Literarishe bleter · 1929-01-04 · 1 (4.1.1929) · p. Seite 10

׳י?יטעדזןד״טעזג^עסעד נזפ. 1 (244) דיע 0/ שטאנען פון דער װײטן און געלאבט, װי איםגאהןןלסן די מענטשן נעמען אלײן אין די הענט ארײן זײער גורל און קענען זיך $ן די געטלעכע השגחה קײן עגה נישט געבן). אײך איז לײכט בו לײקענען אין גאט. איך אבער נין אן אלםער בחור און א באסרײםער םין אלע םענטשלעכע פןןר• אירטײלן, דערצו הןןב איך נישט קײן ערםאלג בײ די םרױען און פארברענג מײנע נעבט בײ די שװארץ-געדריקסע בלעטער פון די ביכער. םרײנט בערםןןן, מײן סרײ געװיםן ברענגט מיר נישט קײן נחת. פײן םרײנט בערסןןן שמײכלט זיך אוים, ןןנסוענדיק דעם פאלסא. גים ער צי: — הןןט חתונה. — םרײנט בערםןןן. װןןם קןןן אן אלטער בחור הןןבן סין חתינה האבןז איך האב מײן ױגנם אװעקגעגעבן דער םילןןזאםיע. װי ער װאלט נישס געהערט און םארטון געװען אין אנדערע געדאנקען, רוםט זיך בערסןןן ןןן: — קומס, םאטילדע װעט שוין אוםרױק זײן אין דער הײם. איך האב איר צוגעזןןגט אײך םיטציברענגען אויף סײ. ארויםקומענדיק אויף דער גאס, נעמט ער םיך ןן אונטערן ןןרעם: — סארא שײנער אװנט הײנט איז. א שןןד, װןןס םיר זענען געבליבן אין לאבאראטןןריע און נישט געװען בײ םאטילדען. מיר װןןלטן בעסער שםאצירט. צװײט קאפיטל בײ דעם ערשסן ארײנסריט אין בערםןןנס װוינונג, װען םיר הןןבן זיך אין עלעגאנטן קןןרידןןר אויםגעטון די מאנסלען. הערן מיר שוין, װי פון נאענטםסן ציםער לויסט אונז םאטיל• דע אקעגן מיט לײכטע, שפילנדיקע טריט. איר זאנםס ױלבערן קולעכל קלינגט םרײלעך הינטער דער טיר: — ביםטו עם, בעניז — םיטי.—ענטםערט צערםלעך םײן םרײנט בערסןןן, און זײן תסיד ערנסט פנים שטראלט סון נליק. םון הינטער דער יאפאנישער שםרוי״מאםע. װןןס טײלט אפ דעם קןןרידןןר פון די איבעריקע חדרים, באװײזט זיך מאטילדע. די םײער״רויטע הןןר זעגען איצס אײנסאך סארקעמם. זי טראגט א לילא־זײדן אװנט״קלײד, לײכט דעקןןלטירט. אירע צארטע, קינדיש־װײםע אקסלען הױבן זיך סול ארוים פונם דינעם אײדעלן זײדנס, װי א יונגער םריםןןרגן. םאסילדע לאכם גליקלעך און םאלט ארויף אויף םײן סרײנט בערםןןן. אירע שװארצע אויגן גליען סאר סרײד, זי נעמט אים ארום םארן האלז, װי א קלײן קינד. ער טוט איר א קוש אין קןןפ און גלעס זי םארן בעקל: — אט זענען מיר, םיטי, ןןס זענען מיר. םאסילדע םוליעט זיך צי אים, זי ענדערט שסיל די שטיסע: — הןןסט א גאםט, — זאגט זי. — א גאסטז — יןן, דער אלטיטשקער, פראסעסןןר הןןרן. ער זיצט דרינען אין םאלאן. מײן פרײנם בערםןןן טוט א ברום, װי ער װןןלט נישט צוםרידן געװען, און װענדט זיך צו מיר: — איך האב אמןןל דערצײלס םון אים, א באדײםנדער רויכער-סערװיז, דערנעבן אױף זילבעדנע פיסלעך אן אלטע נארגילע אויס בלױ פארצעלאן. ןןט אין דעם דאזיקן עקזאטישן, האלב־טונקעלן םאלןןן םארברענגס מאטילדע גאנצע טעג. די קלײנע בלןןנדע םרוי פונם אסעיםטישן געאלאג, די קלײנע מאטילדע םיס די װונ־ דערלעכע הענט, שטילע שװארצע אויגן, און א קאפ םול פײער״רויטע הןןר, האט זיך פארװאנדלט אונטער בערםאנם צערטלעכק״סן אין אן אסתע שפיל־קאץ. אין די שעהן, װען מײן םרײנט בערסןןן איז נישס אין דער הײם און ארבעס װיםנשאפסלעך אין זײן לאבאראסאריום. פארברענגט זי ןןםס אויםן םזרחישן געלעגער אין א שפיצענעם שלאף״ראק ןןדער אין איר באבלוםםע יאפןןנישע קיםןןנע. איר צערסלעך קעפל םיס די םײער״רויטע האר טוליעט זיך אין די זײדענע קישע• לעך, װי זי װןןלס דארס אין די זעלטענע געװעבן געזוכט באהאלטענע צערטלעכקײםן. אירע קלײנע װונדערלעכע הענט זוכן עסעם אין דער לוםס. זי האלט האלב״םארגלײזט די אויגן, און אירע באקן זענען סריש אין שמײכל. אזוי קאן זי ןןפליגן גאנצע שעהן און חלומען. די קלײנע מאטילדע איז גליקלעך. װען זי לינט אלײן אזוי און חלוםס. א צעפיעשטשעטע ליאלקע צװישן קישעלעך און חיה־פעלן מאטילדע שפילט זיך נןןך םיס די ליאלקעס, װאס זי האט פארבאהאלטן פון אירע קינדער״יןןרן. מיט אירע װײסע, אײדעלע םינגער גלעט זי די ליאלקעס און נײם פאר זײ קלײדעלעך (מײן םרײנט בערםאן הןןט, נעםלעך, נישס ק״ן קינדער). ט״למאל ציט זי נןןך ענגער צוזאםען די פארטיערן פון די םענסטער, כדי אין צימער זאל זײן נןןך טונקעלער, און אין שװאכן ליכט םון טזןג, װאס זאסס זיך אדורך דורך די פענםטער־פארטיערן און פילם אן דןם צימער, װי אן אײדעלער װײן. ליגט םאטילדע צװישן די קישעלעך מיס אן האלב־געעפנס מויל, װי ס׳װןןלס זי עמעצער געקושט. אזוי װארט זי אפ מײן סרײנט בערםאנס קושן. — אײך, ליבער פרײנט, איז נןןך גוט, — זאנ איך אםאל צו םײן פרײנס בערסאן, זיצנדיק בײ אים אין לאבארא• טןןריע■ — אײך איז לײכס צו לײקענען אין גאט. אנשטאט דעם גלױבן אין גאס, ד,אט איר די ליבע םון מאטילדען. די ליבע איז דער שטארקםטער נארקאז, װןןם מאכס אונז פארגעםן אונזער שרעקלעכע לאגע אין דער עקזיםטענץ. די אײנגע• רעדסע זיכערקײס, אז ערגעץ־װו איז פאראן אן אלמעכטיק װעזן, װאס הןןס אלץ באשאפן. נעמפ אראפ פון מענטשלעכן געדאנק א סך פאראנטװארטלעכקײס. דער׳ געדאנק איז דאן נישט מחויב צי טראגן אויף זיך די גאנצע לאםט םון דער עקזיםסענץ, ער װיל זי פון זיך אראפשאקלען. דאס לעבן איז אוםמעגלעך שװער אן אילוזיע, און די אילוזיע װעגן גאט איז די באקװעמסטע. איר דארסס נישס פארגעסן. אז סך־הבל סליס אונזער פלאנעס משוגענערװײז אין די קאלםע פינסטערע רויםען פון קאםמאס. מיר םירן אונזער דאזײן אויף א דין הײטל פון אן אפגעקילטער לאװע אדער אפגעשטאנענע זאלצן. יעדע םינוט קען נעשען די קאטאסטראפע און מיר װערן צעריבן פון א שטערן, אדער די אינערלעכע םײערן םון דער ערד װעלן אינז חרוב מאכן. אין אזא נישט־זיכערער לאגע װןןלס װירקלעך בעםער געװען. װען ם־װאלט געװען א גןןט, װןןס זאל אונז אפהיטן פון די געםערלעכע קאפריזן םונם צוםאל. נאר סארפאלן, די װיסנשאסט איז אויף אים נישט מספים. קעגן אינזער אײגענעם װילן זענען מיר, אזוי צו זןןגן, געבליבן שסײן אויף דער װעלס אלײן און םיר מוזן ציען די אומהײםלעכע קאנסעקװענצן םין אונזערע געדאנקען. (װען עס װןןלט ערגעץ־װו געװען א גאט, װןןלט ער זיכער גע•