Literarishe bleter · 1929-01-04 · 1 (4.1.1929) · p. Seite 12

?־פעד־\,ד י־פ־1 י?עעעד 77-פ. 1 (244) ױי גליקלעך איך בין. איך האב א גליקלעכע עלסער. איך בין יינג. פראפעסאד הןזרן לאכט מיט א העסלעכער זאטקײט אםער פון זײנע גרױכע ברילן, ער סמאטשקעט אזש מיט זײנע דינע, בלײכע לעםגן. — איר זענט פארליבט,—װיצלט זיך שעלמיש מײן פרײנט בערסאן, און גיט מאטילדען א קלײן פעטשל איבערן בעקל, ער װײזט אױף מיר.-—גײט נישט אין קלױםטער אפעליא—זןןגט ער פאטעטיש-אויך אן אלםער בחור קאן נישס װיסן װאס אױף אים װארם. ןןט איז פראפעסאר הארן פארליבט. װער א־ז זי די גליקלעכען... די בלהז פרןזפעסאר הארן לןזזס אראפ די אויגן און שעפטשעט באשײדן: — איך האב א סך געליבטע, א סך... א שװערע, אומגעי־יכטע שהילקײט דײםט זיך פלובים ארײן צװישן אונז. מיר אלע בלײבן זיבן מיט ארןופגעלאזענע אויגן, גלײך יעדער פון אונז װאלט אין דער דאזיקער מינוט אפגעטון מי ױרע װאס. עפעם װי א קאמישע מײדלשע בושה פלאמט מיד אין פנים. םראםעםאר הןןרן שװײגט אויך, ער שעמט זיך נישט. ער אײנער װאלט יעדן געקוקט גלײך אין פנים ארײן. ער פױקט נאך מיט זײן קינדיש םינגערל אין טיש ארײן װי נאך א גרויםן נבחון. מײן פרײנס בערסאן האקס דער ערשסער איבער דאס אומאנגענעמע שװײגן, זײן שסיסע קלינגט מיט א באהאלסענעם שפןןט: — א, איר זענט דןןך א דאן־זשיאן, הער פראפעסאר. איר האט דאס גליק אין דער ליבע. דאם לעבן איז אײך ענדלעך אנטקעגגגעקומען. — דאס לעבן... גליק אין דער ליבע... — בלןןזס זיך האלב־געביױערט פראפעסאר הארן. ער קיקט זיך םארזיכטיק אום. — איך ליב מיך נישט אין לעבעדיקע. איך פלאץ אוים םיט א געלעכטער אין װענד זיך בי מאטילדען: — זעמ איר, בו װאס אלטע בחורים זענען סעיקי כיװעט זיך, פראפעםאר הןןרן שפילם ליבע םיט ליאלקעס. אלסע זענען, װי קינדער. קויפט מיר א ליאלקע, םרוי מאטילדע, דער קאפ איז מיר שוין גרא. בײט זיך בי פארליבן. מאטילדע לאכט םריש מיט איר זילבערן קולעכל. פראםעםאר הארן פאלט פלובים ארײן אין דער מיכ אמאל פרײלעך געװארענער שכימונג. ער שטעלט זיך אויף. גיט זיך א װיש איבער דער ליסינע און פישטשעט ארויס מיט אן אוםהײמלעכער פײערלעכקײט: — איך ליב מיך אין מתים, מײנע געליבכע זענען טויכע. טויטע מײדלעך. — טויטעי — רעדן מיר אלע מיטאמאל ארױס, װי אין שרעק. די אײנגעטרוקנטע און גראטעםקע םיגור פון פראםעסאר הארן זעצט זיך דערװײל סיף ארײן אין דער סאפע, כםעט װי פארבאהאלסן בװישן די בעלאוענע פענםטער־פארטיערו. םים זײנע קלײנע מויז־אויגן פינטלט ער פון דארט אפער בו אונז פון הינטער די קײלעכיקע הארענע ברילן. ער באםראכט אונז םיט בופײדנקײט. דער ערשטער רופט זיך אן מײן פרײנט בערסאן. און זאגט נישט אן ליבנות: — איר דארפט װיסן, פראפעסאי הארן איז א םפיריטיסט. (םוף קיםס) אײער װיסנשאפט, הער דאקטאר. א־בערגעלעבטע ערד־שיככן, נישסיקײטן פון דורות, נישטיקײסן פון מיליאנען יארן. איר נראבט זײ ארויס פון שויס פון דער ערד און זײ קוקן אויף אײך, װי די הוילע לעכער פון א םענטשלעכן שארבן קאפ, מיט א בינישן לאכן, יא. מיר האבן געלעבט... אמת. סיר הזןבן געלעבט?... א, בעפאלענער שטויב פון דורות• יארן לאנג האב איך מיר דארט ארומגענישטערט. איך האב אין דער שטיל געלאכט פון די רעליקװעם סון גאנבע דאז־־נס, שטיל און בײזװיליק װי א קלײנער סײװל. א םארשטײנערטן קנאכן סון א פרעהיםטןורישן פרויען-סקעלעט. װאס כיהאב גע■ האט אין מײנע זאמלונגען, האב איך געגלעט, װי א ליבהאבער. לאנגע. שלאפלאזע נעכט בין איך געזעסן אײנגעבויגן איבער בעקרישלט געשטײן און אלטע טויםע בײנעד... (פראפעסאר הארן קלאפט פלוגלינג מיס שרעקלעכן כעס אין טיש ארײן. מאסילדע הערט אויף בו טרינקען טײ און קוקם אויף אים מיט א פאר גרויסע אויגן).! — װאס װילט איר האבן, העד פראפעסאר, — האק איך פלוצלינג איבער דעם פראפעסאר הןורן. — אנשסאס ליבע האט איר דןזך נעהאט רום. דוכט זיך. אײער װערק װעגן דער פאונע אין דער קוילן־צײט האט אײך פארשאפט כבוד. פראפעסאר הארן בלײבט װי צעמישט פון מײן ארײנ־ רעדן. ער פינסלט אומבאהאלסן אויף אלע זײטן מים זײנע מויז־אויגן. באװעגט מיס זײנע דינע לעפבן^ װעלכע הענגען אים װי צװײ טירלעך איבער פינסטערן מויל, ער באװעגט מיט זײ װי ער װאלס געשנאפט נאך װערטער, װאס קריכן אים נישט ארויס פון האלז. ער װארפס מיס זײנע קל״נע הענטלעך עטלעכע מאל איבערן םיש, זײן גופל היפט אונטער אויף דער םאפע, גלײך עס װאלט געװען פון גוםי. מײן פרײנט בערסאן האלט םיט א שטילן שמײכל די כינעזישע שאל בײ די ליפן און קוקט זיך א־בער מיט מא־ סילדען. פראפעסאר הארן פאלט מיטאסאל ארײן אין א רויקערן טאן. ער פישטשעם זײער שטיל: — איך האב נישס געװאלט כבוד. כיהאב נעװאלס ליבע. לי—בע-ע. איך האב געפונען א װעג נקמה בו נעמען פאר אט די אלע באלײדיקונגען, װי דאס שיקזאל האט זיך גע־ שפילט מיט מײנע לײדנשאפטן. צו װאס זיך מאסערן, װי אן אסקעט און זיך גראבלען אין די אײגענע װונדן? א. איצטער בין איך זיך נוקם. — איר זענט זיך נוקם? זאגס םאטילדע מיס א צערט־ לעכער דערשראקנקײט. אירע אײדעלע, אנטבלויזטע אקסלען גיבן א שטילן ביטער. — איך בין זיך נוקם, גנעדיקע פרוי, — פארנױגט זיך אט דזזם קלײנע אױסגעסרוקנטע נפשל בו מאטילדען. ער םאלט צוריק ארײן אין דער סאפע און גיט זיך א װיש איבער דער ליסינע.—איך בין זיך נוקם אין די אלע, איבער װעלכע םײן יוגנש איז געבליבן װי א םדבר. איר זאלט װיסן. ױיפיל פרױען עס זענען געװען. װאם װען זײ װאלטן נאר בו םיר א שםײכל געסון פשוט, װי מישמײכלט צו א הונט אונטערן םיש. װאלט איך גליקלעך געװען און מײן לעבן װאלט נישט געװען אזוי וױסט. אויך דעם שמײכל האבן זײ מיר נישט פארגונען. װאסער גליק איז אין דער װיםנשאפט, װאס אין תוך ארײן האב איך זי געהאסט תכלית שנאה? איך האב קײן אנדערע עצה נישט געהאט. איך בין שװאך געװען אקעגן מײן גורל. װי דער ןןרימםטער װארעם. אהא, איבטער נעם איך מיר )}פ. איר װעט אײך קוים םארשטעלן, גנעדיקע פרױ.