Literarishe bleter · 1928-12-28 · 52 (28.12.1928) · p. Seite 1028

52 זא ליטערארישע בלעטער 1028 סון גרויס אומעס און גענקשאסס םארגלוםם דך אים רערנײלן דער בארײדעװריקער באלענןןםסע, װי אזוי די גע׳ שיכםע איז געװען: — גיכסז — םרעגם ער נײ איר אלע םאל אינער נו• פאםנדיק זיך נו איר ארם רעדן. — ניכס װארז די גיסםוסיקע און םלײשיקע דײםשקע םארשםײס זײער שלעכט זײן *עבדאכענעם דײסש. איר זענען א םך זאכן נישם םארשםענדלעך, איבערהויםם איז איר גישם םארשסענדלעך, װער איז שילדיק און םארװאס האס מען םארגאםן בלוש. קלאר איז םאר איר בלויז אײן זאך אויך דארם, אינם לאנד, פון װאנען דער געשטיפלטער זארעשבא ששאמש. האבן זיך אויף דער פאדלאגע געװאלגערם פארבליםיקםע קינדער — א םך א סך םארבלוטיקסע קינדער םיט איבערגעריםענע העלזלעך. — נו, און א געריכם, םרעגס זי מיט גרויס אינסערעס בײ זארעמבאן. — א געריכס איז געװעןז — נײן. שאקלט בו איר זארעםבא םיטן קאם, — קײן געריכט. םרוי גינטער קוקס זיך אײן אין זײן געשםיםלטן םנים. זי פארסראכס זיך און זאנס מים גרוים באדויערונג: — ארמער, ארמערו זןן גענאו, װי בײ םײן ארםען םעל... און זי כאפם זיך ערגעץ אװעקגײן. איצט בלײבן זײ בײדע אלײן אין קיך — זאדעםבא און טעל. אײנער זיגס אױף א שסול לעבן סיש, דער בװײטער ליגם אויסן קורזן טעפעכל און האלם דעם קזןפ אױף די אויםגעצויגענע םאדערשםע לאיעס. ארום איז שסיל. בײדע קוקן זיך אין די אויגן מיט גדויס אוםעס, מים בענקשאםם. פאן . — — — — — 4.20 אויםשליםלעכער םארקויף קאאפ. .ביכער״, װארשע אדדעסי•.ס2 וז1^16סא ם׳״סבכתס^ ,"ז116סץ8,, .11>{6ק5 ס*ר נעלד 18.196 .0 .א .? פארל־יאג ב׳ פלעצהין, וױ?־*נע שוין דערשיגען: דוד בערגעלםןןן שטורמטעג ( דערונרליננען) םרײז 7.60 נילדן די צװײטע װןןך דערשײנם: דוד בערגעלסןןן װער־־ט־אױס, װעל־־ט־אײן (נײע נןוװעלן) *דרןס׳ קאא■. ״בי3ע״״, נילןװקי ס- סארלאג ב• קלעצקיז אן אװעקגעלײגסן קאפ אויף די אויסגעצויגענע םאדערשטע לאסעם און םיט צוגעשלןןסענע דרעמלדיקע אויגן, אזוי, אז אלע שכנות הןןבן דןןם באמערקט. אלע שכנות הןןבן אויף אים געזןןגס. אז ער איז געװןדן א םוילעד. ,פוי, סעל, — פלעגן זײ צו אים זןןגן,—ם אולפעלצע*. םעל פלעגס זיך צו זײ נישס אומקיקן. נאר אםאל פלעגט זי, די םרױ גינסער, אין דעם שןןקלען םון זײן לאנגן עק בעםערקן. אז ער בענקט... עד בענקט זײעד שםארק... זי האט געםײנט, אז זי איז שוין מיס אים פארםיק. נאר אײנמןןל, אין א זונטיקדיקן םרימארגן... אײנמאל אין א סרימארגן איז דאס קינד געלעגן אויםן בעם אין די קישעלעך און געשבילם זיך מיס זײן אײגענעם פויססל. געשטופס דןוס םויסטל צו זיך אין סליינענדיקן מײלכל. זי, די םרוי גינסער, האט זיך דערמאנט, אז עם סעלן איר נאך אײניקק זאכן צום מיטאנ, און אז עם איז שוין באלד צעי א זײגער; באלד װעט םען די שפײז-קראמען שליסן. זי הןןט ציגעמאכס די טיר פון שלאף-צימער, װו דןןס קינד איז געלעגן, און אלײן איז זי געשװינד ארןופגעלןוםן אין קרעםל. איז אס... דענסטמאל איז דאס געשעען... מים עםלעכע םינוט שפעטער, װען זי האט זיך אומגע- קערס, איז שוין געװען נאך אלעמען. טעל איז געלעגן, װי תמיד, אױפן םעפיכל, װאס אונסערן קיך־םיש. נןןר די םיר אין שלןןף־צימער איז געװען אםן, און אױפן דיל איז געלעגן דןום קינד םויס, פארבלוסיקס. מיס אן איבערגעביסן העלזל... זי הןוט אויםגעהויבן א געװאלד. עם זענען זיך צענויםגעלןןפן די סכנים. פאליצײ איז, פארשטײס זיך, אויך באלד געקומען. מען האט געםאכט א פראסאקאל. דער אויסםארשונגם־ריכטער איז. פאר■ שםײט זיך, אויך באלד געקומען. ער האט אויך געמאכט א פראסאקאל. סעלן האס מען אויף א פאר סעג צוגענומען אין פאליצײ, נןןר נאכדעם האט מען אים ןופגעבראכס צוריק — דער װעטערינאר האט אויםגעםינען, אז טעל איז א געזונסער הונס — ער איז נישט םשוגע — די פרוי גינטער דערצײלס, װי זי האט געװארס עס זאל זײן א געריכט; זי װארט נאך איצם אויך — זי קלןןגט זיך: — קײן געריכט איז נישט געװען... אנטאן זארעמבאס געשטיפלט פנים איז םול םיט אומעס און מיט בענקשאפט- אומעס פון די פיל םארגאנגענע שיכורע נעכם, אוםעט פון די שיכורע נעכט, װאס שטײען אים סאר. זײנע אויגן האבן ארום זיך געשװאלענע זעקעלעך און קוקן אויף טעלן. די געשיכםע סיםן םארבלוסיקסן קינד, װאם איז דא אין ציסער געלעגן אויף דער פןןדלאגע םיט אן איבער׳ געביסן העלזל, דערמאנט אים ןןן םיל ענלעכע געשיכטעס אין יענע ײדישע שטעסלעך אױף אוקראינע, װו ער מים זײן באנ• דע האט געקוילעט און געראבעװעט. בלום... בלוס אין אלע ײדישע הײזער געדענקט זיך אים, בליט אויף דער נאס, װו צװישן צעבראכן גלאז און צװישן אלערײ אנדערע שםאסעם און ײדישע בעבעכעס װאלגערט זיך א פארבלוטיקטער קערפער םים עפעם אן ןןפגעהאקסן קאפ — א קאפ מיט א גראלעך• שװארצער בארד אין אלײן איז מען אלע ציזאמען שיכור אדער ניכטער — ער מיס זײן גאנבער קאמפאניע. אין םײ װען םען איז ניכטער, םײ װען מען איז שיכור הערט מען נישט אויף גו זינגען דאם דעמאלסדיק־ נײ־מאדנע לידל: ,עפעלע• עפעלע• װוהין דו קוילערםט זיך*...