Literarishe bleter · 1928-12-28 · 52 (28.12.1928) · p. Seite 1027

1027 ליטערארישע בלעטער 52 זא װארסן אויף איר םים גרוים סרײד, און דןןס קען גלויז סאר• שאםן סיל שסאם, ניכט װארז... ןןט אזוי איז םעל *ײ איר אין װוינונג ןןסגעװען גאנצע דרײ יןןר. נןןר אײנמןןל אין א זונטןןג איז סרוי גינטער גע- נאנגען מים אירע שכנות ןןנקוקן א יתומים־הוױ און הןןם דןןרם דערזען אײניקע נײ־געבוירענע קינדער, װןןס הןןבן אויך םאד• שאםס סיל שסאם. ניכט װארז... איבערהויסמ איז איר דןןרט געםעלן אײנס א קלײנינקם םון א חדשים זיגן. דןןם קלײנע הןןט, ליגנדיק אין די קישעלעך, געסלױנעם, געשטוסט א םויססל אין מיילכל און הןןט גערעדט אזוי םרײלעך,אז די שכנות ד,ןן*ן זי ןןנגעהויבן זײער שסארק *וצורעדן, זי זזןל עס נעםען אויף אויםגיען *ו זיך אהײם. זי הןןם דאמןןלם אםילו *ו אירע שכנות געזןןנט, אז זי הןןט שוין טעלן, נןןר די שכנות הןןבן זי דןןך בוגערעדט בום קלײנעם, װײל עס איז זײער ,קנןןרקעי (טשיקאװע), ניכט װארז... אויסער דעם הןןט זי זיך דערװוםם, אז אויב מען נעםס םון יתומים־הױז א קלײן קיגד בו זיך אהײם, באקומט מען נאך דערסאר בוגעצאלט סאר אלע אוים• גאבן. זי הןןט דעריבער דןןם קינד בו זיך גענומען. זי הןןט עם געבראכט בו זיך אהײם אין די קישעלעך און הןןס עס באװיזן סעלן. םון ןןנהײב הןןט עס טעל מער ןןדער װײניקער רויק ארומגעשםעקט, נןןד נןןכדעם, אז עד הןןט בװישן די םארנאנדערגעװיקלטע קישעלעך דערזען א לעבעדיק קינדעלע, האט ער אנגעהױבן דערויף זײער שםארק בו בילן, *ילן און שסריגגען. אזוי, אז זי הןןט געמוזט אױף סעלן זיך ןןנבײזערן, טוסן אויף אים מיט די פיס און שרײען: — סוי!... סוי!... נןןר עם הןןס נישט געהןןלםן. טעל הןןט זיך בארויקט װען זי האט דאס קינד אװעקגעלײגט, און האט איבעראנײם געשסרונגען און געםאכט גרויסע גװאלםן אלע מאל װען זי האט דאם קינד צוריקגענומען אויף אירע הענט. אם אזוי איז אװעק א װאך און מער, — א װאך סון גרויסע גװאלדן. אזוי, אז די שכנים םון די נאענסע װוינונגען האבן זיך אנגעהויבן קלאגן אויף איר אין סאליבײ. דענסטמאל איז איר, םרוי גינטער. געבליבן נישט מער, װי קויםן בו טעלן א רעכסע לעדערן־געםלאכטענע בײטש, װײל אין יתומים־הויז האט זי זיך םאנאנדערגעשריבן, אז סריער אײדער דאם קיגד װעט אלס װערן ברײ יאר, װעט זי עם נישט אסברענגען, און אז מען שרײבט זיך םאנאנדער. דארף סען אויססילן, ניכסז ניכט װארז... מים דער בײטש האט זי אנגעהויבן שלאגן םעלן יעדעם מאל װאס ער הײבט אויף א גװאלד, םארװאס זי נעםס דאם קינד אױף די הענט. םון אנהויב האס זי אים געשלאגן זײער לײכס נאר ו־אס סער טעל האט געבילם. אלץ םער איז אין איר געװאקםן די אײנגעשסארטקײט אים אױסבולערנען. אז אים זאל נישס ארן, װאם זי האלט דאם קינד אויף די הענט. זי האט אים װאם אסאל אלץ שסארקער מיט דער בײטש נעשלאגן, ביז זי האס אים אויםגעלערנט: בעת זי נעמט דאס קינד אויף די הענס, זאל ער װיסן, אז ער דארף אװעק• גײן אין קיך און זיך דארט אװעקלײגן אונסערן טיש אויםן טעסיכל. די ערשטע בײט האט ער ליגנדיק דארם אויםן סעסיכל, איר נאך אלץ נאכגעקוקט םיט די אויגן, און אלע מאל, װען זי האט גענוםען דאם קינד אויף די הענט, האט ער דארס געמאכט: כערררר... כעררררו... װי ער האס ם׳גע■ מאכט איבט. װען ער — זארעמבא — האם זי געװאלט אננעםען םאר דער האנט. נאר ביםלעכװײז האס ער אויך דאם אויסגע• הערט בו מאכן. ער איז געװארן א נאכלעסיקער, שטילער הונט. ער איז שםענדיק געלעגן אין קיך אונםערן טיש םיט נאר אײדער ער *אװײזט נאך װי געהעריק אנבונעמען פרוי גינסער סאר דער האנט, מאכס טעל אויף די דרעמלדיקע אױגןז די װײכע ליסן, װאס ארום זײן שארםן סיסק, באװײזן זײער אינעװײניקםסע בלוסיקע און סײכסע רױסקײם, און טיף סון זײן גארגל און םון זײנע געדערעם דערהערט זיך אזא *ײזער כארצל, וױ א גאנבער םנין םענטשן װאלט מיט אםאל גענוםען שװענקן די העלזער: — כערררר... כערררר, — בײזערט ער זיך, נישס אױם• הויבנדיק דעם קאס םו) זײנע סאדערשטע אויםגעצויגענע לאסעם. און קוקם םיט םארגלאצסע רביחהדיקע אויגן אויף זארעםבאן. — כערררר... — איר זעטז — זאגס די גראבע דײםשקע, — איר זעם, צי נײןז... און אין דעם װי אזוי אירע שװארבע. סאדשװומענע אײגעלעך שםײכלען, איז בו זען, אז זי איז שטארק בוםרידן, װאס דער הונט איז אין איר םארליבס און איז בו איר אזוי שטארק אײםערזיכטיק. — ער װעט בו מיר נישט צולאזן, — זאגט זי, — אין קײן םאל. זארעםבאן איז א שאד, װאס דער הונם שסערט אים די געלעננה״ס צו װערן םיט דעד באלעבאסטע הײםיש. ער מוז זיך אסזאגן םון אננעמען זי בײ דער האנט. סון זײן אלסער, יארן-לאנגער סראקסיק געדענקט ער, אז אלע גוםע זאכן הײבן זיך אן םון ,אננעמען *ײ דער האנס׳. דער גרויסער און האריקער װאלםעשער הונט װארסם אן אויף אים א שרעק. דערצו נאך האם *ײ זיך םרוי גינסער א גאנבן םאך םים בײסונג־אויםשניטן, גאנצע סעק מים באװײזן, אז די שרעקלעכע זאך, װאם זי דערצײלס װעגן איר םארברע• כערישן התס, איז אן אמת; קורץ: םון אײםערזיכטיקײט צו דער םרוי גינםער האס טעל איבערגעביםן דעם האלז סון אן אכט• חדשיםדיק קינד. דער םרוי גינסער האט שוין אײנמאל אפילו שיעור נישם געהאט דערעםן בו דערצײלן דאס יעדערן באזונדער. צו איר םלעגן דאן םון םריםארגן *יז נאכט לויםן בײטונגס־לײס, און םאר יעדן םון זײ םלעגט זי םוזן אױםלײגן די מעשה סונם אנהײב *יזן םוף. אלע םלעגן שלינגען אירע װערסער און זײ םארשרײגן אין גרוים כאסעניש. נאר םון דאן אן זענען שוין אריבער םיל טעג. אן טעלן. װעלכן ם׳האט דענםםםאל געםאלט און םאסאגראםירס אין םארשידענע סאזעם, האבן אוםדאנקבארע םענטשן סארגעסן, וױ זײ סארגעסן בכלל אן אלערלײ גרויסע זעלסנהײטן. סעל. זעט אוים, איז אויף אט די מענטשן באלײדיקס. םרוי גינטער — אויך, און מיט א באזונדער הנאה דערצײלט זי איצט אױםםנײ די געשיכסע םון איר נײעם קװארטיראנס. װער איז טעל געװען, בשעת ער איז ארײנגעםאלן בו איר אין די הענטז — א גארנישט איז ער געװעןז א באשעםעניש, װאס איז קױם אלט א יאר און צײכנם זיך אוים בלויז םיט דעם, װאם ער איז א קלוג, נײגעריק הינסל — א קאמיקער — ער האט ליב געהאס אוםעסום ארײנבושסעקן די נאז, ױך שארן ארום איר, דער םרוי גינטער, און אן אויםהער לעקן — לעקן אירע הענט. געקױםט האט זי אים אק יענער צײט, װען איר מאן איז געסאלן אין קריג, און זי איז געבליבן אײנע אלײן. אלע םאל, װען זי סלעגט סעלן איבערלאזן אלײן אין דער גע• שלאסענער װױנונג און נאכדעם זיך אוםקערן, סלעגם ער זיך