Literarishe bleter · 1928-12-14 · 50 (14.12.1928) · p. Seite 994

50 זא לי#ורוריו< ו**ס?ר 994 כ ר א ב י ל, י-. > טעאטער און קונםט '?*4 די ,װיינסר סרוסס״ סגילס וױ*ס *ין װיינס. יין * װןך *רוס קסרס וי וין .יוידיר סוס קיין װ*רסס, װו מ׳װזם ןין װידסר נסמין נו רי״ סיורםירן יי נייס סיסססס: קיןנונדס .1יסוף-קרייו״ (ר*ו*י *. סייםי11ים) ווון װ. ססקנסידס .סיילןק״ (ר*ו*י ם. װייכסרם). ן סםד ד*ר *די**ר סןסקמםר *יונה־ססןםינד הןס לזדםנם נ***ייס *ין יײיד-נ *ון רר*וו*ן, *ון *י1ס ג*סםרןיירס ד*ר ס**ס*ר מיד*ר *ין 1*ריין. *ים ריר*קס*ר *ון ד*ם ם**ס*ר *יו נ*■ סםיםם *. ■*יוסניק *. גר*נ*װםקי *ױ **רנייין ר*ו*יס*ר *ונם ס**ס*ר. ס'*ױ 1ם*ס װי נןססיפ*, *ו ד*ר ס**ס*ר װ*ו 1*רן קײן *ס*ריקי. .**> ד*ר נ*װוםס*ר זינג*ר יוסף װינןגרןיןװ גיס *ינט *ין סױין * רײ קןנזירשן. הײ־יןר מ*רס 40 יןר| זינס י• װיגןגרןיןװ מןס ןננ*..1ינן וײן *רפיםסיס* ק*די*ר*. י. װינןנרןדןװ מןס נרויס* ס*רוינםםן ■*ר *ןסולןריוירן רןס ײרי** *ןיקס״ ייר. *ר *יו *וין נ*װ*ן-*ינ״ר *ון די ניי*ר *ון ר*ר ײדי**ר ן**ר*. *ין רינ*ר ײדי*ן ס**ס*ר *ױ קרױיס, ם׳הןס םיס סור*יר*נ* םיסי״ן נ*װןיס נןק*ם1ן די ן**ר*סן־סרו** םים *. קוסנ״רן נר**, *ון ד*ר*ירס *ו * *מ*ריר יןנ* ד*ם *ײנ*ג*פ ס**- ס*ר. *ינס װ*רן נ*8ירם *ונס*רמ*נדיוגנ*ן ם׳וןי די נײד* רם־סונסים **רײניקן. *ין ריג״ר .8רי- פןרנן״ יײ״נין םיר *רםיקי״ן װ*נן ןס דקם װײ• םןקדיקן ס**ס*'־*רןני*ם. .*^ *ירן קוםינסקן *ון וינםונס סורקןװ םיס וײ*ר *נסןםני הוינן ןן דו סייין *ין ייסנירנ. *ין ר***רטו*ר: .די וינן ניהןנגינ**, .ד*ר קור־ ג*ר*, ,דיר וינדיקיר םסו״, זסוי*װםקיס .סנתי נני״, רןיןנס .װײף״ *. *. *ין *נסוסכי: פריס רןזזן, ס. ם*יפ*ן, ח. ניסננװײנ, *. נרורנ״רנ * *. **י נו ד*ס קום״ן *ון די .װייניר״ קײן זױינ* הןס די ײויס* ס**ס*ד־נ*ז*יס*סס *ר1יס־ נזגיין *ן *ײנםןייק* *ייובסרירס* *1יסג*1* .*ונז״ר נינ*״ םיס *רסיקי״ן סין ד״ר •. װינןרזקי, ר״ר ם זסיסיןװסקי, 1. קלינקין, ח. *נרוסןװיסס, 1. ס*ר**ר, ס• דרײסר, ד. מ*רם*ן *. *. ,סס װילנ* *יז םיםןפןל *1י8נ*ריכס נסװןרן פיס 2 ״די** םיןם״רן. *ויס״ר ד*ר .װיינ*ר״ *רוס* נןססרןיירס *י1ס *ין װיינ* ב*גי *די״ר. ס װ*רם *װיסן *נר״רן *1י#נ*#ירם *ר1*ס .דרײ םתנות*, םוזיקוייס* #*נסןזי״ *ין 3 *ק*ן. םוזיק םין ס״ןו. װןל#סס*י. •**. די *װײסס מןך קיםס •ןר *ין װןרס* ר*ר הונד*רסםס*ר קןניסרס •ון די *ןסײקר* זיג• נ*ר *ון #*ר*סיזים*ר סונם יידיסן *ןיקס־ייד; ז. ז*יינ**יד *ון ם. קיסניס. די זיננסר הןנן נר1י• ■* *ןרדינססן #*־ דיר ײדיס״ר םוזיק. >1ים״ר די הונד״רס״ר קןנז״רםן, װןס זײ הןנן נינ״נן >ין •וילן *ון *ין *ויסיןנד, ניזוננין ני* *וסנןקןנסק 1ױ*ר, הןנן זײ #*ר״סנסי״נס זײ*ר רײנן ר***ר• סו*ר, װןס *ױ #*רסירײם ניװןרן *ין *יי *ויזנ- ס*ר *קז. 3 יעד• נחפו מײזיל־, דעס 27״*ן דיזנײנער װירם 10 י#ר זיני ס׳איז דערעינען *ין פינםק דער ערפסיד נוסער .מסערן״. זריבבי, װעלכער הןז סןרנרןכס לשליכע װןכן אין סןלעסשינע, *יז די סעב ניריקגעקוםין קײן *ױין *ין ר*דןם *ױ דירסינ״ן ד*ר ירסםיר נופ״ר #ון .דןדןמ״ר, קײ1*ר *ײסונג״ (װןכנ־ ני•*). '1*י םוססנויס סרײנס *ינם * גרויסן רןפןן .נ**ם' •ונס ײויסן גןליניסן י*בן. דןנ״רססןנ, ד*ס 6־סן ה■ ח. װירס 10 יןר זינס ס'*יז *ום *רססן פןי ד*רסינ*ן *ין ס1יין * ס*ני*נ* נינדיס* *ײסיננ, י*ר *רסס״ר נוםזר .י*ננם־#ר*נן״. *ין נוזןמענהןננ דזרםים װזרס דורך ד*ר .#ןלקס־נײסיננ״ *ו1יסגינ*נן * ױני־זןפיניך םים *ןליסי** *רםיקיין >ון םים * יים*ר*ריסן ן*םײי. ד*ר נ*װ*ז*נ*ר נ*הי'ף־קןםי*ןר *ור ניידוננ *ין דןסגסןינןנר, זרח נייננזרנ, מןס י*1סנס *ין ד*ר םןסקװזר נ*ז*יסן#ם נו ססי.ירן די ײויזז ססרסך, ייםזרןםור און ג*ס*כם* אי1*ר־ נזנזנן *ן >1ינ8ירל*כן נוריכס װ״גן ר*ם *ו־ ססןנד #ין ד*י ײריסזר ןספײיוננ *ין ד*ר י״נין־ נינייןסיק (נזװ. רוםי*נ1*װ*ר סוזײ). רי נינלין־ ס*ק *קזיספירם ס1ין 70 יןר. די ײדי** 1ינ*ר >ין ם*ניסקרי*זן ז*נ*ן ניז ד*ר י**כ*ר 1ײם נ*• װ*ן *ין *•פןרדנינג. זינס ם׳איז *רײננזםרןםן *ין ד*י #•רתןיסיננ סון ד*ר נינליןם״ק ז• גריננזרג, >יז #יי *1י#נ*סון נ*װןרן. ס׳איז *1יסנ*סײיס * ײריפ*ר סונקנסײי, װ*ינ*ר #*רפןנס נױ 15 ס1יזנס ה**ר*יס* >ון 8 סויז. ײריס* נ*פ*ן. ם׳*יז 1ינוי#נ*סם*יס * קןסויןנ #ין קר1נ 1400 נזפ*ן #ין ײריס* נינזר. װן• ז*נ*ן רזרסינ״ן *ין ר*סנ> •*ר1*נד נןך ד*ר ר״מןיוני* >.*י.װ. *ס^ ס'*ױ דזרסינזן ד*ר נ*װ*פנ*ד-ניפ*ד .נײ* װ*נן״, ח1רס-זסורנ*י *ר1יסנ*נ*נן סין ד*ם ײדיסן *יס״רן־יורנונד *ין יזסיןנד פיס * ר״ *רסיקיזן *ין נןםי1ן װ״נן ײדיסן סוייװ״זן *ין י״״יןנר. .*■י װןרס״ הןם ד• •*ג נוזיכס ד*ר נ*־ קןנס״ר ״דיס״ר סוי- *ין קײסור־סיזר •ין *ם*■ ריק* י*קנ נ*רנ, ר*ד װי1*-*ר*י*• #ון סיום־ *ליכפ-#*יקס־*ינססיםים. ח׳ נ*רנ *יז #•ן די *י• נ*רנ*ג*1נס•* סרײנר {#ין ײדיס *ין ניי־יןרק, *דןנק זײן פי *ון *ינזרנזג״ננקײס יזנ״ן *ין *ם״דיק* *ױונ״סס״יס * רײ קויסור־אינססיםוזי״ס. מ׳ נ*רנ #ןרם *י1ס *יייק * הײס סין ז״ן דײז״ *־נזר * רזי יידיס״ קנוזים, װיהין *ר *ױ נ*1*רן *י נןקזנ״ן זיך םיםן ״דיסן קײםור־יזנן. דזרסינזן רןר ניפ״ר 3 (חנינה-ניםזר) סין ד*פ קינדזר-זסירנןל .נרינינק* נ1יפ*י*ך' םיס #*יננרן *ינהןיס: *כ• ייכםי״ך (סיר) —*יף נץנ נייד—*•יי *ין דרײדי; חנונה־נ*לם-(תני1ה־ססיי— *ײנןקס״ר) — *י. סנײד״ר; דזסים, דזסזקי *ין ױאליק — דזרנ״יזנג פין י. יןז״נניק; ד*ם זײדנס פתנה — קינרזר־קןמזדי* 6ון **רקיורנסיײו; * ףתינה-נחיפ ײי *. *.; *ינז״ר קיזנ, •ר״י״נקר װינקי. ר*ר נופ״ר 2 *יז גיװידם״ם ב. םיכוי״װיססן. ל־־ייםעראטור און הולטור יןנעראסןב ןװגס, דעס 6׳טן ה. ח. איז ביקיפין עײן װ*רסע *ב־זם רײזזן. אוימן װןקז*ל הןון א־ם ןס:עװן־ס :*י■* |*ײנס אין םןרע- רער. רזנםזעלבן ןיוגכז א*ז אברדס רײזזן געקיםען אין ליסער*םן-6*רײן אין *ריםבערינבלס סיס ן פןר םניגים סריססססעלער —איז פען ^געזעם; און גע״ עםיעסס און זיך יעיםןנס %ענע זײםן, װען יברהם רײזען איז געדען ו װארעעװער. י. רײזען אח םןרעליבן דעי• װוילאר, גיסהארןיקער ריכסקר. אין א1ילן װעס א. דײזען יןרבלײנן קירעע ןייכ• אויף ■וריקװעגס םין ריסנוירביגר װעם ער רן לענגער #6רבלײנן. זן? ער געבענססש זײן פיס זײן קים/ן. פיסװןך, רעס 28-ס, גןװעסנע'־, איז אץ םןסקװע געזטןרנן רער באקןבםער קונסש״קריסיקער יןקןװ ןלעקסןנדרןװיסע סמענכןלר. ס. איז גע• ב1ירן *ץ 1683, ער הןש זיך נןסײליקש אין רע- װןלוניןנערעד *דנעס. עד אח געװען £ץ די בעססע קענער םון רי גןניןנןלע קיגםשן. עבת און זוגשןנ, רעם 8-סן אץ 9-זן ה.ח. זענען אץ ליסערןםן-פןרײן אײננעןרדנס געװןרן ג־־ויוע ןװגסן געװידםעס ז. ענייור און זײן ס*£ן. רעם גיסן דעיעסנער איז דור גערנעלסןן געקיםען קײן *סעריקע, װז ער װעם 6*רברעגגען עשיעכע חדעים דעם 11-סן נןװעש&ער הןס דער ■ען-קיוב א־ן גח-יןרק אײנגעןרדנע דעם ערפסן ליסעיןריסן £ריםןרגן םון ינן-קלוב, ארף װעלכן ס׳הןנן נן- דןרס• ורויסשרעסן: ד״ר ח. זעישלןװסקי—20 יןרי נןך סאערנןװיץי י.!■ןשןסו—אײנדרוקן #ינס איג סערנןןיןנןלן םון-עחןסענםןי; ע• ניגער — די ײדיעע װנלם, די געשן און די װעל•} ה• לײװיק— אונזער ליד אין ײדיע( דור •ינסקי אץ רןש ײדיעע װןרם. .*^י די ביןליססןקער 6רײגד םונס ײדישן װיס• איגכםיםוס הןס נןעלןסן זו עןםן אץ גיןליםםןק ן הילף-בוי-קןסיסעס, װןס זןל ען6ן ■ נרעסערע סוםע •#דן בנין 6עס יװ״א אין װילנע. דער מר הןױןװיץ ןװנס. װןס דער מיל- נער ■ען-קלוב הןס איינגעןרדגם, אח *רורך םים דער8ןלג. ז. רײזען הןם געהןלסן ו וןרסרןג װענן 1. הןרןװיץ, און דער דיכסער הןס רעעיסירס זײנע בײע לירער. .^י די קןסיסיע בײס װײםרוסלענדיסן!ןלקןם- בילד 6ור ןרגןניזירן די בןגעבעגיס סין אברהם רײזען הןס נןסלןסן ןרויסנוגעון ו כוך 6ון 3—4 דדיק״נויגן םיס רײזענס ביןגרןאיע און מיס אײניקע סין זײנע לידער און דעדזײלונגען. ■וזופענשסעלן דןס בוך איז איבערבענעען ה. דונעץ, נ. ןרסןנסקי אין ס. ןגירסקי• אברהס םןרעװסקי ררוקס אין!יעגןם״ איירעסער *די ■יעסע־ זכרונית און רעיונית 6ון ן ײרן—ון ןקסיןר ,״ןהין אין נוריק״.!ןרלןג ״העלין■״, תןרעע איז עונעסרןסן *רויסנוגעבן אין ײריש ןלע װערק §ין װ• שעקס- ■יר. דעדװײל זענען ש1ין דערשינעלז ,ןסעללן״ אץ *קעגיג ליר״.