Literarishe bleter · 1929-01-11 · 2 (11.1.1929) · p. Seite 36

ז"ט 36 1■■#^?יסעד־גדי־שע ב?עטער גזנז. 2 (245) עולם, װאס העש םיש באזונדער אינשערעס אין ליעע נןןכגע- עאלנם נאך די אלע נוםערן םץ דעם אינטערעםאנטן פראגראם. גוערשט זענען באװיזן נעװןורן ריטפיש-פלאסשישע איבונ- גען, באארבעט םיט די םיטנלידער םון דראםאטישן קרײז דורך דער פרײלן ל. ראטבוים. שטרענגע ארבעטער-פניםער, שסײםע אדבעטער-הענט אוןיאויםגעהארעװעםע ארבעסער־קערפער אין דעם נײעם, אן װערטערדיקן, ריטםישן געזאנג. לכתחילה איבונגען, װןןם געװוינען צו הארמאניע, צי טאקט, צו ריטם, דערנאך אלץ־ פעסטעיע, אלץ־קאמפליצירטערע ריטם-שפילן, װאס דריקן אוים װילן, קאםף, פאםאם. םין שטאפל בו שסאפל איז באװיזן געײאין דאס פארשײדענע ריטמישע שסילן. שוין גישס םתם-דיםביפלין, נןןר דיסביפלין, װאם טריםס קראםס, װאם םארשסײםט, װןןס װןןרנט. און אם די קראפט און אט דער װילן האט זיך איבער- נענעבן פון דער בינע אין זאל און דעד עולם איז״ װי עלעקסדי- זירט געװארן. א נעװאלטיקער רויש םון אפלאדיםפענטן און א םארכאפשער סופען םיט די פיס האט באגלײט די״לעבטע נוםערן פון די פלאםסישע איבונגען-געזאנגען, געזאנגען אן װערטער, אבער םול םיט נבורה און אנטביקוננ. דערנאך זענען געקומען די כאראלע דעקלאפאביעס, די אינםצעניזירטע לידער און די דראםאטישע פראגפענםן, — אינ- סצעניזירט און רעזשיסירט דורך י. ראסבוים. צו דער הילף םון דער ב א װ ע ג ו נ ג קומט שוין דאם װ א ר ט, דןןס פעסטע, הארבע װארט. י. ראטבוים זעצט םןןר די ארבעט פון ל. ראטבוים,—און זי״דערגאנצט אים. — די כאראלע דעקלאםאציעס, די א־נםצדניזירטע לידער און די דראםאטישע פראנמענטן זענען אלע אדורכנענוםען מיט פאטאס, מים סאציאלן ברען. אויף דעם ליגט דא דער טראפ סײ דער אינהאלם, םײ די פארם. און די יוננע ארב״עטער און ארבעטערינס, די םיםנלידער פון דעם דראפקרײז, לעבן זיך אוים םיט זײער גאנצן הארצן אין אט די שטארקע, רוישיקע סצענעם. י. ראםבוים האם שוין זײן גאננ אין אינסצעניזירונגען און רעזשי, — דאס האט םען שוץ נעזען אין די אויפפירונגען םון דעם דראםאטישן קרײז םוגנו טעקעסיל-םארײן. דא איז שוין דער פארנעם א גרעםערעדברײםערע ־־ ם׳קאן שוין םיט אט דעם םאסעריאל פאכן אן אנהויב ן אן ארבעטער-בינע. אבער דאן װעט מען מוזן פארנאנדעררוקן ,י גרענעצן, אדײנפידן אויך לײכםקײט, הוראר, שפיל, אנשסאט דורכאויס רעטארישע אדער פאטעטישע ניפערן. 2. טעאסראלער קוגסט יענעם דיאלעקטישן עלעמענט, װאם איז דער עיקר אין דער איצטיקער אנטװיקלונג פון דער סעאטרא־ לער קונסס. װען םיר װעלן נאך דערמאנען. אז דער קינסטלערישער טעאטער האט דער עישטער אויפגעהויבן די פץן פונם רוסישן סעאטער, נישט נאד אין אײראפע. נאר אויך פון יענער זײט אקעאן, װעט די װעלט־באדײטונג םונם קינסטלערישן טעאטער און זײן ױבילײ װערן קלאר און דײטלעך. אין אונזערע טעג זענען רא און דארפן זײן םעאטערן, װאם אנערקענען נישט די טעאטראלע קאנאנען םונם קינסטלע־ דישן טעאםער עס זענען דזן און דארפן זײן סעאטעדן, וזאס שמעלן אים קעגן זײער קינםטלערישן אני־מאמין, זײערע מעטאדן און װאס פירן מיט אים אן ערנסטן פרינציפיעלן קאמף. אבער עס קאנען נישט און דארפן נישט זײן קײן טעא■ טערן, װאם זאלן זיך אפםרײסלען פון אים, װאס זאלן נישט אנערקענען זײן ריזיקע רעפארמאשארישע ראל און יענעם גרויסן און אויסער־צװײפלדיקן אוצד. װאס ער האט ארײננע־ בראכט אין דעם געבוי פון דעם גאנצן הײנט׳צײטיקן טעאעער. אס פארװאס דער דרײסיק יאריקער ױבילײ פונם קינסט־ לערישן טעאטער—א־ז נישט נא־ זײן אינערלעכע כראנאלאגישע דאסע, נאר א גרויסער. לויט זײן קולטורעלער באדײטונג, עכסער יום־טוב פארן גאנצן רוםישן, און נישט נאר רוסישן, נאר פארן גאנצן הײנטצײםיקן שעאסער. םין ריסימ א גרטער אנהויב שבת, דעם 5-טן יאנואר, איז אין קאםינסקי-טעאטער פאר־ נעקומען א ױבילײ סארשטעלוננ פון װאדשעװער טורן-ספארט- געזעלשאסט .פראמיען׳ צו דעם פארענדיקן פון דעם ערשטן יאר-ארבעט םון איר דראםאטישן קרײז. צו דער פײערוננ איז נעקוםען א ױנגער, באגײםטערטער הלאבונדס ״כשוח-קןרײז״ בײ די ״װילנער״ (רעז.שי טײטל־בוים) ב>, ם*נד*רין םש#גב׳ ה>י ט*נג (ז. הירשפעלד) (מרים *רל*הק#) ם#יי׳ * פ*רמ־־םלעױ (י*קכ םאנסדןןרף)