Literarishe bleter · 1928-12-21 · 51 (21.12.1928) · p. Seite 999

099 ליטערארישע בלעטעו־ 51 זא םיק. זײן קעמםער־טעמפעראםענס אין אײף א הןןר נישט אפגע• שװאכט. אין דער פרןןזע הןןט אנדרעי ספיר נאך בולםער ארוים■ געװיזן זײן ה״סן םעמפעראמענם און זײן זיוגעבונדנקײט גו ײדישע קולםור. םפיר איז דער מחבר םון א װערק אין גװײ בענד מיטן נןןמען .עטלעכע ײדן• װאס דער ערשטער באנד איז ארויס נזןך אין 1913. ןןס דער ערשטער באנד איז א פרןןזאיש מײססערװערק. װו עם םאראײניקט זיך קריסיק. עטיק, סאביןןלןןגיע און קונםט• ןןפשאבוננ. םפיר שטעלט אין דעם בוך םאר דרײ גרויםע ײדישע פערזענלעכקײטן: ישראל זאנגװיל, זשאם דארמעססעםער און אטא װײנינגער. אדאנק די דןןזיקע גרונטלעכע ןןפהאנדלונגען, קען איצס יעדער דעם װינער םילןןםןןף װײנינגער און דעם ענגלישן שריםסשסעלער זאנגװיל, װאס קײנער הןןט נאך דא ביז איגס אזוי אלןײטיק נישט שטודירט זײערע װערק. װעגן דעם פראנצויזישן ײדן דארמעםטעטער איז מען אויך דאנקבאר םפירן םאר זײן סיםער עסײ. קײנער הןןט אים נישס ןןפגעשאגט אזוי םיף אינם ליכם םון זײן אפשטאמונג. ספיר װײזס אומעטום אן אויף דעם ײדישן אײנםלום און ןןםט איז זײן ארבעס װי א פלעדוארי. א םארסײדיגונגס־ רעדע םון ײדישן םןןלק קעגן יענע װעלכע װילן פארמינערן די װערט פון דעם ײדישן םאלק אין דעם שאסן עפעס װיכ• טיקס אויםן געביט םון שײנע ליטעראםור. אנדרעי םפיר איז אײנער םון פראנקרײכס שענסטע דיכ• טער, ער איז אויך א לויסערע. לויכטנדיקע פערזענלעכקײט, װןןם מען מעג מיט איר װירקלעך שסןןלבירן. םארלאג ב. קלעצקין, װארשע ײין ווויינען דוד ב,רגעלםןוו די שטררמטעג א י נ ה א ל ט: כירגשר״קריג - *״יינעםם * װזנג.—הינסער ן נרשנשנייקן שששםל —*ויף דעיי־ היניערם *ין *ײנססער װיןרםס. — נװיען נװס״ף *ינקסן. — *יס• װ*רג.-נװי*ן *םיגרןנסן.-* זשלםעגשר םוף.-חוב1ת.-* נענריכלדיקער. 304 זײםן פרײז 7,60 גילדן די זנלדײשע װןך דעדשײגם־. וועיד־יט־אויס ווע?־ט*אייז זניין נאװעין) םיזןזם זיך א ניע אױםלאגן םון ■— נאך אלעמען, אפגאנג — און אלע אנדערע בערגעלסאנס װערק אדרעס: ס2!ז1״\16םא ,םםיס$2זסע\ ,"ז6ו1סץ8. .12>1צ>ק5 ברכות צום בר־םבװד״ דןןם איז געװען זײן גאנגעד באגאזש ײדישע קולסור, בעת אנדרעי ספיר איז שױן געװןןרן א םענטש םיט לײסן גלײך, מיט אוניװערסיטעט־בילדונג און באזונדער גרויסע דערגרײכונגען אויםן נעביט פון טעכנישן װיסן און םון םןןציןןלןןגיע די עלםערן הןןבן געהןןםט םון זײער זון צו מאכן א גרױסן אינזשענער; דער יונגער ספיר הןןט ןןבער געװןןלט בלײבן אין פאריז, װו ער הןןט שוין געהאט דערםילט זײן בארוף. עס הןןט אים געלןןקס דאם רוישיקע אינטעלעקטועלע לעבן. די אידעען־װעלט און די נןןריװןןם אױםגעקומענע םןןלקס־ אוניװערסיטעטן. ספיר האס חשק געהאט צו .גײן אין םאלק׳, װי די רוםישע נארןןדניקעם. נאטירלעך הןןט ער געםוזט זוכן א פרנסה. איז ער געװןןרן א באשײדענער רענירוננם-באאמסער אין אר• בעטם־מיניסטעריום, װו ער איז נאך, אגב, ביז הײנםיקן סאג אנגעשסעלט אלם רײזנדער-אינספעקסןןר. אונטער דעם דרוק םון די געשעענישן אין דער צײם פונם דרײפום־פרןןצעם, הויבט םפיר זיך ןןן ארומצוזעען, אז ער איז אױך א ײד און כדי צו װיסן עפעס װעגן םןלק• ישראל, נעמט זיך דער יונגער דיכםער שסודירן ײדישע גע• שיכטע. מים דער הילף םון ענגליש און איםאליעניש קען ער זיך באנוצן םים דעם געװאלסיקן םאטעריאל, װןןס געםינס זיך אין םרעםדע שפראכן איבער דעם ײדישן םןןלק. אין אײנע עטלעכע יןןר װערם ספיר א גרויםער קענער אין הלכות ױדאיקא. עם הױבם זיך ןןן אין זײן ליםערארישער קאריערע א גאנץ נײע תקוםה. דער ערשםער אין םראנקרײך, םון די נײע צײסן, די־וקט םפיר לידער םיט ײדישע סױזשעטן. ןןבער דןןם איז, חלילה, נישם קײן עקזןןטישע ליטעראסור, װןןל װיל קיצלען דעם לײענערס נײגיר םאר אויסםערלישן שסײגער און באגריםן. אין זײנע ײדישע פןןעמעס איז םפיר הארב און סארביסערט, ער שמײכלט נישם צו די רײכע און שוינט נישט די שטארקע. ער שטרןןםס די ײדישע אסימילאציע, װןןם זוכט נושא חן צו זײן בײם אײרןןפעער און פארבײגם די שענסטע מידות םון ײדישן םןןלק, גלײך עם װןןלםן געװען די ערגסםע פאר• זעענישן. די רןןזיקע לידער זענען דערשינען אין צװײ היפשע בענדער אין יןןר 1908 און דערמיס הויבט זיך ןןן דער אינ• םערעם םאר ײדישקײט אין דער םראנבויזישער ליטעראטור. דער גרױםער דיכטער םפיר איז גלײך אנערקענט געװןןרן אלם אײנער םון די שענסםע ליריקער, און זײנע לידער הןןט מען םאר דער םלחמה אומעטום איבערגעזעבט. ביז הײנט צײלט םען םפירם בװעלף בענדער ליריק, ארײנגערעכנס זײן קרעםסיקע דראמאסישע פןןעמע ,ס פ א ל׳. צו זעכציק יןןר שרײבט דער דיכסער זײנע לידער מיט ױגנטלעכן ברען, מיט איםפעס און ברויז גלײך װי בײ דרײ• פארײז ■ין ײדישע יליטעראטן *י? זשורנאליסטן ו זאל־־־ פױ טעאטער ״קאמינסל׳י״ _סלןןסאצקע 13, װ, 4_|_אבןןזשנע 1 מיטװאך, דעם עו־טן דעצעמבער. ■! אװנט פײעולענע גרױסע באגריםונגס־אסאדעמיע *■ףף***• םאר דעם םןןפולערםטן, באליבםםטן. גרויםן ײדישן םןןלקם-דיכטער { )ןן^ | ן | די ןןנגעזעענםטע ײדישע דיכטער׳ שריפטשמעלער, אדטיכטו >.מ כיזיקער העלן באגריסן דעם גאסס׳ רעציטירן זײנע נןןװעלן, זינגעז אװ דעקלאמירן זײנע לידער• נייע*ן *י נןקיםען נײ רער קוסע פין ייםער*םן.ס*ריין (םיאםאזקע 13, װ. 4) *ין ק**ינםקי-סע*סער