Literarishe bleter · 1928-12-14 · 50 (14.12.1928) · p. Seite 993

993 לימווװי*ו ולוסוו 50 זא א דדיים פאר יידישע קונסט-װער?! מיט דעם גרינדן םון דער קינסט־םעקגיע און קינסט׳ מוזײ װעם דער ײדישער װיםנשאסטלעכער אינםטיטוט סארגאנגן און פארשטארקן זײן קולטור־טעטיקײם. םיװעלן ארײן אין דעם קרײז םין די שסענריקע טיער םארן אינםטיטום נײע עלעמענםן, נײע שעםערישע פחות. אין דער קאנסאקט גיױשן אינסטיסוט אין די מןןלער־ק־נםטלער װעט זיך גיך אײנשטעלן. בײרע גדדים פאדארםן אין נויםיקן זיך אײנער אינם אנדערן. זיכם דאך דער ײו ־שער קינסטלער און גארט נןןך א הײמישן װינקל, נ$ך אן א־יגענער םביבה. און יעדער ײדישער קינםטלער װעט זײן גוסרירן, װען ער װעס װיסן, אז ם׳איז פאראן א מקום• םקלם, װו װערק םון א ײדישן קינססלער װערן געזאמלט און זןןרגעװדיק אױםגעדייס. אין די .ליטערארישע בלעטער• װעלן מיר געבן םאר• בײכענונגען םון די בעסערע מתנית סון די ײדישע קינסטלער לטובת דעם קינםט׳מוזײ. די ײדישע קינםסלער װעלן געװים מיט םרײד אויפנעמען דעם באשלום — צוביסרעםן בו דער קינםס׳םעקביע אין קינסט■ הײם בײם ײד. װיס. אינםטיטיט-אין װעלן װעלן גלײך בישסײן בי דער ארבעס. נ• מייזיל־־, דור ישעיהו זילבערבוש אין װ&רשע קײן װארשע א־ז גע• קימען דער װעםעראן םין דער ײריש העברעישער גאליצישער שרײבער משפחה—דוד ישעיהו זיל בערבוש. ד;ר חשובער גאסס איז איצט אלט 74 יןןר. הײ׳יןןר װערט 50 יאר. זינס ער ה$ט סאר• עםנסלעכם זײנע ערשטע ארטיקלען און דערצײלינ■ גען אין ״ די אמאליקע העברעישע אויסגאבעס. ד. י. זילבערבוש האט אויך ארויסגעגעבן א רײ ײדי• שע װערק, צװישן אנדערן אינסערעסאנטע זכרוגות װעגן די אמאליקע ײדי• ה$ט איצס גדײט צום דרוק ערינערונגען, װןןם האבן א גרויםן ד. י. ויינזוווז שע שריפסשסעלער. זילבערבוש עטלעכע בענדער זײנע קולסיר״געשיכטלעכן װערס פארלאג ב. קלעצקין, ווארשע שוין דערשינען: פ. ד־קײלפערין ערשטע טריט נרעםעןםעםיע 6ןרן נװזיםן לערן-יןר םי• 6יי *י־גינייע!״נניננין ■רײז 2,50 גילדן מער װי װעלכע ם׳איז אנדערע ארם קונםם נויטיקם זיך אין א הײם די ײדישע מןןלערײ. דןןס ײרישע בוך, סעאסער, מוזיק דרינגען ארײן אין ײדישע הײזער, סרעםן זיך סיט די ײדישע מאםן פנים אל פנים, לעבן און לעבן זיך אוים אין ײדישער םביבת. נאר די ײדישע קינססלער זענען ער־ה־ום די אםסערססן-פארװןןגלםע, םארטריבענע פון דער ײרישער הײם. דער װארשעװער קןםיםעם םון די ״שרײנד םון דעם ײדישן װיםנשאםטלעכן אינםטיסוט׳ הןןט באשלןןםן צוצוסרעטן צו שאסן בײם יװ׳א אין װילנע א קונםט־סעקציע מים א קונסס׳םוזײ. דער ײד. װים. אינםסיטוט איז, םאד די דרײ י$ר, װןןם ער עקסיםסירט, געװןןרן א םין ,קיבוץ׳גלױת׳ םאר אלע אנם• פלעקונגען סון דעם ײרישן שאםונגם־גײסס אין גןןר דער װעלם. בײע א־נססיטוט זענען איצס אויםנעקליצן אוצרות סון ײרישן שאסן, םונם ײדישן שאםן שבבתב ושבעל-פד.: םון ײדישן םןןלקס■ ליד, םןןלקס־װערטל ביז דעם גרויסן געררוקטן װערק. פ־לןןלןן• גיע און י ליםעראםור׳געשיכסע, ססאסיםטישע מאטעריאלן און געשיכטלערע אנםיקן — אלץ װערם געזאמלם םיט דער גרעם• סער ליבע און אױסגעהיט און םיסטעמאטיזירם און באארבעס אין די אי־ניװן, זאםלביכער םונם ײרישן װירנשאםטלעכן אינ• ססיםוס. . איז געקומען די צײם אױך םאר דעם ײדישן מןןלערישן שאסן. פינקט װי ם׳איז ןןרגאניזירט בײ יװ׳א א ס ע א ם ע ר• םוו״, םוז אויך געשאםן װערן א ק ו נ ס ט ■ מ ו ז ״. דער ײד. װים. אינסט־טום אין װילנע םארםןןגם איצט א גלענצנדיקן לןןקאל סון א 12-10 צימערן, עם איז. װי בא■ װוםט, געקויסט געװןןרן אן אײגענער בנין סארן אינסםיסום, עם איז אױך געשאםן געװןןרן אן ןןנהײב םארײניקונג םיםן עסנןן• גראםישן םוזײ אין װילנע (אויסן נןןםען םין ש. אנסקי) און מען װעט איצט גלײך צוטרעטן צו שאםן דעם קינםס-מוזײ יעדער יידישער קיגםטלער, די אלע קינםט־געזעלשאםםן און קינםסלער-קרײזן, דארםן קומען צו הילף אין אינאײנעם מיסן ײד. װים. אינםטיטום אויםנויען דיהײם םאר די ײדישע קונסס־װערק. אין דעם קונםט״םיזײ באדארםן זיך געסינען די קינסס• װערק םון מןןלערײ די רעפרןןרוקציעס םין די בארימטע ײרי• שע ם־יםטער, די מןןנןןגראםיעם םון ײדישע קינםסלער( אין םאר• שידענע שפראכן). צײכנונגען, קאריקאטורן םון ײדישע שרײבער, ארטיםםן, קונםט-אויםגאבעס, פרןןיעקםן םון דעקןןראציעם. מאקאטן א. א. װ. אהער קןןנען אויך צוגעגעבן װערן קונסס־און גע• װערב-אויםארבעטונגען, האנס-ארבעסן םיט א ק־נםטלערישן װערט,—הכלל ראם אלץ, װאם הןןט א שײכות צו ײדישער קינסס אין אירע םארשידענע אנסילעקונגען. בײ דעם קינםט-מיזײ באדארף אויך זײן א װינקל םאר םןלקם קונסס-ארבעסן, וױ אויך פאר די םארשידענע םינאגןן• גיאלע קונםט־ארבעטן, װי ״םזרחן׳, סרוכתן, עץ־חײספ, נתרם, ידן און א. װ. די קונםס-םעקציע, װןןם װעם געשאםן װערן ארום דעם ײרישן װיסנשאססלעכן אינםםיסוס, װעם הןןבן, װי די אלע אנ• דערע םעקציעם בײם ײװ*א, די טןןפלטע ארבעט — זאמלען םאםעריאלן און ארויםגעבן זאםלביכעד, געװידפעט די אלע *ראגן און פרןןבלעםען, װןןם זענען םארבונדן פים ײדישער קונםט בײ ײדן און אױך םארעסנסלעכן און רעפרןןדוצירן די װיכסיקםטע קינםטלערישע םאטעריאלן^