און שטיעביננ. ער האס דערװיזן, אז אין אן עכסן טעאטראלן קןןלעקסיװ זענען אין דער סעאסראלער עבודה אלע גלײך, אויב נןןר דער רע• זילםאט םין דער עבודה איז א גאנץ, איגאניש, סעאטראל װערק. דןןס באװיסםע װןןרם ,אנסאםבל״. װאס איז שוין איגס גענוג ןןפגעריבן אין אפגעניבט געװןןרן, האט זײנע םילע בירגלר,רעכט באקיםען אין די װענס פין אס דעם סעאטער. דער קינסטלערישער טעאטער הזןט אויסגעארבעט זײן באשסימםן םעאטראלן םיסטעם און הןןס געניסען לויט דעם םיססעם בו דערגיען נײע קאדרן םין אקסיןןרן, און דערמיס ןןננעמערקס דעם װעג פאר א ריכטיקן אין נןןרמאלן װוקס םין א טעאטראלן?א6עקםיװ. דער קינססלערישער סעאטער הןןט באשסימט די רןןלע און באדײטינג םין א רעזשיםער בײם שאםן א םןןרשטעלינג, אלס א קינסטלעריש גאנבע זאך. דער קינםסלערישער טעאטער הןןס ארויסגערוקס די װיכ• סיקײט םין רעפעטיגיעם, אלס דעם שעםערישן הוי8ם*אקט םין סעאטראלער עבודה. דער קינסטלערישער טעאסער הןןס ארויסגעדוקס די נויםװענדיקײט םון אויסארבעטן און שאםן אן אײגענעם רעפער• סיאר, װאס באשביםט ביזאמען מיט אנדערע גרונט־עלעמענטן דעם פיביף און תמדית םינם גאנגן סעאטער. דער קינסםייערישער טעאטער האט אײננעשירט אויף דער רוםישער בינע די סעגלעכקײס םון א דויערנדיקער אין פאי• ענדיקםער ארבעס אייף א םאישטעלינג אין האט מיט זײן אי־גענעם בײשפיל דערװיזן, אז רי א־נטענסיװיםעם אין מדרנה םון דער סעאסראלער ארבעם רעכנם זיך נישט לויטן במות. נןןר לױםן איכות סון די אדויסגעלאזסע ארבעםן. דער קינםסלערישער טעאטער האט, לסוף. (א דאנק דער גאנדקײט םין זײן טעאסראלער םיססעם אין באשטימטקײם סון זײנע םדענישע םיסלען) ארויסגעריפן אין זײנע אײגענע ד׳ אמות סאקע די אומסארםײדלעכע קעגנװירקינג. דערםיט אלײן הןןס ער דיגעגעבן דעם װײטערדיקן גאננ םין אונזער דרײםיק יןןר ארבעט םין דעם םןןסקװער קינםטלערישן טעאסער, דןןס איז נישס נאר א יום־טוב. נישט גןןר א ייבי• לײ דןןם איז—אן אויסערגעװײנלעך-װיכםיקער שטאפל אין דעם קינםסלערישיקילטורעלן לעבן םון אונזער לאנד. נןןך די ערשטע יןןרן םין אײנזאפקײס אין קאמף פאר נײע יםורות סון םעאטראלער קונםט איז דער קינססלערישער סעאסער אױף א לאנגן פעייאד נעװןןרן דער עכטער העישער אין אינזער סעאםראלן לעבן. םין יןןר דו יןןר, װאס-װײםער אלץ ברײסער אין טיםער, הןןט זיך דער גאנדער ריסישער טעאטער אויף א דװײענדיקן אויפן באהעפט די די דערגרײכונגען אין נבחונות םין דעם קינסטלערישן טעאסעד. פין אײן זײם םלעגן זיך רי פראװינ• דיעלע אקטיאין, רעזשיסערן אין דירעקסארן גינויפפןןרן אויף דער דײט סין ,גרוים פאסט* קײן מאסקװע אין דזןרס זיך גיריק באקאנען מיס די ארבעםן סינם קינםםלעיישן סעאםער םין דער אנדערער זײט זענען םינם ק־נססלערישן טעאסער. אין פארשידענע גײטן אװעק אין פיאװינץ אײנבלנע םיסאר• בעסער זײנע און דןןרט פארםלאנדט נײע פרינדיפן פון ארבעט. אחיץ דעם הןןט דער םעאטער אלײן מיט זײן אריםםןןרן איבער רוםלאנד פרןןפאנאנדירס זײן נײע טעאטראלע ריכסונג. װאס איז אומעטום באװוםס געװןןרן אונטערן נאסען .םיםסעם פינם קינסלערישן סעאטער*, ןןדער אונטערן טערמין —,נאסורא״יזם׳ און ,רעאליזם*. יןןרן זענען געגאננען. אין דעם קינםסלערישן טעאטער גוםא און אויםער אים האבן געניםען װעין דײסיק נײע פלע• נער, נײע געדאנקען. עם הןןבן זיך געשאפן נײע סעאסראלע םעןןריעס אין פרינדיפן. די פאזיגיע פונם ק־נסטלערישן טעאטער איז געשםעלס געװןןרן אונטער א פראגעדײכן נישט נןןר אין דער ליםעראטיר און אין סעאריע. נןןר אויך אין דער פראק• טיק םון די נײ״געשאסענע מאדערנע טעאטערן, װןןס הןןבן ןןסט אין תוך ןןפגעלײקנס די גאנדע טעןןרעטישע באגרינדונג סון דעם קינםטלערישן טעאטער, זײן גאנדע ארבעט, זײנע אלע דערגרײכונגען. עס הןןס זיך דעפלאקערס א קאמף, — א דויערנךיקער און ןןסס א םארביטערטער. דער קינסםלערישער טעאםער האט םעםט אויםגעהאלסן דעם קאםף. ער איז געבליבן שטארק בײ זײנע גרונט״יםודות, אין דערבײ האט ער דורכגעםירט אין ם-רם דװך א רײ נײע סאר אים ארבעםן אין זוכענישן. און באװיזן דערםיט אן. אן שום סםק, גרויסע שעםערישע באװעגלעכקײט אין א םעסטע לעבנסםעיקײט םין זײן קינםטלעײשן ארגאניזם. עם װערס בוגעגרײט דער פרןןנס סון דעם נײעם טעא• טער, עס װערן םארברײסערט אויך די רײען םון דעם קינםס• לערישן סעאסער. אײנע נןןך דער אנדערער װערן געשאםן און םארנעםען מןןםקװע די 1־םע, די 2־טע, די 3*טע און די 4׳טע םטודיעס םון .םכאט׳ (םןןסקװער קינםםלער-טעאסער) און די םוזיקאלע םסודיעם םין נעםיראװיטש-דאנםשענקא אין ק. ם. ססאניסלאװסקי. •) א. •*ירןװ *יז ר*ר ראזסיסאױ אין ןג6ירץןר מין רים ריסיען קןסקר-י*א*סזגר. זר איז א־יינ?* סזן די נסדײסגדיקםשע םעי**ר״קריסי**ר.